Tibetan
་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་འདྲི་བ་དང༌། ཀློག་པ་དང༌། ཉན་པ་དང༌། འདོན་པ་དང༌། ཁེ་ཏོན་བྱེད་པ་དང༌། འཆང་བ་དང༌། སེམས་པ་དང༌། སྒོམ་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མཆོད་པའི་ཆོ་ག་རྒྱས་པའོ་ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་མཁས་པ་སྟེ། ངེས་པར་རྟོགས་པས་སུ་ཡང་རུང་སྟོན་པ་ལ་དྲིན་དུ་གཟོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ལན་དུ་མཆོད་པའི་ངོ་བོར་ཡུམ་འདིའི་དོན་བློ་དང་གཞུང་ལ་དབྱེ་བར་རིགས་པ་དེའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་དག་ཉིད་ཀྱང་གཞུང་འབྱེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་བདག་གིས་ནི། །སྐྱོད་ ཡུལ་མིན་ཡང་རང་གཞན་ལ། །ཕན་གདགས་འདོད་པས་བསོད་ནམས་དག །བསྒྲུབ་དང་མཐུན་ཕྱིར་སེམས་པ་སྐྱེས། །ཞེས་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་བདག་གིས་ནི། །སྤྱོད་ཡུལ་མིན་ཡང་ཞེས་པ་ནི། །ཕྲག་དོག་ལ་སོགས་པའི་དབང་གིས་འགྲེལ་པ་བརྩམས་པ་ལ་སྨོད་པ་སྲིད་པས་དེ་བཀག་པ་སྟེ། དེ་སྐད་དུ་སློབ་དཔོན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་བྱེད་པ་ན། སྐྱེ་བོ་ཕལ་ཆེར་ཕལ་ལ་ཆགས་ཤིང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལྟ་བུའོ། །རང་གཞན་ལ་ཕན་གདགས་འདོད་ནས་ཞེས་པ་ནི། བསམ་པ་དག་པར་སྟོན་ཅིང་གདུལ་བྱ་འཇུག་པ་རྣམས་ལའང་བསླབ་པའོ། །བསོད་ནམས་དག་བསྒྲུབས་པ་དང༌། ཞེས་པ་ནི་བསྒྲུབ་པའི་ལན་དུ་མཆོད་པ་སྟེ། མཐུན་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་མཆོད་པའི་ཐབས་བཟང་པོ་འདི་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སྟོན་པའོ། །སེམས་པ་སྐྱེས་ཞེས་པ་ནི་བརྩམས་པའི་སྤྲོ་བ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་སྟོན་པ་སྟེ། སེམས་བསྐྱེད་གཅིག་ཅེས་གདམས་ངག་གི་རྐྱེན་ཅན་དུ་ཡང་སྦྱོར་རོ། །ད་ནི་ཕྱག་འཚལ་བ་བསྟན་པ་ནི་ཚིག་དགྲོལ་བའི་ཕྱིར། འཕགས་པ་བྱམས་པ་བདག་ཉིད་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང་མཐུན་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ་ཚིག་དེ་ནི་གོ་སླའོ། །སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རབ་ཏུ་དང་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངག་གི་ལམ་ལས་འདས་པས་བརྗོད་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། རང་གིས་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དེ་ནི་གཞན་ལ་བསྟན་ནུས་པ་མ་ཡིན་ལ། གཞན་གྱིས་ཀྱང་དེ་བརྟེན་ཅིང་གཟུང་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་རང་ཁོ་ནས་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ནི་རང་གིས་ཡང་དག་པར་རིག་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང༌། ཕྲ་ལ་ཤེས་དཀའ་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོའི་ལམ། །མི་རྟོག་རྟོག་ཡུལ་མ་ཡིན་བལྟ་བར་དཀའ། །རང་བཞིན་ཞི་ཞིང་འགག་མེད་འབྱུང་བ་མེད། །མཁས་གསལ་ཤེས་པས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཡིན། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཞི་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་ཟད།
Chinese
