Tibetan
་དཀའ་ན་བསྟན་པར་ག་ལ་ནུས། །དེ་ནི་བསམ་ཡས་སེམས་ལས་རྣམ་པར་སྤངས། །ཡེ་ཤེས་མངོན་བསྒྲུབ་རྒྱལ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ། །ཕུང་པོ་སྐྱེ་མཆེད་ཁམས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་མིན། །སེམས་ཀྱིས་མི་ཤེས་ཡིད་ཀྱིས་རྣམ་མ་བརྟགས། །ཇི་ལྟར་བར་སྣང་གནས་ཀྱི་བྱ་ཡི་རྗེས། །ཤིན་ཏུ་སྨྲ་དཀའ་བསྟན་པར་མི་ནུས་པ། །དེ་ལྟར་གཤེགས་སྲས་ཀྱི་ས་རྣམས་ཀྱང༌། །ཡིད་དང༌། སེམས་ཀྱི་ཡུལ་གྱིས་ཤེས་མི་ནུས། །འོན་ཀྱང་བྱམས་དང་སྙིང་རྗེའི་སྨོན་ལམ་གྱིས། །དེ་ལས་ཕྱོགས་ཙམ་རིམ་པའི་ཚུལ་བཞིན་དུ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །ཡེ་ཤེས་ཚུལ་གྱིས་རྫོགས་པར་བྱའོ། །དེ་འདྲའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཕྲ་ཞིང་བལྟ་དཀའ་བ། །རང་རིག་ཡིན་ཕྱིར་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཀྱང༌། །འོན་ཀྱང་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་མཐུས་བརྗོད་ཀྱིས། །སེམས་དང་མཐུན་པར་ནན་ཏན་གྱིས་ཏེ་ཉོན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་དབང་ལས་དེ་བརྗོད་དུ་མེད་པར་བསྟན་ན། ཅི་སྟེ་རི་བོང་གི་རྭ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་མེད་པས་ན་བརྗོད་པར་མི་ནུས་སམ། འོན་ཏེ་ཡོད་དུ་ཆུག་ན་ཡང་བརྗོད་པར་མི་ནུས། དེ་ལ་ཕྱོགས་དང་པོ་ལྟར་ན་ནི་དེ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཡིན་ཡང་རང་རིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མེད་པ་ནི་རིག་པར་གཞག་པར་མི་ནུས་ཏེ་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེས་ན་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་དང༌། བཟློག་ན་གནོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་མ་གྲུབ་བོ། །ཕྱོགས་གཉིས་ལྟར་ན་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། གང་ཡང་བཞིན་དུ་བརྗོད་དུ་མི་ནུས་པ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང༌། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་ཉིད་གང་གི་ཚེ་སུ་ལས་ཡིད་ཆེས་པར་འགྱུར། བླ་མ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་དེ་ངེས་པ་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་ནི་མི་འདོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། ཅི་གླགས་ལྟ་བ་འདི་ནི་དོན་དམ་པའི་སྒོ་ནས་སམ། འོན་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྒོ་ཅན་ཉིད་ ནས་འཇུག་པར་བྱད། གལ་ཏེ་དེ་དོན་དམ་པར་ན་ནི་ཇི་སྐད་དུ་སྨྲས་པ་བཞིན་ཏེ། རང་རིག་པ་ཕྲ་རབ་ཙམ་ཡང་ཁོ་བོ་ཡང་ཁས་མི་ལེན་ཏེ། དེ་ལ་རིགས་པའི་སྟོབས་བཅོམ་སྟེ་གནས་པའི་མཐུ་ག་ལ་ཞིག་ཡོད་པར་འགྱུར། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མཁྱེན་ནས་ཆོས་རྣམས་མ་གཟིགས་ཕྱིར་ཞེས་ཀྱང་གསུངས་པས་སོ། །འོན་ཏེ་གླགས་འདི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྒོ་ནས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་གླགས་སུ་མི་རུང་སྟེ། དངོས་པོ་ཀུན་རྫོབ་པ་དག་ལས་ཁ་ཅིག་ནི་བརྟགས་པ་ཙམ་སྟེ
Chinese
如果困难，怎么能教导呢？那是远离了不可思议的心。是现证智慧，是胜者的行境，不是由蕴、处、界所生。心不能知，意不能分别。犹如虚空中飞鸟的足迹。极难说，不能教导。同样，逝世之佛子的地，也不能用心和意的境来了解。然而，以慈悲的愿力，从那之中，以次第的方式，将要讲述，但不是心的行境。要以智慧的方式圆满。那样的行境，微细且难以见到，因为是自证，所以不能说。然而，以善逝的威力来说，要与心相应，仔细地听。如是说。既然如此，从教义的力量来说，已经显示了那是不可言说的。难道是因为像兔子的角一样完全不存在，所以才不能说吗？或者，即使假设存在，也不能说。对此，如果像第一种情况那样，虽然那是不可言说的，但不是自证，因为不存在就不能被认为是觉知，就像虚空中的花朵等等。因此，由于会产生荒谬，并且反驳也没有害处，所以那是不成立的。如果像第二种情况那样，也是不合理的。任何像那样不能说的东西都是不合理的，因为瓶子等等也会变得不可说。并且，在什么时候，从谁那里，才能相信不可说的存在的名称呢？即使是上师等等也不能产生那样的确定，因为是不能说的。因此，如果说各自的自证是不被期望的，那么，这种挑剔的观点是从胜义的角度出发的吗？或者，是从世俗的角度出发的呢？如果那是胜义的，那么就像所说的那样，我也不承认哪怕是最微小的自证，因为摧毁理智的力量而存在的力量又在哪里呢？为什么呢？因为佛陀已经知道，但没有看到诸法，所以这样说过。或者，如果这种挑剔是从世俗的角度出发的，那么，那是不允许挑剔的，因为世俗的事物中，有些只是假立的
English
