Tibetan
་བདག་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་མཐོང་བའི་ལམ་མོ། །སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་པོ་རྣམས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། གཟུགས་རྟག་མ་ཡིན་མི་རྟག་མིན། །མཐའ་ལས་འདས་དང་རྣམ་དག་དང༌། །མ་སྐྱེས་མ་འགགས་ལ་སོགས་དང༌། །མཁའ་འདྲ་ཆགས་པ་སྤངས་པ་དང༌། །ཡོངས་སུ་འཛིན་ལས་གྲོལ་བ་དང༌། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བརྗོད་མེད་དང༌། །གང་ཕྱིར་འདི་དོན་བརྗོད་པ་ཡིས། །གཞན་ལ་སྦྱིན་དུ་མེད་པ་དང༌། །དམིགས་པ་མེད་པར་བྱེད་པ་དང༌། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་ནད་མི་འབྱུང༌། །ངན་སོང་ཆད་དང་འབྲས་བུ་ནི། །མངོན་དུ་བྱ་ལ་མི་རྟོག་ཉིད། །མཚན་མ་དག་དང་མ་འབྲེལ་དང༌། །དངོས་དང་མིང་དང་གཉིས་པོ་ལ། །ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི། །ཀུན་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ། །ཞེས་པ་སྟེ། གཟུགས་རྟག་མ་ཡིན་མི་རྟག་མིན། །ཞེས་པ་ནི། གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་མཐར་ཐུག་པ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་ཞིང་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཞིང་མི་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །མཐའ་ལས་འདས་དང་ཞེས་པ་ནི་བརྟགས་པ་ཉིད་དང་བྲལ་བས་རྟག་པ་དང་ཆད་པའི་མཐའ་གཉིས་ལས་འདས་ཞེས་པ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའོ། །རྣམ་དག་དང་ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །མ་སྐྱེས་མ་འགགས་ལ་སོགས་དང༌། །ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་མཐར་ཐུག་པ་རྣམས་མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པ་དང༌། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ། །མཁའ་འདྲ་ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་མཐར་ཐུག་པ་རྣམས་འོད་གསལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་གྲོལ་ཞེས་པ་ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །ཆགས་པ་སྤངས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནམ་མཁའ་ལྟར་གོས་པ་མེད་པ་ཞེས་པ་ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ། །ཡོངས་སུ་འཛིན་ལས་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནམ་མཁའ་ལྟར་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མེད་པ་ཞེས་པ་ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་ བཟོད་པའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་མེད་དང༌། །ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་གསལ་བས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་སྟེ། བརྗོད་བྱ་དང་
Chinese
自身是成办一切智智的见道。为了依次显示十六刹那而宣说： 色非常亦非无常， 超越边际且清净， 不生不灭等等， 犹如虚空舍弃执着， 从完全执取中解脱， 自性不可言说， 何以此事以言说， 不能施予他人， 无所缘而行， 极清净无有疾病生， 恶趣断绝及果实， 现前行持无分别， 与相不净不相联， 于物与名及二者， 无有生起之觉受， 即是全知之刹那。 其中，色非常亦非无常，是指：色等乃至一切智智的究竟，以自性光明且无有分别之自性，非常亦非无常，这是于苦法智忍。 超越边际，是指远离分别，超越常断二边，这是于苦法智。 清净，是指色等自性完全清净，这是于苦类智忍。 不生不灭等等，是指色等乃至一切智智的究竟，不生不灭，无有烦恼，亦无清净，这是于苦类智。 犹如虚空，是指色等乃至一切智智的究竟，以光明之自性，从一切增益之戏论中解脱，这是于集法智忍。 舍弃执着，是指色等自性完全清净，犹如虚空般无有沾染，这是于集类智。 从完全执取中解脱，是指色等犹如虚空般无有能取与所取，这是于集类智忍。 自性不可言说，是指色等自性以无分别而显现，故不可言说，即能说与
English
The self is the path of seeing, having the power of knowing everything. It is said to show the sixteen moments in order. Form is not permanent, nor impermanent, Beyond extremes and pure, Unborn, unceasing, and so on, Like space, abandoning attachment, Liberated from complete grasping, The nature is inexpressible, Why is this meaning expressed? It cannot be given to others, Acting without an object, Extremely pure, no disease arises, The evil destinies are cut off, and the fruit is Manifest to be done, without discrimination, Not connected with impure signs, In objects, names, and both, There is no arising of knowledge, It is the moment of omniscience. Among them, "Form is not permanent, nor impermanent," means: Form, feeling, etc., up to the ultimate of all-knowing wisdom, with its own nature