Tibetan
དང་ལྡན་པ་ཡིན། །དངོས་པོ་མི་རུང་འདི་གཉིས་ནི། །ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བསྟན་པ་ནི་གཅིག་དང་དུ་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་གཟེགས་མར་རང་ལས་མ་ཡིན་གཞན་ལས་མིན། །གཉི་ག་ལས་མིན་རྒྱུ་མེད་མིན། །དངོས་པོ་གང་དང་གང་ལ་ཡང༌། །སྐྱེ་བ་ནམ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་དང༌། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་རིགས་པར། རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་དེ་མ་སྐྱེས། དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད། །ཅེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང༌། གཞན་ཡང༌། སྐྱེ་མེད་རབ་ཏུ་སྟོན་ནུས་པ། །དུ་མས་དངོས་པོ་གཅིག་མི་བྱེད། །ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །ཚད་མེད་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་གཏན་ཚིགས་དེ་དག་ཉིད་འཇལ་བར་བྱེད་པས་ཚད་མ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་དབང་ལས་རིགས་པ་ཞེས་བསྟན་ཅིང་བློ་དངོས་པོ་དང་མཐུན་པར་སྒྲུབ་ཅིང་དེར་འདྲེན་པའི་ན་སྒྲུབ་པ་དང་འདྲེན་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཡང་དང་པོ་ཉིད་དུ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་ལ་མོས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལ་ཐེ་ཚོམ་ལ་སོགས་པ་སྲིད་ན་རིགས་པ་གཞན་གྱིས་དེ་ལ་ངེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་པར་རིགས་ཏེ། འདི་ནི་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པ་ལ་གཙོ་བོ་སྟེ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ལས་འོངས་པ་ནི་སུས་ཀྱང་འགལ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་བསྟོད་པར་བྱེད་པ་ལས། རྣམ་གྲོལ་ནང་ན་མི་གཡོ་ལྟར། །རིགས་པའི་ནང་ན་ཆོས་ཉིད་ལྟར། །ཤེས་རབ་ནང་ན་ཀུན་མཁྱེན་ལྟར། །ཁྱོད་ནི་ལུས་ཅན་ཀུན་གྱི་མཆོག །ཅེས་བསྟོད་པ་བརྗོད་དོ། །གཞི་དང༌། ལམ་དང༌། རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ལས་གསལ་ལོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་དོན་ཅན་གྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུམ་ལ་གནོད་པ་མ་མཐོང་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་དོན་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་དོན་ལྡན་པ་ནི་ཡུམ་སྟེ། ཡུམ་དེ་ཡང་འདིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་སྟེ། མཚན་ཉིད་ནི་ནུས་པའི་མཚན་ཉིད་གཙོ་བོར་བྱས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡུལ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་སྲས་གསུམ་སྐྱེད་པར་ནུས་པའི་མཚན་ཉིད་འདི་ལ་སྐྱེ་བ་ཡིད་དོ་ཞེའམ། སྲས་གསུམ་སྐྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་མི་ལྡན་ནོ། །ཞེས་རིགས་པ་འགལ་ཞིག་གིས་གནོད་པ་ཡོད་པར་མ་མཐོང་བ་ནི། ཡུམ་འདིའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་གཞན་གང་གིས་ཀྱང་བཙན་ཐབས་སུ་ནི་དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པས་སོ། །གནས་ཞེས་པ་ནི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཚུལ་གསུམ་པ་ཅན་ནི་ཞེས་པ་ལ། འདིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་པ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་གཞིའོ། །དེའི་ཁྱད་པར་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅེས་པ་སྨོས་ཏེ། ཡུམ་དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་དབྱེར་མེད་པའོ་སྙམ་པ་དགག་པའི་ཕྱིར་དང༌། སྲས་གསུམ་ཅར་སྐྱེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཚིག་འདི་སྨོས་ཏེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་རང་སངས་རྒྱས། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་ངེས་བསྟེན་པའི། །ཐར་ལམ་ཁྱེད་ཉིད་གཅིག་པུ་སྟེ། །གཞན་ཞེས་བགྱི་བ་མ་མཆིས་ངེས། །ཞེས་བསྟོད་པ་དང༌། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལ་སློབ་པར་འདོད་པས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་ལ། ཡང་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་བར་མ་ལས་ཀྱང༌། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལས་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་པོ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང༌། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང༌། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་རྣམས་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡུམ་འདི་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་བསྐྱེད་པས་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་ཙམ་ཞིག་ཡིན་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང༌། སངས་རྒྱས་རྗེས་བཙུན་རྣམས་བསྐྱེད་པས་