Tibetan
ས་ནི་ཚིག་གི་སྒོ་ནས་གཞན་རྣམས་ལ་ཆོས་རྣམས་གོ་བར་བྱེད་པའོ། །རང་སངས་རྒྱས་ནི་ཚིག་མེད་པར་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ནུས་པས་གཞན་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱིས་གོ་བ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཟབ་པ་འདིས་ནི་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་གཉིས་པའོ། །ཚིག་མེད་པར་ཆོས་རྣམས་བསྟན་པར་ཇི་ལྟར་ནུས་ཞེས་དོགས་པ་ལ་གསུངས་པ། གང་གང་དོན་ནི་གང་གང་ལ། །ཇི་ལྟར་ཉན་དེ་དང༌། །དེ་ལ་སྒྲ་མེད་ཀྱང་དོན་དེ། །དེ་ནི་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་སྣང༌། །ཞེས་པ་སྟེ། ཚིགས་བཅད་འདིའི་དོན་ནི་གོ་སླའོ། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་མངོན་པར་བསྟན་ནས། དེའི་ལམ་གྱི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་གསུངས་པ། གཟུང་བའི་རྟོག་པ་ཉམས་ཕྱིར་དང༌། །འཛིན་པ་མ་སྤངས་ཕྱིར་དང་ནི། །རྟེན་གྱི་བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་ལམ། །ཡང་དག་བསྡུས་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་སྟེ། གཟུངས་བའི་དོན་གྱི་རྟོག་པ་དང༌། འཛིན་པའི་དོན་གྱི་རྟོག་པ་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྤངས་པ་དང༌། མ་སྤངས་པ་དང༌། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི། །བརྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་དང༌། ཇི་ལྟར་གསུངས་པའི་བདེན་པ་བཞིའི་བདག་ཉིད་རྣམས་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་མོ། །དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་བར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་གྱི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཇི་ལྟ་བ་ཡིན་པ་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་གསུངས་པ། བཏགས་པའི་ཆོས་ཉིད་མི་འགལ་བར། །སྟོན་པའི་རྣམ་པ་དྲོ་གྱུར་པ། །རྩེ་མོར་གྱུར་པ་གཟུགས་ལ་སོགས། །འགྲིབ་པ་མེད་ལ་སོགས་པས་ཕྱེ། །ནང་སྟོང་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡིས། །གཟུགས་སོགས་མི་འཛིན་ཕྱིར་བཟོད་པ། །གཟུགས་སོགས་སྐྱེ་བ་མེད་སོགས་ཀྱི། །རྣམ་པ་ཅན་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག །ཅེས་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་བཏགས་པའི་ཡོད་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་གནས་སྐབས་དེའི་མི་འགལ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོའི་ཆོས་ཉིད་ གསུངས་པ་སྟེ། གཟུགས་བསྟན་པ་ལས་དེའི་རྣམ་པ་ནི་དྲོད་ཀྱི་རྟོགས་པའོ། །བཏགས་པའི་ཡོད་པ་གཉིས་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་འཕེལ་བ་མེད་ཅིང་འབྲི་བ་མེད་པ་ཞེས་པ་རྩེ་མོར་གྱུར་པའི་རྟོགས་པའོ། །ཇི་སྐད་གཟུངས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཉི་ཤུ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཁས་མི་ལེན་བ་ནི་བཟོད་པའི་རྟོགས་པའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་སོ་སོར་མ་སྐྱེས་ཤིང་མི་འགག་པའི་ཚུལ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གི་རྟོགས
Chinese
地是通過語言的途徑，使他人理解諸法。獨覺是不用語言，以願力的力量，以智慧的能力，向他人顯示諸法的理解，這是說，這種甚深的智慧是第二種殊勝之處。有人懷疑不用語言如何能顯示諸法，對此說道：任何任何的意義在任何任何之處，如何聽聞它，對此，即使沒有聲音，那個意義，它就是那樣那樣顯現。這是說，這個偈頌的意義很容易理解。在明顯地顯示了獨覺的差別之後，也說了它的道路的差別。為了消滅所取的概念，並且因為沒有捨棄能取，像犀牛角的道路，應當知道是真實的總攝。這是說，所取的意義的概念和能取的意義的概念，按照次第如實地捨棄和沒有捨棄，以及以獨覺的乘真實地總攝的，作為所依的法的所依，以及如實宣說的四聖諦的自性，就是獨覺的道路。而且，菩薩應當了知以空性來完全清淨它。像獨覺的道路的決定性的部分的相符之處是怎樣的，菩薩應當了知，像那樣宣說道：不違背假立的法性，顯示的相狀變為暖相，成為頂點的色等等，以沒有減少等等來區分，以內空性等等，因為不執著色等等而安忍，色等等沒有生等等的相狀是法的殊勝。這是說，色等等的蘊，假立的存在，在世俗的狀態下不違背，就是宣說色等等的蘊的法性。從顯示色開始，它的相狀就是暖相的證悟。兩個假立的存在，色等等的蘊沒有增長也沒有減少，這是成為頂點的證悟。如所說的二十種空性不接受色等等的蘊，這是安忍的證悟。色等等的蘊各自沒有產生也沒有滅亡的狀態，是法的殊勝的證悟。
English
