Tibetan
འི་ཕྱིར་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་བར་མ་ལས་ཀྱང༌། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་གང་ཡང་འདི་སྐད་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གང་ཞེས་ཟེར་བ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རིང་དུ་སོང་བ་སྟེ། གང་ལས་རིང་དུ་སོང་བ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཕུང་པོ་རྣམས་ལས་རིང་དུ་སོང་བས་ན། དེའི་ཕྱིར་རིང་དུ་སོང་བ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་བས་ན་པ་རའི་སྒྲ་ནི་པ་ར་ཡད་ཏ་ཞེས་བྱ་བར་བསྒྱུར་རོ། །ཡང་ན་པ་རའི་སྒྲས་ནི་མཆོག་བསྟན་ལ་དེ་ལ་དངོས་པོའི་རྐྱེན་སྦྱར་བ་ནི་དངོས་པོའི་མཆོག་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། རྒྱ་ཆེ་བ་དང་ཡུན་རིང་ཆེད་དུ་བྱ། །མི་ཟད་རྒྱུན་མི་འཆད་ཅིང་ཚེགས་མེད་ལ། །དབང་འབྱོར་བསྔོ་དང་རྩོམ་པ་དག་དང༌། །འཐོབ་དང་རྒྱུ་མཐུན་འགྲུབ་ཕྱིར་དམ་པའི་དངོས། །ཞེས་བཤད་ལ། ཡང། ཡུན་རིང་གོམས་ཤིང་ཐམས་དང་འབྲས་ བུ་མཆོག །འདི་དག་ཐེག་པ་དམན་ལས་མཆོག་གྱུར་དངོས། །ཞེས་བཤད་པས་སོ། །ཡང་ན་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཟག་མཆོག་དག་གིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡང་མཆོག་གི་དངོས་པོའོ། །གཞན་ཡང་གཞན་ལ་སོགས་པའི་མཆོག་ཏུ་གནོད་པ་ལས་ཐར་བར་བྱེད་པས་ན་གཉིས་སུ་སྒྲ་སྦྱར་བའོ། །གཞན་དག་ནི་ཤེས་བྱའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་འདྲེན་ཏེ། དེའི་ཚེ་ནི་ཕྱིན་པའི་སྒྲ་རྫོགས་པར་དྲང་སྟེ། ཨི་ཏ་སཾ་ཛཱ་ཏ་ཞེས་སྐད་ཀྱི་བྱིངས་ལ་འདོན་པས་སོ། །ཡི་གེ་པའི་རིང་པོ་ཉིད་ནི་གཙུག་ལག་གི་ཚིག་ཡིན་པས་འགལ་བ་མེད་དོ། །ངེས་པའི་ཚིག་ཐ་མ་འདི་ནི་དངོས་སུ་ན་འབྲས་བུ་ལ་སྦྱར་ཏེ། གཞན་ལ་ནི་བཏགས་ནས་སོ། །ལྷག་མ་ནི་ཅི་རིགས་སུ་ངོ་བོ་ལ་སྦྱར་རོ། །དེ་ལྟར་ངོ་བོ་དང་དེས་ཚིག་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ལས་འདིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་དེ་དག་ལས་གང་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཞེ་ན། མ་ལུས་པ་གཟུང་བའམ། ཡང་ན་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། དེ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ཐ་མི་དད་པ་སྟེ། དེ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཙམ་གྱིས་ངེས་པར་བྱས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་རྣམས་པར་མི་རྟོག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་རང་བཞིན་ལ་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེན་ན། དེས་གང་ཡང་ཡུལ་དུ་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་གྲུབ་ཀྱི་གལ་ཏེ་དེས་ཡུལ་དུ་བྱས་ན། དེ་ཡང་ཡེ་ཤེས་ལ་ལྟོས་པས་བྱས་པར་འགྱུར་བས་རང
Chinese
因此，即使从中间的佛母那里，寿命具足的舍利子也这样说，什么是所谓的般若波罗蜜多呢？寿命具足的舍利子，所谓的般若波罗蜜多，那是很久以前的事了。从什么很久以前的事呢？寿命具足的舍利子，从蕴界很久以前的事了。因此，才说是很久以前的事。像这样说了等等。因此，波罗（藏文：པ་ར།，梵文天城体：पार，梵文罗马拟音：pāra，汉语字面意思：彼岸）这个词被翻译成波罗耶达（藏文：པ་ར་ཡད་ཏ།，梵文天城体：पारयत，梵文罗马拟音：pārayata，汉语字面意思：运送）。或者，波罗（藏文：པ་ར།，梵文天城体：पार，梵文罗马拟音：pāra，汉语字面意思：彼岸）这个词是表示殊胜，如果将事物的因缘加于其上，那就是事物本身的殊胜。例如：为了广大和长久。不尽、相续不断且无困难。权势、布施和著作等，为了获得和因缘相同而成就的殊胜事物。这样说了。又说：长久串习、一切和殊胜的果实。这些是从小乘中殊胜的事物。这样说了。或者，因为是佛和菩萨等殊胜之人所开示的，所以也是殊胜的事物。此外，因为能从对其他等等殊胜的损害中解脱出来，所以才加上二个词。其他的人则认为，因为到达了所知（藏文：ཤེས་བྱ།）的彼岸，所以才引导到彼岸。那时，就完整地引导了“到达”这个词。因为是用词源来表达“伊达桑匝达（藏文：ཨི་ཏ་སཾ་ཛཱ་ཏ།，梵文天城体：इत संजात，梵文罗马拟音：ita saṃjāta，汉语字面意思：如此产生）”的。字母的长短是经论的词语，所以没有矛盾。这最后一个决定的词，实际上是加在果上的，对其他则是比喻。其余的则根据情况加在自性上。这样，从自性和用它来详细阐述词语，在这里，对般若波罗蜜多进行分别，那么应该对哪一个顶礼呢？是对全部领受的顶礼吗？还是对作为果的自性，无二的智慧顶礼呢？那与自性般若波罗蜜多没有差别，那是仅仅通过不分别的智慧来确定的。这样，就不会变成不分别，因为是对自性进行分别的缘故。如果这样认为，那是因为它没有将任何事物作为对境的缘故，因为它是自性。那也成立为不分别，如果它作为对境，那也会因为依赖于智慧而变成造作的，所以是自
English