If it is difficult, how can it be taught? That is completely separated from the inconceivable mind. It is the direct realization of wisdom, the realm of activity of the Victors, not generated by the aggregates, sense bases, and elements. It cannot be known by the mind, nor can it be distinguished by the intellect. Like the tracks of birds in the sky. It is extremely difficult to speak of, impossible to teach. Similarly, the levels of the Sugata's sons cannot be understood by the realm of mind and intellect. However, through the power of aspirations of love and compassion, from that, in a gradual manner, it will be explained, but it is not the realm of the mind. It should be perfected through the way of wisdom. Such a realm of activity is subtle and difficult to see, because it is self-awareness, it cannot be spoken of. However, through the power of the Sugata, it will be spoken, listen carefully with accordance to the mind. Thus it was said. Since it is shown that it is inexpressible by the power of the teachings, is it because it is completely non-existent like a rabbit's horn that it cannot be spoken of? Or, even if it is assumed to exist, it cannot be spoken of. Regarding this, if it is like the first case, although it is inexpressible, it is not self-awareness, because non-existence cannot be established as awareness, like flowers in the sky and so on. Therefore, since it would lead to absurdity, and there is no harm in refuting it, that is not established. If it is like the second case, it is also unreasonable. Anything that cannot be spoken of in that way is unreasonable, because pots and so on would also become inexpressible. And when, from whom, would one trust the name of an inexpressible existence? Even teachers and so on cannot generate such certainty, because it is impossible to speak of it. Therefore, if it is said that individual self-awareness is not desired, is this critical view from the perspective of ultimate truth? Or, is it approached from the perspective of conventional truth? If it is ultimate, then as it has been said, I also do not accept even the slightest self-awareness, because where is the power that remains after destroying the power of reason? Why? Because the Buddha has known but has not seen the phenomena, so it was said. Or, if this criticism is from the perspective of conventional truth, then that is not permissible as criticism, because some of the conventional things are merely imputed
Tibetan
། བདག་ལ་སོགས་པའོ། །ཁ་ཅིག་ནི་རྫས་སུ་ཡོད་ལ་བསྟན་དུ་རུང་བ་སྟེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཁ་ཅིག་ནི་རྫས་སུ་ཡོད་ཀྱང་རང་རིག་པའི་བགོ་བོ་བྱུང་བ་ཙམ་ལས་བསྟན་དུ་མེད་པ་སྟེ། ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་རང་གིས་རིག་པ་དེ་ནི་ཡོད་ཀྱང་བསྟན་པར་མི་ནུས་པའོ། །གལ་ཏེ་བསྟན་པར་མི་ནུས་པའི་རང་རིག་པ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ན་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ཡོད་པར་ནི་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་མེད་ན་འགྲོ་བའི་དོན་བྱ་བར་མི་འཇུག་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཐ་སྙད་དག་མེད་དོ་ཞེན། རང་རིག་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པས་སྐུར་པ་མི་གདབ་ཅིང༌། རྒྱུད་གཞན་ཡོད་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་ལས་ཀྱོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན་ཐ་སྙད་མི་འཇུག་གོ །འདིའི་དོན་ནི་ཚད་མའི་གཞུང་རྣམ་པ་མི་བདུན་གྱིས་ཤེས་པས་འདིར་མི་དཔྱད་དོ། །གལ་ཏེ་རང་རིག་པ་གྲུབ་ན་དེ་གཞན་རིག་པ་དང་ཕན་ཚུན་སྤངས་པས་འགལ་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་པས། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གཞན་གྱི་རྣམ་པ་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མཁྱེན་པ་ན་ནི་རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་མི་འགྲུབ་བོ་ཞེ་ན། ས་བཅུ་པའི་བར་དུ་ནི་དེ་གཉིས་ཇི་སྐད་སྨྲས་པའི་འགལ་བ་ཡིན་པས་ན། དེ་དག་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་མ་བརྟགས་ཤིང། རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ནི་སེམས་ཅན་གདུལ་བའི་དབང་མ་གཏོགས་པར་ཐམས་ཅད་དུ་རྟོགས་པ་དང་མཐུན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་བརྟགས་ནས་བཤད་དེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་རྣལ་འབྱོར་བའི་རྒྱུད་ལས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ རྣམས་ཇི་ལྟར་གཞན་ཡིད་ཆེས་པར་བྱད་པའི་མཚན་ཉིད་དག་ཡིན་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་དོན་ཡང་འདི་ཉིད་དུ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་ནི་འགལ་བ་དེ་དག་བསམ་པར་མི་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པས་ན། གྲངས་མེད་པ་ལ་སུ་ཞིག་བགྲང༌། །ཚད་མེད་པ་ལ་སུ་ཞིག་འཇལ། །ཁྱོད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྲངས་དང་ནི། །མཐུ་ལ་སྤོབས་པ་མ་མཆིས་སོ། །ཞེས་བསྟོད་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་རིག་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཞེས་བྱས་བ་འདི་ཅི་ཞིག་ཡིན། གལ་ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་མི་རྟོག་པའོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ན་ཀ་བ་ལ་སོགས་པ་བེམས་པོ་རྣམས་ཡེ་ཤེས་སུ་འགྱུར་ཏེ། འཕགས་པ་ལྷའི་ཞལ་སྔོན་ནས་ཀྱང༌། གལ་ཏེ་ཡེ་ཤེས་མི་ཤེས་ན། །ཤིང་ནི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པར་ཐལ། །ཞེས་བཤད་དོ། །འོན་ཏེ་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་ལས་འདས་པས་དེར་བཞག
Chinese
以及我等。有些是实有且可以指示的，如瓶子等。有些是实有，但仅仅是生起自证的分位，而无法指示的，如感觉等。因此，自己所证知的那个，虽然存在却无法指示。如果以无法指示的自证为准，则不会有他人的相续存在。如果没有它，就不会从事利益众生的事业，因此大乘的名称都不存在了。自证是现量成立的，所以不应否认。他人的相续存在，是应该通过比量来确定的，因此名称不会不成立。此处的意义，是七种量论所能了解的，因此在此不作分析。如果自证成立，那么它与他证是互相排斥的矛盾体。因此，具有自证智慧的薄伽梵们，不会成为一切相智，因为要证知他人的相。如果证知他人的相，那么自证的智慧就不会成立。直到十地之间，这两者如前所说是矛盾的，因此，对于他们没有安立一切相智。瑜伽士们的名称，除了调伏众生的方便之外，全部都是与证悟相符的，为了了解这一点，经过详细分析后才宣说的。如果不是这样，瑜伽士的相续中，各自自己证知的刹那，如何成为使他人相信的特征呢？这个意义也在此处确定了。在佛地，不应思议这些矛盾，因为那是不可思议的。谁能数清无数的事物？谁能衡量无量的事物？对于您的功德数量和威力，我没有能力赞叹。以智慧来说，就是以自证无分别的智慧。无分别是什么意思呢？如果是自性无分别，那么柱子等无情物都会变成智慧，圣天阿阇黎也曾说过：如果智慧不认识，那么树木就成了智慧。或者说，因为超越了分别和观察，所以放在那里。
English
And so on with myself. Some are real and can be indicated, such as vases. Some are real, but cannot be indicated, only the division of self-awareness arises, such as feelings. Therefore, that which is known by oneself exists, but cannot be indicated. If we take the non-indicative self-awareness as the standard, then there will be no other person's continuum. If it does not exist, then the work of benefiting beings will not be engaged in, so the names of the Mahayana do not exist. Self-awareness is established by direct perception, so it should not be denied. The existence of another's continuum is to be determined by inference, so the name will not be invalid. The meaning here is understood by the seven kinds of valid cognition, so it is not analyzed here. If self-awareness is established, then it is a contradictory entity that mutually excludes other-awareness. Therefore, the Bhagavan who possesses the wisdom of self-awareness will not become omniscient, because he knows the appearance of others. If he knows that, then the wisdom of self-awareness will not be established. Up to the tenth bhumi, these two are contradictory as mentioned above, so they are not considered omniscient. The names of the yogis, except for the means of taming sentient beings, are all in accordance with realization, and it is explained after detailed analysis in order to understand this. If it is not so, how can the moments of self-awareness in the continuum of yogis be the characteristics that make others believe? This meaning is also determined here. In the Buddha-land, these contradictions should not be thought of, because it is inconceivable. Who can count the countless things? Who can measure the immeasurable things? I have no ability to praise the number and power of your qualities. By wisdom, it means by the self-aware non-conceptual wisdom. What does non-conceptual mean? If it is naturally non-conceptual, then inanimate objects such as pillars will become wisdom, and Arya Deva has also said: If wisdom does not know, then trees become wisdom. Or, because it transcends discrimination and observation, it is left there.