The ground is to make others understand the dharmas through the means of language. The Pratyekabuddha, without language, through the power of aspiration and the power of wisdom, shows others the understanding of the dharmas. This is to say that this profound wisdom is the second excellence. Someone doubts how dharmas can be shown without language, to which it is said: Whatever meaning is in whatever place, how to hear it, to this, even without sound, that meaning, it appears just like that. This is to say that the meaning of this verse is easy to understand. After clearly showing the distinction of the Pratyekabuddha, the distinction of its path is also spoken. In order to eliminate the concept of the grasped, and because of not abandoning the grasper, like the path of the rhinoceros horn, it should be known as the true summary. This is to say that the concept of the meaning of the grasped and the concept of the meaning of the grasper, abandoning and not abandoning in order as they are, and the support of the dharma that is truly summarized by the Pratyekabuddha vehicle, and the nature of the Four Noble Truths as truly proclaimed, is the path of the Pratyekabuddha. Moreover, the Bodhisattva should understand to completely purify it with emptiness. How the conformity of the definitive part of the Pratyekabuddha's path is, the Bodhisattva should understand, like that it is said: Without contradicting the nature of the imputed dharma, the aspect of showing becomes warm, becoming the peak, form etc., distinguished by not decreasing etc., with inner emptiness etc., because of not clinging to form etc., forbearance, the aspect of form etc. without birth etc. is the supreme of dharma. This is to say that the aggregates of form etc., the existence of imputation, in the state of conventional truth, without contradiction, is to proclaim the nature of the aggregates of form etc. Starting from showing form, its aspect is the realization of warmth. The two imputed existences, the aggregates of form etc. do not increase or decrease, this is the realization of becoming the peak. As said, the twenty kinds of emptiness do not accept the aggregates of form etc., this is the realization of forbearance. The state of the aggregates of form etc. not arising or ceasing separately is the realization of the supreme of dharma.
Tibetan
་པའོ། །འདི་ནས་གཟུང་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་མཐོང་བའི་ལམ་གསུངས་པ། བདེན་དང་བདེན་ལ་བཟོད་པ་དང༌། །ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་རྣམ་བཞི་ཡིས། །ལམ་ཤེས་ཉིད་ལ་མཐོང་བའི་ལམ། །ཕན་ཡོན་བཅས་པ་འདི་བཤད་དོ། །ཞེས་པ་སྟེ། བདེན་པ་སོ་སོ་ལ་སྐད་ཅིག་མ་བཞི་བཞི་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་དང༌། འགོག་པའི་བདེན་པ་དང༌། ལམ་གྱི་བདེན་པ་རྣམས་ལ་ཡང་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ཤེས་པ་ལ་སྐད་ཅིག་མ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་ལམ་འདི་བརྗོད་པའོ། །ཕན་ཡོན་བཅས་པ་འདི་ཞེས་པ་ནི་མདོ་རྣམས་ལས་ཕན་ཡོན་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་དེ་འདིར་མདོར་བསྡུས་ནས་བརྗོད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྔས་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་སངས་རྒྱས་དག །ཕན་ཚུན་རྟེན་པ་རྟེན་མེད་ཕྱིར། །རྣམ་གྲངས་ཁས་མི་ལེན་པ་དང༌། །ཆེན་པོ་ཚད་མེད་ཉིད་དང་བཅས། །དཔག་མེད་མཐའ་གཉིས་མེད་པ་དང༌། །དེར་གནས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ། །སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་ངེས་འཛིན་དང༌། །བླང་མེད་དོར་བ་མེད་སོགས་དང༌། །བྱམས་ལ་སོགས་དང་སྟོང་ཉིད་དང༌། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་ཐོབ་པ་དང༌། །རྣམ་པར་བྱང་ཀུན་ཡོངས་བསྡུས་དང༌། །ཉམ་ང་བ་དང་ནད་ཀུན་ སེལ། །མྱ་ངན་འདས་འཛིན་ཞི་ཉིད་དང༌། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་སྲུང་ལ་སོགས། །སྲོག་མི་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ། །རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཚུལ་ལ་ནི། །བདག་ཉིད་གནས་ཏེ་སེམས་ཅན་དག །འགོད་དང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བ། ལམ་ཤེས་ཉིད་སྐད་ཅིག་མ། །ཞེས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་སངས་རྒྱས་དག །ཕན་ཚུན་རྟེན་དང་རྟེན་མེད་ཕྱིར། །རྣམ་གྲངས་ཁས་མི་ལེན་པ་དང༌། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སངས་རྒྱས་དག་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་མེད་པས་དེའི་བདག་ཉིད་དེ། །དེ་བས་ན་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཁས་མི་ལེན་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོ་པའོ། །ཆེན་པོ་ཚད་མེད་ཉིད་དང་བཅས། །ཞེས་པ་ནི་ཚད་མེད་པ་དང་བཅས་པ་དེས་འཇུག་ཅེས་པས་ཚད་མེད་བཅས་ཏེ་ཆེན་པོ་དང་ཚད་མེད་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡུལ་དང་དུས་ཀྱི་དངོས
Chinese
འོ། །从这里开始，讲述菩萨道。其中，暂时宣说见道：真谛与真谛之忍，以智慧的四刹那，于道智中说见道，以及此具利益。这是说，每个真谛各有四个刹那，即苦法智忍、苦法智、苦后智忍、苦后智。同样，对于集谛之真谛、灭谛之真谛、道谛之真谛也是如此。对于菩萨的道智，以这些刹那来说明此见道。所谓“以及此具利益”，是指经部中广说的利益，在此简略地说。以五个偈颂来显示苦法智等十六个刹那的自性，为了如实显示而宣说。如是真如与诸佛，互相依存与无依故，不承认类别，以及具足伟大与无量，不可量度无二边，于彼所住色等法，于佛性中定执持，无取无舍等，以及慈等与空性，以及获得佛性，以及清净一切圆满，以及恐怖与诸病，消除，执取涅槃寂静性，以及诸佛所守护等，不杀生等，于一切遍知之理，安住自性而众生，安置与布施等，回向圆满菩提，是道智之刹那。这是说，如是真如与诸佛，互相依存与无依故，不承认类别等，对于色等法的空性与诸佛，以无有依存与所依，是彼之自性。因此，不承认类别的差别，是苦法智忍。“具足伟大与无量”，是指以具足无量而进入，即以具足无量，是伟大与无量的意思。对于一切色等法，于处所与时
English
O. From here onwards, the path of the Bodhisattva will be discussed. Among these, the path of seeing is provisionally explained: Truth and forbearance of truth, With four moments of wisdom, The path of seeing is explained in the wisdom of the path, Along with its benefits. That is to say, each truth has four moments: the forbearance of the Dharma-wisdom of suffering, the Dharma-wisdom of suffering, the forbearance of the subsequent wisdom of suffering, and the subsequent wisdom of suffering. Similarly, for the truth of the origin, the truth of cessation, and the truth of the path. For the Bodhisattva's wisdom of the path, this path of seeing is explained with these moments. The phrase "along with its benefits" means that the benefits extensively explained in the sutras are briefly mentioned here. The nature of these sixteen moments, such as the Dharma-wisdom of suffering, is shown in five verses, and it is spoken to show it as it is. Thus, suchness and the Buddhas, Because of mutual dependence and non-dependence, Do not accept categories, And are endowed with greatness and immeasurability. Immeasurable, without two extremes, In the form and so on that dwell there, Certainty in Buddhahood, Without taking or abandoning, and so on, And love and so on, and emptiness, And the attainment of Buddhahood, And complete purification, completely gathered, And fear and all diseases, Eliminate. Grasping Nirvana, peacefulness, And protection by the Buddhas, and so on. Not killing, and so on, In the manner of all-knowing, Abiding in self-nature, beings, Placing and giving, and so on, Dedicating to perfect enlightenment, Is the moment of the wisdom of the path. That is to say, suchness and the Buddhas, Because of mutual dependence and non-dependence, Do not accept categories, and so on. For the emptiness of form and so on, and the Buddhas, Because there is no dependence or support, it is its self-nature. Therefore, not accepting the difference of categories is the forbearance of the Dharma-wisdom of suffering. "Endowed with greatness and immeasurability" means entering with immeasurability, that is, with immeasurability, it is the meaning of greatness and immeasurability. For all forms and so on, in place and time