Tibetan
མ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། རྫས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་དགུའོ། །ཕུང་པོར་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་དུ་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང༌། ཁམས་སུ་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བར་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང༌། རྣམ་པར་བྱང་བར་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང༌། མཐོང་བའི་ལམ་དུ་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང༌། བསྒོམ་པའི་ལམ་དུ་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང༌། ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་དུ་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང༌། མི་སློབ་པའི་ལམ་དུ་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་པ་སྟེ། བཏགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་དུའོ། །སྔོན་དུ་མདོར་བསྟན་པའི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དེ་རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་དུས་ལ་བབས་པས་གསུངས་པ། སེམས་མི་འགོང་བ་ཉིད་སོགས་ཀྱིས། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་སོགས་སྟོན་བྱེད། དེ་ཡི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་པོར་བ། །རྣམ་པ་ཀུན་དུ་ཡོངས་འཛིན་ཡིན། །ཞེས་པ་ལ། སེམས་ཞེས་པ་ནི་སློབ་མའི་སེམས་སོ། །མི་འགོང་བ་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསྐྱེད་པ་ལ་མ་ཞུམ་པའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ཇི་ལྟར་དམན་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །དེ་བཞིན་ཏུ་ཡང་དག་པ་ཐབས་ལ་མཁས་པས་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་མཁས་པས་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་སོས་པ་སྟོན་པའོ། །རང་བཞིན་མེད་པ་ནི་བཏགས་པའི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པས་སྟོང་པ་ཡིན་གྱི། ཐམས་ཅད་དུ་ཆད་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་སྟོང་ངེ་གཉིས་ཀ་ཡང་སྟོན་པའོ། །དེའི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གསུངས་པ། དེ་ཡི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་པོར་བ། །ཞེས་པ་ལ། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དེ་དག་གི་གང་ཞིག་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་སེར་སྣ་ལ་སོགས་པ་དང༌། མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དག་བོར་བ་ནི་གང་ཞིག་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དེ་དག་བོར་ནས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དེ་དག་སྟོན་པའོ། །དེ་དག་ཉེ་བར་བསྐྱེད་པ་པོ་སེར་སྣ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་དང་བྲལ་བའི་སྐྱེས་བུའི་ཁྱད་པར་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་པའི་ བཤེས་གཉེན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ད་ནི་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། སྒྲུབ་པ་ནི་རྟེན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པའོ། །རྟེན་ནི་གཞིའོ། །དེ་ཉིད་གསུངས་པ། རྟོགས་པ་ཡི་ནི་ཆོས་དྲུག་དང༌། །གཉེན་པོ་དང་ནི་སྤོང་བ་དན། དེ་དག་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པ་དང༌། ཤེས་རབ་སྙིང་བརྩེར་བཅས་པ་དང༌། །སློབ་མ་ཐུན་མོང་མིན་ཉིད་དང༌། །གཞན་གྱི་དོན་གྱི་གོ་རིམས་དང༌། །ཡེ་ཤེས་རྩོལ་བ་མི་མངའ་བར། །འཇུག་པའི་རྟེན་ལ་རིགས་ཞེས་བརྗོད། །ཅེས་པ་ལ། །དྲོད་ལ་སོགས་པ་བཅུ་གསུམ་གྱི་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་ནི་རིགས་ཏེ་ཐོག་མར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་བརྗོད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་པོར་མ་གྲུབ་བ་ཉིད་དངོས་སུ་རིགས་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་དམིགས་པ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་རིགས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །རྒྱུའི་དོན་གྱིས་རིགས་ཀྱི་དོན་ཏེ། ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་དོ། རྟོགས་པའི་ཆོས་དྲུག་ཅེས་པ་ནི་དྲོད་དང༌། རྩེ་མོ་དང༌། བཟོད་པ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་མཆོག་དང༌། མཐོང་བའི་ལམ་དང༌། བསྒོམ་པའི་ལམ་ཞེས་པ་སྟེ། ཆོས་རྣམ་པ་དྲུག་རྟོགས་པའོ། །གཉེན་པོ་དང་ནི་སྤོང་བ་དང༌། ཞེས་པ་ལ་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དེ་དག་ནི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །ཡོངས་སུ་གཏུགས་ནི་རྟོགས་པ་བརྟན་པའམ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཟད་པ་སྟེ། དེ་དག་གཅིག་ཏུ་བགྲང་ངོ༌། །ཤེས་རབ་སྙིང་བརྩེར་བཅས་པ་ཞེས་པ་ལ་སྙིང་རྗེས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་ཤེས་རབ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་གཅིག་ཏུ་གསལ་ལོ། །སློབ་མ་ཐུན་མོང་མིན་ཉིད་དང༌། །ཞེས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་སོ། །གཞན་གྱི་དོན་གྱི་གོ་རིམས་དང༌། །ཞེས་པ་ལ། བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཐེག་པ་གསུམ་སྟོན་པ་ནི་གོ་རིམས་སོ། །ཡེ་ཤེས་རྩོལ་བ་མི་མངའ་བར། །ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དཀའ་བ་མེད་པས་ཆོས་བཅུ་གསུམ་རྟོགས་པའོ། །གང་ཞིག་རིགས་པ་ནི་འདིར་སྐབས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་བོ། །སྒྲུབ་པ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་རྟེན་གྱི་གནས་ཤེས་པའི་དོན་ཏོ། །འོ་ན་རྒྱུ་བ་དང་མི་རྒྱུ་བར་བཅས་པའི་སྣ་ཚོགས་རྣམས་ནི་ ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེ། དེ་བས་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་སྟོང་བ་འདི་ནི་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་སོ་ཞེས་པ་འདི་དང༌། དེ་ལྟར་ངེས་པར་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་དང། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཞེས་པ་མི་འཐད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་དབྱེར་མེད་ཕྱིར། །རིགས་ནི་ཐ་དད་རུང་མ་ཡིན། །ཞེས་རྒོལ་བའོ། །རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས། །དེ་ཡི་དབྱེ་བ་ཡོངས་སུ་བརྗོད། །ཅེས་པ་ནི་ལན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཐམས་ཅད་དུ་བྱེ་བྲག་མེད་པ་ཡིན་ཀྱང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཉན་ཐོས་ཉིད་རྫོགས་པར་བྱེད། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་དེའི་རིགས་སོ། །དེ་ལྟར་གང་ཞིག་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་དེ་རྣམས་དེའི་རིགས་སོ། །དེ་ལྟར་གང་ཞིག་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་དེ་ནི་དེའི་རིགས་སོ། །ཇི་ལྟར་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་བུམ་པ་རྣམས་ལས་ལ་ལ་ནི་འབྲུ་མར་གྱི་བུམ་པ། ལ་ལ་ནི་མར་གྱི་བུམ་པ། ལ་ལ་ནི་སྦྲང་རྩིའི་བུམ་པ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒྲུབ་པའི་རྟེན་བཤད་ནས་ད་ནི་དམིགས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དམིགས་པ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ། །དེ་ཡང་དགེ་ལ་སོགས་པ་ཡིན། །འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་རྟོགས་པ་དང༌། །གང་དག་འཇིག་རྟེན་འདས་འདོད་དང༌། ཟག་བཅས་ཟག་པ་མེད་ཆོས་དང༌། གང་དག་འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས། །སློབ་མ་ཐུན་མོང་ཆོས་རྣམས་དང༌། གང་དག་ཐོབ་པའི་ཐུན་མོང་མིན། །ཞེས་པ་ལ། ཐོག་མར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་སྟེ། རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེའོ། །དགེ་བ་ནི་དྲི་མ་མེད་པའི་ལམ་མོ། །མི་དགེ་བ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བདེ་འགྲོ་དང་ངན་སྟེར་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནའོ། །ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་ལས་ལ་སོགས་པའོ། །དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དེ་རྣམས་ལས་ས་བོན་རུལ་པ་ལྟ་བུར་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཆོས་བཞག་སྟེ། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དེ་ དག་མདོར་བསྡུས་ནས་རྣམ་པ་བཞིར་དབྱེ་བར་བྱ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དང༌། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པའོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་པ་ནི་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཐགས་ཅད་དང་འབྲེལ་བའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ནི་འཕགས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་བསམ་གཏན་པ་ཞི་ལ་སོགས་པའོ། །ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་གཉེན་པོ་མ་ཡིན་པ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པའོ། །ཟག་པ་མེད་པ་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་གཉེན་པོ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡང་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དེ་དག་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། འདུས་བྱས་དང༌། འདུས་མ་བྱས་དང༌། སློབ་མ་ཐུན་མོང་བ་དང༌། ཐུན་མོང་མིན་པར་བརྗོད་པའོ། །འདུས་བྱས་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པ་སྟེ། འདོད་པའི་ཁམས་ལ་སོགས་པའོ། །འདུས་མ་བྱས་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་མི་ལྟོས་པ་སྟེ། སྟོ
Chinese
再者是分别，是依赖于实物自性的分别九种。蕴上假立的分别，处上假立的分别，界上假立的分别，缘起上假立的分别，清净上假立的分别，见道上假立的分别，修道上假立的分别，特殊道上假立的分别，无学道上假立的分别，这些就是安住于假立自性的分别六种。先前简略宣说的摄持，到了广为宣说之时，因此宣说。“心不退屈等，显示无自性等，抛弃彼之相违品，即是于一切相中之摄持。”其中，心是指学人的心。不退屈是指不怯懦于生起福德与智慧之资粮。等等之语表示如何不变得低劣。同样，以如实善巧方便，以善巧于无自性，显示苏醒于无自性。无自性是空于假立的所取与能取，但并非一切都断灭。等等之语也显示福德的空性二者。那它的差别是什么呢？宣说：“抛弃彼之相违品。”其中，福德与智慧的那些不相符的方面是悭吝等等，以及无明等等。抛弃那些是指，无论什么，抛弃了那些不相符的方面后，显示那些福德与智慧的资粮。那些使之接近生起者，是远离悭吝等等过患之士的殊胜，也是如实摄持的 善知识之义。现在要讲述修行的所依，修行是所依菩提之行。所依是基础。那本身宣说：“证悟之法六，对治与断除，彼等完全依止，智慧具悲心，学人非共同，利他之次第，智
English
Furthermore, there are discriminations, which are nine types of discriminations based on the nature of objects. Discriminations based on imputation on aggregates, discriminations based on imputation on sources, discriminations based on imputation on elements, discriminations based on imputation on dependent arising, discriminations based on imputation on purification, discriminations based on imputation on the path of seeing, discriminations based on imputation on the path of meditation, discriminations based on imputation on the special path, discriminations based on imputation on the path of no more learning, these are the six types of discriminations that abide in the nature of imputation. Previously, the briefly stated holding is now to be explained in detail, therefore it is said, "The mind not being discouraged, etc., shows selflessness, etc., abandoning the opposing aspects of that, is the holding in all aspects." Among these, mind refers to the mind of the student. Not being discouraged means not being timid in generating the accumulation of merit and wisdom. The word "etc." indicates how not to become inferior. Similarly, with skillful means of truth, with skill in selflessness, it shows awakening in selflessness. Selflessness is emptiness of the imputed object and subject, but it is not that everything is annihilated. The word "etc." also shows both the emptiness of merit. What is the difference between them? It is said, "Abandoning the opposing aspects of that." Among these, the aspects that are incompatible with merit and wisdom are stinginess, etc., and ignorance, etc. Abandoning those means that whatever, after abandoning those incompatible aspects, shows those accumulations of merit and wisdom. Those who bring them close to arising are the excellence of those who are free from the faults of stinginess, etc., and also the meaning of the virtuous friend who truly holds. Now, the basis of practice is to be explained, practice is the conduct of the basis of enlightenment. The basis is the foundation. That itself is said, "The six dharmas of realization, antidote and abandonment, completely relying on them, wisdom with compassion, the student is not common, the order of benefiting others, wisdom."
