English
It is for the sake of realization. To explain it, "unborn" and so on are mentioned, the meaning is only to understand. Such is the proof that all-knowingness will definitely occur. Furthermore, why is it said that only transcendence of the concept of birth etc. is the Perfection of Wisdom? Because it is said, "However many names of dharmas there are in the world," and so on. "Birth in all" means that all dharmas created by me according to worldly terminology are birth. "Truly passed" means cessation. "Having abandoned" means having completely abandoned these two. "This is not" means that there is no deterioration, because it is not overcome by reversals. Therefore, this wisdom is supreme. "There is nothing other than that" means that there is no other non-reversed wisdom above this, as a concluding remark. Therefore, only this wisdom is the Perfection of Wisdom because it is free from the defilement of concepts such as birth, and others are not, because it is not supreme. Therefore, and so on, are easy to understand. In this regard, in order to show that all the dharmas of the path beyond the world, in which there is no doubt, abide in equality. Therefore, approve of "acting in this way" and so on. "Possessing wisdom" means possessing wisdom. In order to show abiding in equality, "nature" and so on are mentioned, the meaning is only to understand. Such is the proof of the definite occurrence of the path. In this regard, the order here is as follows: Generating the mind of enlightenment, by practicing the correct instructions, one generates the distinct parts that are uncommon with the Hearers and so on. And the practice of the uncommon also has what is the basis, what is the object, what is the purpose, up to the aspects and so on. In this regard, the unobstructed wisdom here is all-knowingness. All-knowingness has been explained. The Difficult Explanation of Knowing the Aspects of the Path. The cause of this is knowing the aspects of the path, and that, too, appropriately ripens self and others completely through the distinctions of the stages of heat and so on.
Tibetan
་པ་ཡིན་ནོ། །སློབ་མ་བསེ་རུའི་ལམ་གང་དང༌། །འདི་དང་གཞན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས། །ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་མཐོང་བའི་ལམ། །བྱེད་པ་དང་ནི་མོས་པ་དང༌། །བསྟོད་དང་བཀུར་དང་བསྔགས་པ་དང༌། བསྔོ་བ་དང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བླ་མེད་དག །སྒྲུབ་དང་ཤིན་ཏུ་དག་པ་ཞེས། །བྱ་བ་འདིའི་བསྒོམ་པའི་ལམ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཁས་རྣམས་ཀྱི། །ལམ་ཤེས་ཉིད་ནི་འདི་འདྲར་བཤད། །གསལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་སླད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་གྱི་རམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་གང་ཡིན་པ་དང༌། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་གང་ཡིན་པ་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་གང་ཡིན་པའི་ལམ་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པར་བྱ་ཞིང་ལམ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་དྲོ་བར་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་གང་ཞིག་གཟུགས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་ཅེས་བཤད་དོ། །ཆོས་ཉིད་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཆོས་ཉིད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལ་གནས་པ་དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་གནས་སོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གནས་པ་དགག་པ་དང་བསྒྲུབ་པ་དག་གིས་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དྲོད་དང་རྩེ་མོའི་གནས་སྐབས་དག་ཤེས་པ་བསྟན་ཏོ། །རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་པོའི་སྒོ་ནས་ནི་རྟག་དང་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པར་ཟད་ཀྱི་ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དག་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུ་ནི་བཟོད་པའི་གནས་སྐབས་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་ནི་འབྲས་བུ་ཐོབ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ནི་སློབ་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །རང་སངས་རྒྱས་དང་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྨོས་པ་ནི་གང་ཞིག་མཆོག་ལ་ཡང་མི་གནས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་གཞན་ལ་གནས་པར་འགྱུར་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡང་འབྲས་བུ་རྟོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་ཡང་མི་གནས་ཤེ་ན། རྫོགས