询问、读诵、听闻、念诵、书写、受持、忆念和修习般若波罗蜜多，就是对一切如来最广大的供养仪轨。因此，智者，特别是那些通过确定性的理解而对导师感恩的人们，应该将这部《般若波罗蜜多》的意义，作为回报供养的本质，在智慧和经典中进行区分，因此，导师们也为了阐释经典而进行努力。在任何情况下，我，即使不是行动的 领域，也为了利益自己和他人，为了积累功德，生起了意乐。如是说。在任何情况下，我，即使不是行动的领域，这是因为，如果对因嫉妒等情绪而撰写的注释进行谴责，可能会受到阻碍。正如法称论师在撰写《释量论》时所说：“大多数人执着于平庸”等等。想要利益自己和他人，这是为了表明动机的纯洁，并教导那些能够被调伏的人。积累功德，这是为了回报修行，而“相符”则表明这是最好的供养方法。生起了意乐，这表明了写作的喜悦，也将其与诀窍的条件联系起来。现在，为了阐释顶礼，为了遣除文字的障碍，引用了“以与圣者弥勒等贤善之士的行为相符的方式来充分展示”等等，这些话很容易理解。所谓的“各自以自证的智慧，对般若波罗蜜多的境界生起极大的欢喜”，其中“各自以自证”意味着超越言语之道，与表达无关。自己正确认识到的，无法向他人展示，他人也无法依赖或掌握它。因此，自己独自正确认识到的，就是自己正确认识到的。就像这样：细微难知大仙道， 无思非思境难见， 自性寂灭无生灭， 智者明智乃能悟。 无自性寂灭苦已尽。
English
Asking about, reading, listening to, reciting, writing, holding, remembering, and meditating on the Prajñāpāramitā is the most extensive offering ritual to all Tathāgatas. Therefore, wise individuals, especially those who, through definitive understanding, are grateful to the teacher, should distinguish the meaning of this Prajñāpāramitā in wisdom and scripture as the essence of repaying offerings. Therefore, the teachers themselves also strive to explain the scriptures. In any case, I, even if not the field of action, also, in order to benefit myself and others, and to accumulate merit, have generated the intention. Thus it is said. In any case, I, even if not the field of action, this is because if one were to condemn commentaries written out of jealousy and other emotions, it might be hindered. Just as Dharmakirti said when writing the Pramāṇavārttika, "Most people are attached to the mediocre," and so on. Wanting to benefit oneself and others, this is to show the purity of motivation and to teach those who can be tamed. Accumulating merit, this is to repay practice, and "in accordance" indicates that this is the best method of offering. Generating intention, this shows the joy of writing, and also connects it to the conditions of the pith instructions. Now, in order to explain the prostration, in order to remove the obstacles of words, it is quoted, "To fully demonstrate in a manner that is in accordance with the conduct of noble Maitreya and other virtuous ones," and so on, these words are easy to understand. The so-called "each individually with the wisdom of self-realization, generating great joy in the realm of the Prajñāpāramitā," where "each individually with self-realization" means transcending the path of speech, unrelated to expression. What one has correctly realized oneself cannot be shown to others, nor can others rely on or grasp it. Therefore, what one has correctly realized alone is what one has correctly realized oneself. It is like this: Subtle and difficult to know is the path of the great sage, Non-conceptual, not an object of thought, difficult to see, Its nature is peaceful, without cessation or arising, It is understood by the clear wisdom of the wise. Without self-nature, peaceful, suffering is exhausted.
