Tibetan
་བར་བརྗོད་དོ། །འདིས་ནི་ཉེ་བ་དང་རིང་བ་དག་བཤད་དོ། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་བདག་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པར་ཤེས་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །དེ་དག་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་བྱས་པ་ཉིད་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སོ། །དུས་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་གཅིག་ཏུ་ཤེས་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །འདི་ནི་འདས་པའོ། །འདི་ནི་མ་འོངས་པའོ། །འདི་ནི་ད་ལྟར་རོ་ཞེས་དབྱེ་བ་ངེས་པར་ཤེས་པ་ནི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སོ། །སེར་སྣ་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆགས་པ་དང༌། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་རྣམས་ལ་ཆགས་པ་ནི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སོ། །འདི་དག་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། གཟུགས་སོགས་ཕུང་པོ་སྟོང་ཉིད་དང༌། །དུས་གསུམ་རྟོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་དང༌། །སྦྱིན་སོགས་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་རྣམས་ལ། །སྤྱོད་པའི་འདུ་ཤེས་མི་མཐུན་ཕྱོགས། །ཞེས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་གང་ཡིན་ཞེས་སེམས་པ་གསུངས་པ། སྦྱིན་ལ་སོགས་ལ་ངར་འཛིན་མེད། །གཞན་དག་དེ་ལ་སྦྱོར་བྱེད་པ། །དེ་ནི་ཆགས་པའི་མཐའ་འགོག་པས། །རྒྱལ་ལ་སོགས་ལ་ཆགས་པ་ཕྲ། །ཞེས་པ་སྟེ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རང་ཉིད་ཀྱང་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་དང༌། གཞན་དག་ཀྱང་དེ་ལ་འགོད་པར་བྱེད་པ་དང༌། བདག་དང་བདག་གི་མེད་པར་རྟོགས་པས་ངར་འཛིན་མེད་པ་ནི་ཆགས་པ་མེད་པ་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སོ། །འདི་ཞེས་པའམ། འདི་ཉིད་ཅེས་པའི་ཆགས་པ་མེད་པ་ལ་ཞུགས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ང་རྒྱལ་མེད་པའོ། །ཆགས་པའི་མཐའ་འགོག་པ་ནི་ཆགས་པའི་ཚོགས་རྣམས་ཟད་པར་བྱེད་ཅིང་འགོག་པར་བྱེད་པས་ན་འགོག་པའོ། །གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆགས་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་མཆོད་པ་བྱ་བ་དང༌། གུས་པ་བྱ་བ་དང༌། ཕྱག་བྱ་བ་དང། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མངོན་པར་ཆགས་པ་ཡིན་པས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སེམས་ན་བདེན་ཏེ། བླ་ན་མེད་པའི་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུར་ཆགས་པ་ཕྲ་མོ་འདི་ཡང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་འདི་ལ་སྐྲག་པར་མི་བྱའོ། །ཆགས་པ་ཕྲ་མོ་འདི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་གསུང་པ། ཆོས་ཀྱི་ལམ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས། །དབེན་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་ཟབ་ཉིད། །ཅེས་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཟབ་པ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པས་སྟོང་པའི་ཡུལ་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་ལམ་ནི་བརྟགས་པའི་ཚོགས་ཏེ། བདེན་པ་མེད་པའོ། །དེས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེར་ཆགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་ན་ཆགས་པ་ཕྲ་མོ་ཡང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ཆགས་པ་ཕྲ་མོ་རྣམས་ཇི་ལྟར་སྤོང་ཞེས་སེམས་པ་ལ་གསུངས་པ། ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གཅིག་པར་ནི། །ཤེས་པས་ཆགས་པ་སྤོང་བ་ཉིད། །ཅེས་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་དཀའ་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། མཐོང་བ་ལ་སོགས་བཀག་པ་ཡིས། །དེ་ནི་རྟོགས་པར་དཀའ་བར་བཤད། །ཆེས་པ་སྟེ། མཐོང་བ་ནི་མཐོང་བྱའམ་མཐོང་བྱེད་དོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་བྱེད་པ་པོ་སྒྲས་བྱེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ༌། །དེ་བཀག་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོང་པ་ཉིད་