Tibetan
ས་ལོངས་སྤྱོད་སྒྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འཚོ་བ་དག་པ་དང༌། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱིས་དྲག་ཤུལ་མི་སྤྱོད་པ་དང༌། བུད་མེད་དབང་དུ་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མི་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ལུས་ཀྱི་ལས་དམ་པ་དང༌། ཁྱེའུ་འགྱུར་རོ་ཞེའམ་བུ་མོར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དག་གི་ལས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དང༌། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དབེན་པའི་ཤེས་རབ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་དང༌། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཞི་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་འཐབ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་དང༌། རྒྱུད་གཞན་ལ་ཡང་ཆོས་གྱ་ནོམ་པ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའི་བསམ་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱམས་པ་བསྟན་པ་དང༌། དེ་ཁོ་ན་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་རྟོགས་པས་བྱང་ཆུབ་གཞན་མངོན་པར་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་འདོད་ཅིང་དེའི་བསྟན་པ་ལ་གཞོལ་བ་དང༌། མཐའ་འཁོར་བ་ལ་སོགས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ལ་དབང་བ་ཉིད་དང༌། རིགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་རྟོགས་པས་བདག་ཉིད་ལ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རང་གིས་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་དང༌། རང་གི་རྟོགས་པ་རི་རབ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་མི་གཡོ་བ་ཉིད་དང༌། འདི་ཁོ་ན་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་ན་དེའི་ཕྱིར་སྲོག་ཀྱང་ཡོངས་སུ་འདོར་བའི་ཕྱིར་དམ་པའི་ཆོས་ལ་དགའ་བས་སོ། །འདི་དག་ནི་བདེན་པ་སོ་སོའི་བཟོད་པ་དང༌། ཤེས་པ་དང་མཐུན་པར་ཅི་རིགས་པར་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པའི་སྒོ་ནས་བལྟ་བར་བྱའོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ནི་ ཆོས་ཟབ་མོ་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་གོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས། གཟུགས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མཚན་མ་མེད་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་གཟུགས་སུ་རུང་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞི་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྨོན་པ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཟབ་བོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་མདའ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འདི་སྐད་དུ་མདའ་ལ་སོགས་པས་རྒྱ་མཚོའི་རྟིང་བཞིན་དུ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཚུལ་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་གཏིང་མ་རྙེད་པ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དག་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དྲི་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཟབ་གྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏིང་དཔག་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐེག་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དམ་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་དམ་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆགས་མེད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་གང་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྐྱེས་བུ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དཔེར་བརྗོད་པ་ནི། དེ་བུད་མེད་དང་ཕྲད་པར་དུས་བཏབ་ནས་དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོགས་པ་མང་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྐད་ཅིག་མ་ཅུང་ཟད་ཅིག་གིས་བསྐལ་པ་དེ་སྙེད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་བསོད་ནམས་མངོན་དུ་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་གོམས་པ་ཡང་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་པོ་དང་ཆེན་པོའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །དེ་ལ་ཆུང་ངུ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆོས་སྦྱིན་པ་ཙམ་གྱིས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དགྲ་བཅོམ་རང་རྒྱལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་རང་སངས་རྒྱས་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །འབྲིང་ནི་དེའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་ནས་ཁམས་གསུམ་པའི་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་པར་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཆེན་པོ་ནི་དེ་ལྟར་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་ཡང་བསོག་པ་ལ་སོགས་པར་རྟོག་པས་ཟག་པ་མེད་པའི་བསོད་ནམས་གཞལ་དུ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བསོད་ནམས་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། གསོག་ནི་གཟུགས་སུ་རུང་བའི་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པས་དབེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོང་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་སྟོང་བའི་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསོ་བ་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡ་མ་བརླ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྙིང་པོ་མེད་པ་ནི་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོད་པ་ཉིད་དུ་རོག་ཅིག་པས་གཞལ་བྱ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཞལ་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱང་མི་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ན
Chinese