Therefore, even from the intermediate Mother of the Victorious Ones, the venerable Śāriputra also said this: What is called Prajñāpāramitā? Venerable Śāriputra, that which is called Prajñāpāramitā is something that has long passed. From what has it long passed? Venerable Śāriputra, it has long passed from the aggregates. Therefore, it is said to have long passed. Thus, it is said and so on. Therefore, the word "pāra" is translated as "pārayata." Or, the word "pāra" indicates excellence, and if the cause of a thing is added to it, it is called the excellence of the thing itself. For example: for the sake of vastness and longevity. Inexhaustible, continuous, and without difficulty. Power, dedication, and compositions, etc., for the sake of obtaining and achieving the same cause, the sacred thing. Thus it is said. And again: Long-term habituation, everything, and the supreme fruit. These are the supreme things that have become superior from the inferior vehicle. Thus it is said. Or, because it is taught by the Buddhas and Bodhisattvas, who are supreme beings, it is also a supreme thing. Furthermore, because it liberates from harm that is supreme to others, etc., the two words are added. Others say that because it has reached the other shore of what is to be known, it leads to the other shore. At that time, the word "reached" is completely guided. Because it is expressed by the etymology of "ita saṃjāta." The length of the letters is the word of the scriptures, so there is no contradiction. This last determined word is actually added to the fruit, and is metaphorical for others. The rest are added to the nature as appropriate. Thus, from the nature and using it to elaborate on the words, here, distinguishing the Prajñāpāramitā, which one should be prostrated to? Is it prostration to the one who takes everything? Or is it prostration to the wisdom that is the nature of the fruit, which is non-dual? That is no different from the nature Prajñāpāramitā, which is determined only by non-conceptual wisdom. Thus, it will not become non-conceptual, because it is conceptualizing the nature. If you think so, it is because it has not made anything an object, because it is the nature. That is also established as non-conceptual, but if it becomes an object, it will also become fabricated because it depends on wisdom, so it is
Tibetan
་བཞིན་མ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་ཡང་དག་པར་ན་རང་བཞིན་ནི་རྣམ་པར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་གཟིགས་ཏེ། དེའི་དོན་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མཁྱེན་ནས་ཆོས་རྣམས་མ་གཟིགས་ཕྱིར་ཞེས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བས་ན་ཅི་ཡང་མ་མཐོང་བ་ནི་མཐོང་བ་དམ་པའོ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་རང་བཞིན་དང་དབྱེར་མེད་པས་རང་བཞིན་དང་འབྲས་བུ་དག་ནི་དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པའོ། །གཟུང་དང་ལམ་ནི་དེའི་ཆེད་དུ་སྦྱོར་བའོ་ཞེས་སྔར་ བཤད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་ཉིད་རིགས་པས་ན། རྒྱལ་བའི་ཡུམ་བར་མ་ལས་ཀྱང༌། བཙུན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཕྱག་འཚལ་བའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཕྱག་འཚལ་བའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀཽ་ཤི་ཀ་འདི་ལས་བྱུང་བ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་བརྗོད་དོ་ཞེས་གསུངས་པའོ། །འདིར་ནི་མི་འདོད་པའི་བཞི་པ་ཉིད་དེ། དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གུས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སམ་ཡིད་རབ་ཏུ་དང་བས་སོ། །ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་པ་ནི་མཆོག་ཏུ་འདུད་པར་བྱེད་པའོ། །འདིར་གང་ལ་འདུད་པར་བྱ། གང་ཡང་མ་དམིགས་ན་བཏུད་པས་ཅི་ཞིག་སྦྱིན་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དབང་