Tibetan
།རྒྱུད་ལས་རྣམ་གྲོལ་མཉམ་པར་མྱ་ངན་འདས། །མཐའ་དང་དབུས་མེད་ཚིག་གིས་བརྗོད་དུ་མེད། །དུས་གསུམ་གྲོལ་བ་ནམ་མཁའ་འདྲ་ཞིང་མཚུངས། ། བདེ་གཤེགས་སྤྱོད་ཡུལ་ཞི་ཞིང་ཉེ་བར་ཞེ། །སྨྲ་བའི་ལམ་རྣམས་ཀུན་གྱིས་བརྗོད་པར་དཀའ། །དེ་དག་ས་དང་སྤྱོད་པ་དེ་འདྲ་བས། །སྨྲ་བར་དཀའ་ན་བསྟན་པར་ག་ལ་ནུས། །དེ་ནི་བསམ་ཡས་སེམས་ལས་རྣམ་པར་སྤངས། །ཡེ་ཤེས་མངོན་བསྒྲུབ་རྒྱལ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ། །ཕུང་པོ་སྐྱེ་མཆེད་ཁམས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་མིན། །སེམས་ཀྱིས་མི་ཤེས་ཡིད་ཀྱིས་རྣམ་མ་བརྟགས། །ཇི་ལྟར་བར་སྣང་གནས་ཀྱི་བྱ་ཡི་རྗེས། །ཤིན་ཏུ་སྨྲ་དཀའ་བསྟན་པར་མི་ནུས་པ། །དེ་ལྟར་གཤེགས་སྲས་ཀྱི་ས་རྣམས་ཀྱང༌། །ཡིད་དང༌། སེམས་ཀྱི་ཡུལ་གྱིས་ཤེས་མི་ནུས། །འོན་ཀྱང་བྱམས་དང་སྙིང་རྗེའི་སྨོན་ལམ་གྱིས། །དེ་ལས་ཕྱོགས་ཙམ་རིམ་པའི་ཚུལ་བཞིན་དུ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །ཡེ་ཤེས་ཚུལ་གྱིས་རྫོགས་པར་བྱའོ། །དེ་འདྲའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཕྲ་ཞིང་བལྟ་དཀའ་བ། །རང་རིག་ཡིན་ཕྱིར་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཀྱང༌། །འོན་ཀྱང་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་མཐུས་བརྗོད་ཀྱིས། །སེམས་དང་མཐུན་པར་ནན་ཏན་གྱིས་ཏེ་ཉོན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་དབང་ལས་དེ་བརྗོད་དུ་མེད་པར་བསྟན་ན། ཅི་སྟེ་རི་བོང་གི་རྭ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་མེད་པས་ན་བརྗོད་པར་མི་ནུས་སམ། འོན་ཏེ་ཡོད་དུ་ཆུག་ན་ཡང་བརྗོད་པར་མི་ནུས། དེ་ལ་ཕྱོགས་དང་པོ་ལྟར་ན་ནི་དེ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཡིན་ཡང་རང་རིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མེད་པ་ནི་རིག་པར་གཞག་པར་མི་ནུས་ཏེ་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེས་ན་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་དང༌། བཟློག་ན་གནོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་མ་གྲུབ་བོ། །ཕྱོགས་གཉིས་ལྟར་ན་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། གང་ཡང་བཞིན་དུ་བརྗོད་དུ་མི་ནུས་པ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང༌། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་ཉིད་གང་གི་ཚེ་སུ་ལས་ཡིད་ཆེས་པར་འགྱུར། བླ་མ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་དེ་ངེས་པ་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་ནི་མི་འདོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། ཅི་གླགས་ལྟ་བ་འདི་ནི་དོན་དམ་པའི་སྒོ་ནས་སམ། འོན་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྒོ་ཅན་ཉིད་ ནས་འཇུག་པར་བྱད། གལ་ཏེ་དེ་དོན་དམ་པར་ན་ནི་ཇི་སྐད་དུ་སྨྲས་པ་བཞིན་ཏེ། རང་རིག་པ་ཕྲ་རབ་ཙམ་ཡང་ཁོ་བོ་ཡང་ཁས་མི་ལེན་ཏེ། དེ་ལ་རིགས་པའི་སྟོབས་བཅོམ་སྟེ་གནས་
Chinese
从续部中解脱，同等般涅槃，无边无中，言语无法表达，三时解脱，如同虚空般相同。 善逝的行境，寂静且亲近，所有言说的途径，都难以言说。那些地和行境如此，既然难以言说，又怎能示现？那是超离思虑，远离心识的。是现证智慧，胜者的行境。非由蕴、处、界所生。心无法知晓，意无法分别。如同空中飞鸟的足迹。极其难以言说，无法示现的。如是，佛子们的地，也无法用心和意境来了解。然而，凭借慈悲的愿力，从中稍微按照次第的方式，将要讲述，但不是心的行境。要以智慧的方式来圆满。那样的行境，细微且难以观察。因为是自证，所以无法言说。然而，凭借善逝的力量来说明，与心相应，认真地听。如是说。如此，从教义的角度来说明那是不可言说的。那么，难道是因为像兔角一样完全不存在，所以才无法言说吗？或者，即使假设存在，也无法言说。对此，如果按照第一种观点，虽然那是不可言说的，但并非自证，因为不存在的事物无法被认为是觉知，如同虚空中的花朵等。因此，由于会导致过失，并且反驳也没有损害，所以那是不成立的。如果按照第二种观点，也是不合理的。任何像那样无法言说的事物都是不合理的，因为瓶子等也会变得无法言说。并且，无法言说的存在的名称，在什么时候，从谁那里会产生信任呢？即使是上师等也无法产生那样的确定，因为是无法言说的。因此，如果说各自的自证是不被期望的，那么，这种挑剔的观点是从胜义的角度出发的吗？还是从世俗的角度出发的？如果那是胜义的，那么就像刚才所说的那样，我也不承认丝毫的自证，因为那会被理性的力量所摧毁。