Chinese
不具勤奋之功，入之所依称为种。如是说。暖等十三之悟法之体性的修证所依是种姓，即最初发菩提心之菩萨。法界自性未成，则非真实种姓，然以是所缘之故，称为种姓。以因之义为种姓之义。如是所说之菩萨是也。悟法六者，谓暖、顶、忍、世第一法、见道、修道是也。悟六种法也。对治与断除，谓与对治品不相符之品，即与对治品不相符之品也。圆满通达谓悟证稳固，或分别念穷尽，彼等总摄为一。智慧具足慈悲者，谓以慈悲圆满摄持之智慧，彼等亦明显为一。弟子不共之性，谓与声闻等不共之法也。为他之义的次第，谓如其所思而宣说三乘是次第。无有勤奋之智，谓佛之智慧无有艰难，故悟十三法也。何为种姓？于此就时机而言，是圆满正等觉。是了知具足修证之菩萨彼之所依处之义。若然，周遍与不周遍等种种是法界之自性，是故法界与空性此二者是一体性，故声闻之发菩提心之声闻菩萨是声闻种姓等，如是定然是自佛种姓，及圆满正等觉之佛种姓是不应理的。法界无有差别故，种姓不可成各异。是为辩驳。所依之法的差别，彼之差别完全宣说。是为答复。法界于一切处无有差别，然声闻之菩提
English
Without the effort of diligence, the basis of entry is called lineage. Thus it is said. The basis for the accomplishment of the characteristics of the thirteen realizations of Dharma, such as warmth, is lineage, which refers to the Bodhisattva who initially generates the mind of enlightenment. The very nature of Dharmadhatu is not truly lineage, but it is called lineage because it is the object. The meaning of lineage is the meaning of cause. The Bodhisattva spoken of in this way is it. The six realizations of Dharma are warmth, peak, forbearance, the best of Dharma, the path of seeing, and the path of meditation. It is the realization of six kinds of Dharma. Antidote and abandonment, which means that those aspects that do not conform to the antidote are those aspects that do not conform to the antidote. Complete attainment means that realization is stable, or that conceptualization is exhausted, and these are all summarized as one. Wisdom endowed with compassion means wisdom fully possessed by compassion, and these are also clearly one. The uncommon nature of disciples is the Dharma that is not common to Shravakas and others. The order of meaning for others, which means that the three vehicles are taught in accordance with what is thought, is the order. Wisdom without effort means that the wisdom of the Buddha is without difficulty, so the thirteen Dharmas are realized. What is lineage? In this case, it is the perfect and complete enlightenment in due course. It is the meaning of knowing the place of reliance of the Bodhisattva who is endowed with accomplishment. If so, the various things that are pervasive and non-pervasive are the nature of Dharmadhatu. Therefore, Dharmadhatu and emptiness are of one nature, so the Shravaka Bodhisattva who generates the mind of enlightenment of the Shravaka is the Shravaka lineage, and so on. It is certain that the lineage of the self-Buddha and the lineage of the perfectly complete Buddha are unreasonable. Because there is no difference in Dharmadhatu, lineages cannot be different. This is a refutation. The difference of the dependent Dharma, its difference is completely declared. This is the answer. Dharmadhatu is without difference in all places, but the Bodhi of Shravakas
Chinese
菩萨能圆满声闻。以福德和智慧的积聚作为诸法的基础，那些都是它的种类。同样，哪些成为独觉菩萨之法的所依，那些也是它的种类。同样，哪些成为正等觉佛陀的菩萨之法的所依，那些就是它的种类。犹如各种不同的瓶子，有些是酥油瓶，有些是黄油瓶，有些是蜂蜜瓶一样。 说完修行的所依，现在要说对境。对境即一切诸法，也就是善等。所谓“世间之证悟，以及出世间之希求，有漏无漏之法，以及有为无为，弟子共同之法，以及所得之不共”，这里，首先一切法即善、不善和无记，分为三种。善是无垢之道。不善是杀生等，因为能给予乐趣和痛苦。无记是身体的行为等。从善、不善和无记中，像腐烂的种子一样，放置无记之法，将善和不善之法归纳为四种：世间法和出世间法，有漏法和无漏法。其中，世间法是与所有凡夫俗子相关的五蕴等。出世间法是被所有圣者如实摄持的禅定寂止等。有漏法是不作为我见之对治的，是近取五蕴等。无漏法是作为我见之对治的，是正念住等。此外，善和不善之法有四种：有为法、无为法、弟子共同之法和不共之法。有为法是依赖因和缘的，如欲界等。无为法是不依赖因缘的，如空性。