因为没有积聚财富享用，所以生活清净；因为没有以烦恼的心行使暴力；因为没有与役使妇女等事相交往，所以身体的行为神圣；因为断除了宣说会变成男孩或者变成女孩等事，所以清净的行为不是烦恼的；因为了悟一切事物自性涅槃，所以精进于寂静的智慧；因为通达本体自性寂静，所以远离争斗等事；因为怀有使其他相续也能成就殊胜之法的想法，所以宣说慈爱；因为以唯有此才是决定解脱的证悟，而不希求其他菩提，所以希求一切智智，并且致力于它的教法；因为断除了边地等处，所以能自在受生；因为以具理之法证悟，而确定自己是不会退转的，所以对自己没有怀疑；因为自己的证悟如同须弥山，所以是不可动摇的；如果了悟到唯有此才是决定解脱，因此甚至愿意舍弃生命，所以喜爱殊胜之法。这些是各自真谛的忍和，与智慧相应，应以如理如实的方式，从无常等行相之门来观察。 安住于修道者，是如何串习见到甚深之法呢？因此说了色等。无相是指自性没有可以成为色等相的缘故。寂静是指空性和无愿的自性，因此认为是甚深。譬如以箭等，如同在海洋底部一样，如所说之方式，对于智慧之蕴等，没有找到底者，应当了知是不会退转者。为了显示以询问此功德为先导，所以说了“何菩萨”等。甚深是指难以衡量其深度。乘是指菩提的
English
Because there is no accumulation of wealth for enjoyment, life is pure; because there is no use of violence with an afflicted mind; because there is no association with things like subjugating women, the actions of the body are sacred; because of abandoning things like declaring whether one will become a boy or a girl, pure actions are not afflicted; because of realizing that all things are naturally in nirvana, one strives for solitary wisdom; because of understanding that the essence is inherently peaceful, one is free from fighting and the like; because one has the intention to also accomplish excellent Dharma in other beings' minds, one teaches loving-kindness; because of the realization that only this is the definite liberation, and not desiring other enlightenments, one desires omniscience and is devoted to its teachings; because of abandoning border areas and the like, one has power over birth; because of realizing the Dharma with reason, one is certain that one will not turn back, so one has no doubt about oneself; because one's realization is like Mount Meru, one is immovable; if one realizes that only this is the definite liberation, and therefore is willing to give up one's life, one delights in the sacred Dharma. These are the patience and knowledge of each truth, and should be viewed in accordance with what is appropriate, through the aspects of impermanence and so on. Those who abide on the path of meditation, how do they become accustomed to seeing the profound Dharma? Therefore, things like form are mentioned. "Without characteristics" means that by nature there are no characteristics that can become form and so on. "Peaceful" means that it is the nature of emptiness and wishlessness, and therefore it is considered profound. For example, with arrows and so on, just like at the bottom of the ocean, in the manner described, those who do not find the bottom of the aggregates of wisdom and so on should be known as those who do not turn back. In order to show that asking about this quality is the preliminary, "Which Bodhisattva" and so on are said. "Profound" means that it is difficult to measure its depth. "Vehicle" refers to the Bodhi of
Chinese
是道的缘故。胜义谛是殊胜智慧的境界的缘故。无染是自性清净的缘故。又，因为显示法无我，所以说了“于何”等。所谓“于何”，是与“于何等法”相连。为了显示福德的量，所以说了“譬如”等。比喻男子随顺贪恋，是为了显示他与女子相遇时产生许多分别念。所谓“将获得”，是指以少许一刹那的智慧作意，就能显现于彼等劫中应修之福德的总结语。于甚深法之串习，也有小、中、大之差别三种。其中，小的是因为即使是布施等其他殊胜之法，也仅以智慧之法布施就能胜过。所以才会有“菩萨何者”等出现。所谓“阿罗汉、独觉”，是指阿罗汉和独觉等之总结语。中等的是因为从那智慧波罗蜜多的因所生的法的布施，完全回向于圆满菩提，是胜过三界一切福德的缘故。所以才会有“菩萨何者”等出现。大的是因为对于如是殊胜的福德之聚，也以积聚等分别念，而完全执持无漏的无量福德的缘故。所以才会有“彼福德亦”等出现。积聚是因为远离可为色法的体相等的缘故。空性是因为空于痛苦等的相状的缘故。滋养是因为无相的缘故。呀嘛布拉是因为缘起故。无有实义是因为远离执着等的缘故。所谓“若无其他”，是因为仅是遮止，所以不适用可量等之词的缘故。如是，彼真实性，因为没有分别念，所以也不适用所谓“无量”等词，不是吗？
English
It is because it is the path. The ultimate truth is because it is the realm of supreme wisdom. Undefiled is because it is pure by nature. Moreover, since it shows the selflessness of phenomena, it mentions "to what" and so on. The so-called "to what" is connected to "to what kinds of phenomena." In order to show the measure of merit, it speaks of "for example" and so on. The metaphor of a man following attachment is to show that when he meets a woman, many discriminations arise in him. The so-called "will obtain" is a concluding remark that with a little moment of wisdom, one can manifest the merit to be accumulated in those many eons. The habituation to the profound Dharma also has three kinds of distinctions: small, medium, and large. Among them, the small one is because even other excellent things such as generosity are surpassed by just the generosity of the Dharma of wisdom. Therefore, "which Bodhisattva" and so on appear. The so-called "Arhat, Pratyekabuddha" is a summary term for Arhats and solitary Buddhas. The medium one is because the giving of Dharma, which arises from the cause of that wisdom perfection, is completely dedicated to perfect enlightenment and is superior to all the merits of the three realms. Therefore, "which Bodhisattva" and so on appear. The great one is because even for such an excellent accumulation of merit, one completely holds immeasurable uncontaminated merit by thinking of accumulation and so on. Therefore, "that merit also" and so on appear. Accumulation is because it is devoid of characteristics such as being suitable for form. Emptiness is because it is empty of aspects such as suffering. Nourishing is because it is without characteristics. Yama-bhrla is because it is dependently arising. Without essence is because it is free from grasping and so on. The so-called "if there is no other" is because it is only a negation, so words such as measurable are not applicable. Thus, that very reality, because it is without discrimination, is it not the case that terms such as "immeasurable" are also not applicable?