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་དེ་ནི་རྟོགས་པར་དཀའ་བར་བརྗོད་དོ། །དེས་ན་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཟབ་བོ། །ཡང་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་གཟུང་བ་དང༌། འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པར་མི་ཤེས་ཕྱིར། །དེ་ནི་བསམ་མི་ཁྱབ་པར་འདོད། །ཅེས་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པར་ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ནས་གཟུང་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པའི་མཐར་ཐུག་པ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་འདུས་ཏེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོ་དང་བཅས་པར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་འདོད་དེ། དེ་ལྟ་བས་ན་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་རྟོགས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དག་གིས་ཉེ་བར་བསྡུ་པ་གསུངས་པ། དེ་ལྟར་ཀུན་ཤེས་ཉིད་ལུགས་ལ། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་དག །རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མ་ལུས་པ། །ཇི་སྐད་བཤད་པ་འདི་ཤེས་བྱ། །ཞེས་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཅེས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཉན་ཐོས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་གིས་ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་རིམ་པས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ལ་གནས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཀུན་དུ་སྤྱད་པར་མི་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། གཟུགས་སོགས་དེ་མི་རྟག་སོགས་དང༌། །དེ་མ་རྫོགས་དང་རབ་རྫོག
Chinese
说为如是。 如此是说远近之别。 声闻等所执著之蕴等，知为我所加持，是不顺品。 若能定解彼等为空性，即是顺品。 知三时自性为一，是不顺品。 此是过去，此是未来，此是现在，如是能定解差别，是顺品。 悭吝等是不顺品。 贪著布施等，及贪著菩提之品，是顺品。 此等亦是菩萨之不顺品，为显示此义故说：色等诸蕴空性等，三时所悟诸法等，布施等菩提品等，行之想念不顺品。 如是说。 彼等菩萨之顺品为何？如是思维而说：布施等中无我执，令他亦行于彼等，彼乃遮止贪边故，于胜者等贪著微。 如是说。 于布施等，自己亦恒常行持，令他亦安住于彼等， 了悟无我及我所，无我执，是极入于无贪之菩萨的顺品。 所谓此或此等，入于无贪之体性，即是无慢。 遮止贪边，谓能穷尽及遮止贪之聚，故说为遮止。 若菩萨唯行于无贪，如是则供养如来等，恭敬，作礼，及布施等亦是显现贪著，则应成不顺品之过，若如是思，是真实的。 然于无上之聚的因，此微细之贪亦是不顺品，于此不应怖畏。 此微细之贪亦是不顺品，彼如何耶？如是而说：法之道乃自性，寂静故彼极深。 如是说。 彼乃智慧之
English
It is said to be so. This explains the difference between near and far. The aggregates, such as form, etc., that are grasped and held by the Hearers, etc., knowing them to be blessed by me, are the opposing factors. Determining those to be emptiness is the favorable factor. Knowing the nature of the three times to be one is the opposing factor. This is the past, this is the future, this is the present, thus being able to determine the difference is the favorable factor. Stinginess, etc., are the opposing factors. Attachment to generosity, etc., and attachment to the aspects of enlightenment are the favorable factors. These are also opposing factors for Bodhisattvas, and to show this meaning, it is said: Form, etc., aggregates, emptiness, etc., the dharmas realized in the three times, etc., generosity, etc., aspects of enlightenment, etc., the thought of practicing them is an opposing factor. Thus it is said. What are the favorable factors for those Bodhisattvas? Thinking thus, it is said: In generosity, etc., there is no self-grasping, causing others to also engage in them, that is because it prevents the extreme of attachment, to the Victorious Ones, etc., attachment is subtle. Thus it is said. In generosity, etc., oneself also constantly practices, causing others to also abide in them, realizing the absence of self and what belongs to self, without self-grasping, is the favorable factor for a Bodhisattva who has deeply entered non-attachment. The characteristic