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ནི་འཕགས་པ་དམ་པའི་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་དང༌། འཕགས་པ་སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཀྱང་བསྟན་པས། བསྟན་པ་འདི་ལ་ཡང་དོན་ལྷག་མ་མེད་ལ་ཡུམ་འདི་ལ་ཡང་རང་རང་གི་རྟོགས་པ་ལས་ལྷག་པའི་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད་སྙམ་ན། དེ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཚུལ་གསུམ་པ་ཅན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདིར་དོན་ནི་ཡུམ་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བ་ནི་རང་བཞིན་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་དབྱེ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཅི་ཞེན། གདུལ་བྱའི་བསམ་པའི་དབང་གིས་སྲས་གསུམ་གྱི་ཡུམ་གྱི་ཡུམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་གྱི། རྣམ་པར་ངེས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཚེ་ནི་སངས་རྒྱས་རྗེ་བཙུན་ཁོ་ནའི་ཡུམ་ཡིན་གྱི། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་གཡུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ནི་ བུད་མེད་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུའི་ཡུམ་འདིས་ག་ལ་སྐྱེད། དེའི་ཕྱིར་འདིའི་མཐུ་ཆེ་བ་ནི་འགྲོ་བ་ན་ལུས་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཁོ་ནར་བསྒྲུབས་པས་ན་རབ་ཏུ
Chinese
具有。这两种不容并存的事物，因为是互相舍弃而存在的。所说的就是远离一和多的自性。等等所说的，如金刚屑中说：非从自生亦非从他，非从二生亦非无因。无论对于任何事物，生起何时皆不存在。以及在缘起理中说：从缘所生者，即为非生。于彼无有自性生。等等。此外，还能善巧地显示无生，众多不能成一物。等等。所谓量，就是对于从本初就没有生起的事物，产生信赖的那些原因和理由本身进行衡量，所以也称为量。同样，由于如理作意的力量，被称为理，并且心识与事物相符地成立并引导至此，因此被说成是成立和引导。对此，首先应当信奉法性的道理。如果对此存在怀疑等情况，则应当用其他道理对此进行确定。理应依赖于此。这是产生信赖的主要原因，因为从事物力量而来的，是谁也无法违背的。因此，在赞颂中说：如解脱中无动摇，如理智中具法性，如智慧中一切智，您乃有情众生尊。这样宣说了赞颂。基、道、相，这些将在后面阐述中清楚。在未见到对具有完全了知无生之义的偈颂的体性之母的损害之后，所谓具有完全了知无生之义，就是说具有完全了知无生之义的母，这个母在这里是用一个偈颂来显示体性，体性是以能力的体性为主。这样，具有完全了知无生之境，并且具有能够产生三子的体性的这个母，是具有生吗？还是不具有产生三子的体性呢？没有见到用某种相违的道理来损害，因为这个母的法性就是如此。
English
It is endowed with. These two incompatible things exist because they abandon each other. What is shown is that it is free from the nature of one and many. What is meant by "etc." is like in the Vajra Splinter: It is not from itself, nor from another, not from both, nor without cause. For any and all things, there is never any arising. And in the reasoning of dependent origination: Whatever arises from conditions is unborn. There is no arising by nature in it. Etc. Furthermore, it is able to skillfully show the unborn, many do not make one thing. Etc. What is called "measure" is that those reasons and justifications themselves, which cause trust in what has not arisen from the beginning, are measured, so it is also called measure. Similarly, due to the power of proper attention, it is called reason, and because the mind establishes and leads to this in accordance with things, it is said to be establishment and guidance. Regarding this, one should first have faith in the reasoning of the nature of reality. If there is doubt, etc., about this, then one should use other reasoning to ascertain it. One should rely on this. This is the main cause of generating trust, because what comes from the power of things cannot be opposed by anyone. Therefore, in the praise it says: Like unwavering in liberation, like the nature of reality in reason, like omniscience in wisdom, you are the best of all sentient beings. Thus, the praise is proclaimed. The basis, path, and aspect will be clear from the explanation that will follow. After not seeing harm to the nature of the mother of verses that have the meaning of completely knowing the unborn, what is called having the meaning of completely knowing the unborn is that the mother has the meaning of completely knowing the unborn, and this mother here is showing the nature with one verse, and the nature is mainly the nature of ability. Thus, the mother who has the realm of completely knowing the unborn and has the nature of being able to produce three sons, does she have birth? Or does she not have the nature of producing three sons? Not seeing harm with some contradictory reasoning, because the nature of this mother is just that.