of luminosity and without the nature of discrimination, is neither permanent nor impermanent, which is the forbearance of the Dharma-knowledge of suffering. "Beyond extremes" means being separated from discrimination, beyond the two extremes of permanence and annihilation, which is the Dharma-knowledge of suffering. "Pure" means that the nature of form, etc., is completely pure, which is the forbearance of the subsequent knowledge of suffering. "Unborn, unceasing, and so on," means that the ultimate of form, etc., up to all-knowing wisdom, is unborn and unceasing, without defilements, and without purification, which is the subsequent knowledge of suffering. "Like space" means that the ultimate of form, etc., up to all-knowing wisdom, is liberated from all exaggerations of elaboration by its own luminous nature, which is the forbearance of the Dharma-knowledge of origination. "Abandoning attachment" means that the nature of form, etc., is completely pure, like the sky, without being stained, which is the subsequent knowledge of origination. "Liberated from complete grasping" means that form, etc., like the sky, has no grasper or grasped, which is the forbearance of the subsequent knowledge of origination. "The nature is inexpressible" means that the nature of form, etc., appears without discrimination, so it is inexpressible, that is, the expresser and
Tibetan
རྗོད་བྱེད་དུ་མེད་པ་ཞེས་ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ། །བརྗོད་པ་ཡིས་ཞེས་པ་དང་གྲོལ་བ་ཞེས་པ་སྦྱར་ཏེ། བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་གྲོལ་བའོ། །ཅི་སྟེ་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། གང་ཕྱིར་འདི་དོན་རྗོད་པའི་རྒྱུས་གཞན་དག་ལ་ཐོབ་པ་མེད་པ་དེས་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བརྗོད་དུ་མེད་ཅིང་རྒྱུར་མེད་ཅེས་པ་འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །དམིགས་པ་མེད་པར་བྱེད་པ་དང༌། །ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དམིགས་པར་བྱ་བའི་བདག་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་མེད་པ་ནི་འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའོ། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་ཅེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་དྲི་མའི་ཞད་ཙམ་ཡང་མེད་པས་ན་ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་སྟེ། འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །ནད་མི་འབྱུང་ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པས་ནད་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ། །ངན་སོང་ཆད་དང་ཞེས་པ་ལ། ངན་སོང་རྣམས་ཆད་པ་ནི་ངན་འགྲོ་ལས་འདས་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པར་མོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངན་སོང་ཆད་པར་འགྱུར་ཏེ། ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །མི་རྟོག་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཟད་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པར་མོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའོ། །འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱ་བ་དང༌། །མཚན་མ་དག་དང་མ་འབྲེལ་དང༌། །ཞེས་པ་ལ། སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་རྣམས་མངོན་དུ་བྱ་བའི་དོན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་མ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་ཞེས་པ་ནི་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །དངོས་དང་མིང་དང་གཉིས་པོ་ལ། །ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི། །ཞེས་པ་ལ། དངོས་ཞེས་པ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་སྟེ། དོན་གྱི་དངོས་པོའོ། ། མིང་ཞེས་པ་ནི་དེ་རྗོད་བྱེད་དེ་ཚིག་གོ །གཉིས་པོ་ཞེས་པ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དག་གོ །ཤེས་པ་ཞེས་པ་ནི་གསུངས་པའི་དོན་རྣམས་གང་གིས་ཤེས་པའི་དོན་དོན་དམ་པར་མ་སྐྱེས་པའོ། །དང་ཡིག་ནི་སྡུད་པ་སྟེ། བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང༌། རྗོད་པར་བྱེད་པ་དང༌། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་རྣམས་ཀྱང་མ་སྐྱེས་པ་སྟེ་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་དང༌། ཀུན་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ། །ཞེས་པའོ། །འདི་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་འདིའི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་བདག་ཉིད་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱའོ།
Chinese
所谓“无有能诠”，即是对集谛的如实知。将“以诠”与“解脱”二者结合，所诠之事物与能诠之因，由此色等即为解脱。所谓“何耶”，其中宣说了，因为此义以能诠之因无法为其他所获得，因此色等诸法不可诠说，亦无因，这是对灭谛的法智忍。“不作意境”是指色等诸法不作为作意之自性，这是对灭谛的法智。“极清净”是指色等诸法，于彼真如中，丝毫垢染亦无，故为极清净，这是对灭谛的如实智忍。“不生病”是指色等诸法极为清净，故疾病等不会生起，这是对灭谛的如实智。“恶趣断”等，断除恶趣即是超越恶趣，由于信解色等诸法极为清净，故能断除恶趣，这是对道谛的法智忍。“无分别性”是指对一切法生起和灭亡的分别念已灭尽，虽是如此，但由于信解色等诸法极为清净，这是对道谛的法智。“证得果位”与“不系于相”等，是指为了证得佛等果位，完全舍弃分别念的因，即是诸相，这是对道谛的如实智忍。“事物、名相与二者”，以及“无有生起之识”，其中，“事物”是指所诠之事物，即是义之实事。“名相”是指能诠之事物，即是词语。“二者”是指所取与能取。“识”是指以其了知所说之义，于胜义中不生起。连词“与”是起连接作用，即是所诠之事物与能诠之事物，以及所取与能取等皆不生起，这是对道谛的如实智，以及全知之刹那。这些菩萨所有的一切，应当了知这是见道之自性，即十六刹那。
English
That which is called "without expression" is the subsequent knowledge of the origin. Combining "by expression" and "liberation," the causes of what is to be expressed and what expresses, by these, form and so on are liberated. As for "what if," it is said that because this meaning cannot be obtained by others through the cause of expression, therefore form and so on are inexpressible and without cause, which is the forbearance of knowledge of dharma for cessation. "Making no object" means that form and so on do not make the nature of what is to be objectified, which is the knowledge of dharma for cessation. "Extremely pure" refers to form and so on, because in that very suchness there is not even a trace of impurity, therefore it is extremely pure, which is the forbearance of subsequent knowledge for cessation. "No disease arises" means that because form and so on are extremely pure, diseases and so on will not arise, which is the subsequent knowledge for cessation. As for "evil destinies cease," the cessation of evil destinies is the transcendence of evil destinies, and by believing that form and so on are extremely pure, evil destinies will cease, which is the forbearance of knowledge of dharma for the path. "Non-conceptual nature" means that the conceptualization of the arising and ceasing of all dharmas is exhausted, but even so, by believing that form and so on are extremely pure, it is the knowledge of dharma for the path. As for "manifesting the fruit" and "not related to signs," it means that in order to manifest the fruits of the Buddhas and so on, completely abandoning the causes of conceptualization, which are the signs, is the forbearance of subsequent knowledge for the path. As for "object, name, and the two," and "no arising of consciousness," "object" refers to what is to be expressed, which is the reality of meaning. "Name" refers to what expresses it, which is the word. "The two" refers to what is grasped and what grasps. "Consciousness" refers to the meaning of what is said, which does not arise in ultimate reality. The conjunction "and" is connective, that is, what is to be expressed and what expresses, as well as what is grasped and what grasps, do not arise, which is the subsequent knowledge for the path, and the moment of omniscience. All of these, which are possessed by Bodhisattvas, should be understood as the nature of the path of seeing, which is sixteen moments.