English
Liberated from the tantras, equally attaining nirvana, without beginning or middle, inexpressible by words, liberation in the three times, like the sky, similar and equal. The realm of the Sugatas, peaceful and near, all paths of speech are difficult to express. Since those grounds and activities are such, if they are difficult to express, how can they be shown? That is beyond thought, completely separated from mind. It is the realm of the victorious ones, the manifestation of wisdom. It is not produced by the aggregates, sense bases, or elements. The mind cannot know it, the intellect cannot analyze it. Like the tracks of birds in the sky. Extremely difficult to speak of, impossible to show. Likewise, the grounds of the Sugata's heirs cannot be known by the objects of mind and intellect. However, through the power of loving-kindness and compassion, a portion of it will be explained in a gradual manner, but it is not the realm of the mind. It should be perfected through the way of wisdom. Such a realm is subtle and difficult to see. Because it is self-awareness, it cannot be expressed. However, through the power of the Sugatas, it will be spoken, so listen attentively in accordance with the mind. Thus it is said. Thus, from the perspective of the teachings, it is shown that it cannot be spoken. Then, is it because it is completely non-existent like a rabbit's horn that it cannot be spoken? Or, even if it is assumed to exist, it cannot be spoken. Regarding this, if it is according to the first view, although it is inexpressible, it is not self-awareness, because what does not exist cannot be established as awareness, like flowers in the sky and so on. Therefore, since there would be a fallacy, and there is no harm in refuting it, that is not established. If it is according to the second view, it is also unreasonable. Anything that cannot be spoken of in that way is unreasonable, because even a pot and so on would become inexpressible. And when and from whom would trust arise in the very term of an inexpressible existence? Even lamas and others cannot generate that certainty, because it is inexpressible. Therefore, if it is said that individual self-awareness is not desired, then is this critical view approached from the perspective of ultimate truth or from the perspective of conventional truth? If it is ultimate, then as has been said, I do not even accept the slightest bit of self-awareness, because it is destroyed by the power of reason.