Chinese
因为用任何其他理由也不能强行那样做到。处所，意思是向外。关于“般若波罗蜜多，一切智性三者的自性，具有三种方式”，这里般若波罗蜜多是差别的基础。它的差别是说了“一切智性三者的自性”，为了遮止认为此母在世俗中也是无分别的，并且为了显示生出所有三个儿子而说了这个词。如赞颂所说：“诸佛与独觉，声闻众所必依，解脱道汝唯一，无有称为其他。”又说：“想要在声闻地学习的人，也应当学习这般若波罗蜜多。”等等。又从王母中品中也说：“从这般若波罗蜜多中，广为显示了三种乘，即声闻乘、独觉乘和正等觉佛陀乘。”这样看来，此母仅仅是生出声闻和独觉，因此只是人无我；生出菩萨和佛陀等，因此是人法二无我。这也是从圣者殊胜法念住等，以及圣者宝箧经等中所显示的。如果认为此教法也没有剩余的意义，而此母也没有超过各自证悟的奇特之处，为了消除这种想法，所以说了“具有三种方式”。这里的意义是，将母分为三种一切智性，并不是分为三种自性，因为不能分别。那么是什么呢？是依随所化众生的想法，显示是三个儿子的母亲的母亲。如果从决定的角度来说，只是佛陀的母亲，像声闻和独觉庸辈等，这样的 如珍宝般的女人母亲怎么会生出呢？因此，此母的威力巨大，是因为仅仅成就了众生中的佛陀薄伽梵法王，所以非常……
English
Because it cannot be forcibly achieved in that way by any other reason. The word 'place' means 'outward'. Regarding 'the Perfection of Wisdom, the nature of the three omniscient ones, having three aspects', here the Perfection of Wisdom is the basis of distinction. Its distinction is stated as 'the nature of the three omniscient ones', in order to prevent the thought that this mother is also indistinguishable in the conventional sense, and this word is spoken to show that all three sons are born. As the praise says, 'The Buddhas and solitary realizers, the Hearers all rely on, the path of liberation is only you, there is certainly nothing called other.' And it is said, 'Those who wish to study in the Hearer's ground should also study this Perfection of Wisdom.' etc. Also, from the Intermediate Mother of the Conquerors, it is said, 'From this Perfection of Wisdom, the three vehicles are widely shown, namely the Hearer's Vehicle, the Solitary Realizer's Vehicle, and the Perfectly Complete Buddha's Vehicle.' In this way, this mother is only the cause of the Hearers and Solitary Realizers, therefore it is only selflessness of the person; the cause of Bodhisattvas and Buddhas, therefore it is the selflessness of both person and phenomena. This is also shown from the Noble Dharma Mindfulness, etc., and from the Noble Jewel Basket Sutra, etc. If it is thought that this teaching also has no remaining meaning, and this mother also has no wonderful qualities beyond their respective realizations, in order to eliminate this thought, it is said 'having three aspects'. The meaning here is that dividing the mother into three omniscient ones is not dividing into three natures, because it cannot be distinguished. What is it then? It is shown that she is the mother of the three sons' mother according to the thoughts of the beings to be tamed. If it is considered from the point of view of determination, she is only the mother of the Buddhas, not like Hearers and Solitary Realizers, such as how could a mother like a precious woman give birth? Therefore, the power of this mother is great because she only accomplishes the Buddha, the Bhagavan, the King of Dharma, among beings, so it is very...