ཙམ་གྱིས་སྐྱེ་ཞིང་འཕེལ་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བས་ན་ཡིད་དང་བའི་དབང་གིས་ཅི་ཡང་མེད་པ་ལའང་བཏུད་པས་འབྲས་བུ་ཡིད་དུ་འོང་བ་སྦྱིན་ལ། གཞན་དོན་དམ་པར་གང་ཡང་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང༌། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་འདི་ཉིད་གདུལ་བྱ་དང་འཚམ་པའི་བཀོད་པས་གནས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར། གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོ་ལ་བརྟེན་ནས། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་དང་དེར། །ཁྱོད་ཉིད་གཅིག་པུ་གཟུགས་མང་དང༌། །སྣ་ཚོགས་མཚན་དུ་མངོན་པར་བརྗོད། །ཅེས་བསྟོད་ཅིང༌། ཡང། ཚིག་ཡུལ་ཀུན་ལས་འདས་གང་ཡིན། །ཁྱོད་ནི་གང་ལའང་མི
Chinese
并非如此。那也变成了分别念。因此，真实而言，自性甚至连遍知智也不能见。那是什么原因呢？因为佛陀了知却不见诸法，所以这样解释。因此，经中说，什么也不见才是殊胜的见。如此一来，由于与自性无别，自性与果实是不可说为彼或异的。先前已说过，能取与道是为此而结合的。因此，理应礼敬般若波罗蜜多无二的智慧。从圣母经中也说：尊者舍利子，我礼敬般若波罗蜜多。礼敬般若波罗蜜多者，即是礼敬一切智智。之后，世尊对帝释天说道： कौशिका (梵文天城体，梵文罗马拟音：kauśika，汉语字面意思： कौशिका) ，就是这样，就是这样。礼敬般若波罗蜜多者，即是礼敬一切智智。那是什么原因呢？ कौशिका (梵文天城体，梵文罗马拟音：kauśika，汉语字面意思： कौशिका) ，从这之中产生的就是诸佛世尊的一切种智。一切种智的智慧就被称为般若波罗蜜多。这里是不希望的第四句，因为那没有分别念。恭敬的意思是用一切事物或者以极大的信心。礼敬的意思是极度地敬礼。这里应该敬礼谁呢？如果什么也不观察，敬礼又能施予什么呢？因为一切法都只是由自己的分别念的力量而生起、增长等等，所以由于信心的力量，即使是对什么也没有的敬礼，也能施予如意的果实。另外，即使胜义中什么也没有，但在世俗中，圣母也以适合所化众生的显现而存在。因此赞颂说：依于所化众生，如来于彼彼处，您唯一显多身，显说种种名称。又说：您是超越一切言说境，您对任何
English
It is not like that. That also becomes conceptualization. Therefore, in reality, even the omniscient wisdom does not see the nature. What is the reason for that? Because the Buddha knows but does not see the dharmas, so it is explained. Therefore, the sutra says that not seeing anything is the supreme seeing. In this way, since there is no difference from the nature, the nature and the fruit cannot be said to be that or different. It has been said before that the apprehended and the path are combined for this purpose. Therefore, it is reasonable to pay homage to the non-dual wisdom of the Prajnaparamita. From the Holy Mother Sutra it is also said: Venerable Shariputra, I pay homage to the Prajnaparamita. Whoever pays homage to the Prajnaparamita is paying homage to the omniscient wisdom. After that, the Blessed One said to Indra, the lord of the gods: Kauśika (Sanskrit Devanagari, Sanskrit Romanization: kauśika, Chinese literal meaning: कौशिका), it is so, it is so. Whoever pays homage to the Prajnaparamita is paying homage to the omniscient wisdom. What is the reason for that? Kauśika (Sanskrit Devanagari, Sanskrit Romanization: kauśika, Chinese literal meaning: कौशिका), what arises from this is the all-knowing wisdom of all Buddhas, the Blessed Ones. The wisdom of all-knowing is called Prajnaparamita. Here is the unwanted fourth sentence, because there is no conceptualization in that. Reverence means with all things or with great faith. Homage means to pay extreme respect. Who should be paid homage to here? If nothing is observed, what can homage give? Because all dharmas arise and grow, etc., only by the power of one's own conceptualization, so by the power of faith, even homage to nothing can give a desired fruit. In addition, even if there is nothing in the ultimate sense, in the conventional sense, the Holy Mother exists with manifestations suitable for the beings to be tamed. Therefore, it is praised: Relying on the beings to be tamed, the Tathagata in that and that place, you alone appear in many forms, and manifest various names. It is also said: You are beyond all realms of speech, you are not