of entering non-attachment, referred to as "this" or "these," is the absence of pride. Preventing the extreme of attachment means exhausting and preventing the accumulation of attachment, therefore it is called prevention. If a Bodhisattva only engages in non-attachment, then offering to the Tathagatas, etc., reverence, prostration, and generosity, etc., would also be manifest attachment, and thus it would be a fault of becoming an opposing factor. If one thinks thus, it is true. However, this subtle attachment, which is the cause of the supreme accumulation, is also an opposing factor, one should not be afraid of this. How is it that this subtle attachment is also an opposing factor? Thus it is said: The path of Dharma is by nature, solitary, therefore it is extremely profound. Thus it is said. That is the wisdom of
Chinese
之彼岸。深奥是空离能取与所取之境，乃自性也。法之道是考察之集合，无有真实。因此，般若波罗蜜多远离一切贪著，故微细贪著亦是不顺品。于此，如何舍弃微细贪著耶？如是思维而宣说：诸法自性一，以知舍贪著。如是说。此般若波罗蜜多如何难于证悟耶？如是宣说：以遮止见等，说是难证悟。是说，见是所见或能见。等字包含作者、语作者等等。遮止彼等，则般若波罗蜜多空性光明之自性，是说为难证悟。因此，因其难证悟之故。薄伽梵母甚深也。又，此般若 波罗蜜多，如何是能取与所取等事物不可思议耶？如是宣说：以不识色等故，彼是思不议。如是说。色等者，从色蕴等开始，乃至佛之不共法究竟之自性聚集，与能取与所取事物一起，此般若波罗蜜多是思不议，如是认为。如是，能取等事物于般若波罗蜜多之证悟，是菩萨之不顺品。宣说以不顺品与顺品而摄集。如是于一切智性之理，不顺品与顺品，所有之差别，如所说此应知。如是说。以一切之名义所作之声闻与菩萨等，以如所说之次第，不顺品与顺品之差别应知。如何于安住一切智性之声闻之极作，菩萨不应遍行耶？为示彼义而宣说。色等彼无常等与，彼不圆满与极圆满
English
Of the other shore. Profound is the realm empty of grasping and holding, which is its very nature. The path of Dharma is the collection of investigations, devoid of truth. Therefore, the Prajñāpāramitā is free from all attachments, so even subtle attachments are indeed unfavorable. How are these subtle attachments abandoned? Thinking thus, it is said: "The nature of all dharmas is one, by knowing, attachment is abandoned." Thus it is said. How is this Prajñāpāramitā difficult to realize? It is said: "By obstructing seeing and so forth, it is said to be difficult to realize." That is to say, seeing is the seen or the seer. The word "etc." includes the agent, the speaker, and so on. By obstructing these, the Prajñāpāramitā, the nature of the clarity of emptiness, is said to be difficult to realize. Therefore, because it is difficult to realize. The Blessed Mother is extremely profound. Furthermore, how is this Prajñā pāramitā inconceivable as an object of grasping and holding, and so on? It is said: "Because it does not know form and so forth, it is considered inconceivable." Thus it is said. "Form and so forth" means starting from the aggregates of form and so on, up to the ultimate nature of the unmixed Dharmas of the Buddha, gathered together with the objects of grasping and holding, this Prajñāpāramitā is considered inconceivable. Thus, the realization of objects such as grasping in the Prajñāpāramitā is an unfavorable aspect of the Bodhisattva. It is said that unfavorable and favorable aspects are gathered together. Thus, according to the principle of all-knowingness, the unfavorable and favorable aspects, all the distinctions, as have been said, should be known. Thus it is said. The distinctions between unfavorable and favorable aspects should be known by the Śrāvakas and Bodhisattvas, etc., who have made the meaning of all, in the order as it has been said. How should a Bodhisattva not engage in the extreme actions of a Śrāvaka who abides in all-knowingness? To show that meaning, it is said: "Form and so forth, impermanence and so forth, incompleteness and complete perfection".