Chinese
是也。弟子如犀牛之路为何，以此与他者的功德，见利益大之路，行作与信奉，赞颂与恭敬与称扬，回向与随喜，作意无上善，成办与极清净，如是此事的修习道，菩萨智者们的，道之知性即如是说。明。薄伽梵，为何菩萨众的道之支分知性耶？ 赐教言：善现。 菩萨乃是声闻之路为何，独觉之路为何，如来之路为何的一切道皆应生起，且一切道皆应知晓，如是广说。其中，菩萨以所缘之门，于暖位等之阶段的声闻道，以不缘之方式而了知者，即所谓“何者于色”等，彼乃缘于色等蕴故，如是说。所谓“法性安住”，法性即是空性，以何之故安住于彼，故不于色等安住，如是作意。于色等与空性安住，以遮遣与成立者，次第地显示了暖与顶位等之知晓。以常等之对治门，即所谓“常与”等，此乃略为表示而已，然生起等之体相亦应了知故。如是乃是知晓忍位。以果之门，即所谓“果获与”等，果之获得乃于学位的阶段存在。说独觉与圆满如来者，乃为知晓“何者亦不于胜处安住，彼如何于他处安住”，如是乃是法之胜位的差别。如是，见道与修道之阶段的差别，亦应包含于果证之差别中。又，为何亦不安住于佛地耶？圆满
English
It is so. Disciple, what is the path of the rhinoceros, and with the merits of this and others, seeing the path of great benefit, acting and believing, praising and respecting and extolling, dedicating and rejoicing, attending to the unsurpassed good, accomplishing and being utterly pure, such is the path of meditation of this matter, of the wise Bodhisattvas, the knowledge of the path is thus explained. Clearly. Bhagavan, why is it that the knowledge of the branches of the path of the Bodhisattvas? The Blessed One said: Subhuti. The Bodhisattva is the path of the Hearers, what is the path of the Solitary Buddha, what is the path of the Tathagata, all paths should be generated, and all paths should be known, as it is extensively said. Among them, the Bodhisattva, through the door of the object of focus, the path of the Hearers in the stage of warmth, etc., knowing in a non-focusing manner, is what is called "whoever is in form," etc., because it focuses on the aggregates of form, etc., it is said so. The so-called "abiding in the nature of Dharma," the nature of Dharma is emptiness, because of what abides in it, therefore it does not abide in form, etc., thus intending. Abiding in form, etc., and emptiness, with those who negate and establish, sequentially shows the knowledge of the stages of warmth and peak, etc. Through the door of the antidotes of permanence, etc., that is, so-called "permanence and," etc., this is only a slight indication, but the aspects of arising, etc., should also be known. Thus, it is knowing the stage of forbearance. Through the door of the fruit, that is, so-called "fruit attainment and," etc., the attainment of the fruit exists in the stage of learning. Saying the Solitary Buddha and the Perfectly Complete Tathagata is to know "whoever does not abide even in the supreme place, how can he abide in another place," thus it is the difference of the supreme position of Dharma. Likewise, the difference between the stages of the path of seeing and the path of meditation should also be included in the difference of the realization of the fruit. Again, why does it not abide even in the Buddha-ground? Complete
Tibetan
་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་དང་འདྲ་བར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀྱང་ གང་ལ་ཡང་མི་གནས་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་འདྲེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཁམས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སོ། །འདུས་བྱས་ནི་འཁོར་བའོ། །གནས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གནས་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོགས་པའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱིས་མི་གཡོས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གནས་མེད་གནས་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །འདིར་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉིད་མི་གནས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། འདིའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ལྷའི་བུ་དེ་ལྟར་ན་འདི་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྟོན་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་རྒྱས་པར་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བུ་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ལ་གཟུང་བའི་རྟོག་པ་སྤངས་པའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ནི་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་འདི་ཉིད་བྱང་ཆུབ་གསུམ་གྱི་རྒྱུའི་དངོས་པོར་བསྟན་པས་ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བཟོད་པ་འདི་ལ་མ་བརྟེན་ཞེས་བྱས་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ལམ་ལ་མོས་པ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །འདི་ཉིད་ཀྱི་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ་གོ་བར་སླའོ། །གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན། ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་བཤེད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་འཆད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདི་སྐད་དུ་དངོས་པོ་རྣམས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་བཤད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡིན་གྱི་ཡང་དག་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྟོགས་པ་འཛིན་པར་རྟོག་པ་མ་སྤངས་པས་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ ཀྱི་རྟོགས་པ་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དབེན་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །མོས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རྟེན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གང་ཟག་བཞི་པོ་ཞེས་བྱ་
Chinese
佛陀的境界是不安住于一切法的体性，因此菩萨也应当不住于任何事物。因此，说了“如何引导”等等。非造作的界是涅槃的境界。造作是轮回。所谓“处于”是指处于造作和非造作的体性的处所的同义词。所谓“处”是指因为不颠倒，不被不一致的各方所动摇的意思。为了显示那一点，说了“无处即处”等等，意义就明白了。这里应当理解，不是分别念的对境的不可言说性是不安住的原因。依此而说，天子，如果是那样，那么这其中丝毫也没有可指示的，广说了。那样的境界是舍弃了执取于独觉道的分别念的特点。由此应当知道，这比声闻道更为殊胜，因为声闻道没有舍弃所执取的分别念。因为显示了知晓道的这种种相是三种菩提的因的实物，因此显示了具有一切道的对境的体性。说了“谁是我”等等。所谓“不依赖于这种忍耐”是指不像其自身那样对道没有信乐的同义词。说了这本身的譬如等等，容易理解。如果一切法都是不可言说性，那么说法等等，与诽谤等等不是不相符吗？因此说了“讲法”等等。这样说，事物虽然是不可言说性，但是讲说等等的分别念，是世俗谛，而不是胜义谛，因为一切都像幻觉一样，在无有中没有差别。由此应当理解，因为独觉的证悟没有舍弃执取的分别念，所以圆满佛陀的证悟因为远离一切分别念而更为殊胜。为了显示那样的信乐的所依，说了四种补特伽罗。
English
The Buddha's state is the nature of not abiding in all dharmas, therefore, Bodhisattvas should also not abide in anything. Therefore, it is said, "How to guide," and so on. The unconditioned realm is the realm of Nirvana. The conditioned is Samsara. The term "being in" is synonymous with being in the place of the nature of the conditioned and the unconditioned. The term "place" means that because it is not inverted, it is not shaken by the inconsistent parties. In order to show that point, it is said, "No place is a place," and so on, and the meaning is clear. Here it should be understood that the unspeakable nature of not being an object of conceptualization is the cause of non-abiding. Based on this, it is said, "Son of God, if that is the case, then there is nothing to show in this," which is explained in detail. Such a state is the characteristic of abandoning the conceptualization of clinging to the path of the solitary Buddha. From this it should be known that this is more excellent than the path of the Hearer, because the path of the Hearer has not abandoned the conceptualization of what is grasped. Because it shows that knowing the aspect of the path is the real object of the cause of the three Bodhis, it shows the nature of having the object of all paths. It is said, "Who am I," and so on. The term "not relying on this patience" is synonymous with not having faith in the path as it is. The example of this itself is mentioned, and it is easy to understand. If all dharmas are unspeakable, then is it not inconsistent to say that preaching the Dharma is like slander? Therefore, it is said, "Preaching the Dharma," and so on. It is said that although things are unspeakable, the conceptualizations of speaking and so on are conventional truths, not ultimate truths, because everything is like an illusion, and there is no difference in non-existence. From this, it should be understood that because the realization of the solitary Buddha has not abandoned the conceptualization of clinging, the realization of the perfect Buddha is more excellent because it is separated from all conceptualizations. In order to show the basis of such faith, the four individuals are mentioned.