Tibetan
ན་རྣམ་པ་དགུ་སྤང་བར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་དེ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་ཏེ་འགོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་འདི་ཉིད་ནི་མི་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་དུ་བཏགས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་དོ། །དེ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གང་སྣང་བ་ཙམ་ནི་ཕྱིའི་དོན་ཡོད་པར་མི་རུང་བས་སེམས་ཙམ་མོ། །དེ་ཉིད་ནི་རྒྱུ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པ་ཁོ་ན་ཐ་སྙད་མ་ལུས་པ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཡུལ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་དོན་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་གང་ཡིན་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དེ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་ཤིང་མི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །ལམ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ལམ་གསུམ་པོ་མ་ཤེས་པས་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དེ་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པའོ། །གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱི་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཙམ་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་ ཐམས་ཅད་ཞི་བའི་ལམ་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་སྟེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་མི་ཤེས་པའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་བྱ་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་དག་ཏུ་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་ཞེས་བྱ་བ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་དག་ཉེ་བར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཕྲད་པ་དང་འབྲལ་བ་མི་ཤེས་པའོ། །བདུད་ལ་སོགས་པར་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་ཞེས་བྱ་བ་བདུད་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དང་དགྲ་བོ་རྣམས་དངོས་པོ་མེད་པར་མ་ཤེས་པས་མི་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་སྟེ། བདག་ཉིད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་མི་ཤེས་པ་ལའོ། །དོན་ལ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱིས
Chinese
因此，应当断除九种相。为什么呢？因为其中有损害，名为“以损害者”，即以修习之道而遮止之故。此义即是说“不相符”等等。假立为有情，是具有色等之名言。为了安立它，凡是显现的仅仅是心，因为不可能有外境，所以是唯心。这本身就是安立因的理由，因为唯有分别的相才适用于一切名言。这是“以其境”等等。一切智性三者的意义，如“一切相”等所说，即由于未能完全了解一切相，未能完全了解内外诸法的相，因此，对于一切相智的障碍，即不相符的方面，完全愚昧无知。未能完全了解一切道，即由于未能了解一切相智等三种道，因此，对于道智的障碍，即对不相符的方面完全愚昧。未能完全了解一切基，即由于未能完全了解内外自性之法，因此，对于一切智的障碍，即完全愚昧。般若波罗蜜多如前。由于未能完全了解它，因此，对一切寂灭之道完全愚昧，即不了解声闻、独觉、菩萨和圆满正等觉之道。由于未能完全了解色等所知和真如等，即由于色等和空性等是所缘，因此，对于与真如等相应和不相应的，完全愚昧，即不了解真如等和色等聚合和分离。由于未能完全了解魔等自性，即由于未能了解魔和外道以及敌人无实有，因此，对不平等性完全愚昧，即不了解自身的无共同性。以对意义执著如其语
English
Therefore, nine aspects should be abandoned. Why? Because there is harm in it, called "by the harmer," that is, because it is prevented by the path of cultivation. This meaning is what is stated as "incompatible" and so on. To be designated as a sentient being is a term for having form and so on. In order to establish it, whatever appears is only mind, because it is impossible to have external objects, so it is only mind. That itself is the reason for establishing the cause, because only the aspect of discrimination applies to all terms. This is "with its object" and so on. The meaning of the three omniscient ones, as stated in "all aspects" and so on, is that because all aspects are not fully understood, because the aspects of external and internal things are not fully understood, therefore, the obstacle to all-aspects wisdom, that is, the incompatible aspect, is completely ignorant and unknowing. Not fully understanding all paths, that is, because the three paths of all-aspects wisdom and so on are not understood, therefore, the obstacle to path wisdom, that is, completely ignorant of the incompatible aspect. Not fully understanding all bases, that is, because the nature of external and internal things is not fully understood, therefore, the obstacle to all wisdom, that is, completely ignorant. The Prajnaparamita is as before. Because it is not fully understood, therefore, completely ignorant of the path of all peace, that is, not understanding the path of the Hearer, Solitary Buddha, Bodhisattva, and Perfectly Complete Enlightenment. Because the knowable such as form and the suchness are not fully understood, that is, because form and emptiness and so on are the objects of focus, therefore, completely ignorant of being compatible and incompatible with suchness and so on, that is, not understanding the aggregation and separation of suchness and form and so on. Because the self-nature of the demons and so on is not fully understood, that is, because the demons and outsiders and enemies are not understood to be unreal, therefore, completely ignorant of inequality, that is, not understanding one's own uniqueness. By grasping the meaning as the words
Tibetan
་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས། ལ་ལར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་དོན་དམ་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པས་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་སྟེ། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་མི་ཤེས་པའོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་འདོད་ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་མི་བདེན་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཀུན་ནས་བླངས་པ་ཉིད་དུ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པའི་རང་བཞིན་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མ་ཤེས་པའོ། །གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་དང་བྲལ་བར་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་སྟེ། གཉིས་སུ་མེད་པ་མ་ཤེས་པའོ། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པའོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བརྗོད་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་འཕངས་པ་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱང་རྣམ་པ་བཞི་ཡིན་ལ་རེ་རེ་ཞིང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དགུ་ལས་གོ་བཟློག་པར་བཤད་པའི་དོན་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་དགོངས་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་དང་འདྲ་བར་འདིར་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་པོར་རེ་རེ་ཞིང་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་དགུ་ཅར་ཡང་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་དགུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡམས་ནད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་དང་འགྲེལ་པ་ནི་གོ་སླའོ། །ཡུན་རིང་ལོན་ནས་དབུགས་ཕྱིན་ལྟར། །ཞེས་བྱ་བ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གེགས་བྱེད་པ་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པས་སོ། །དགའ་བས་དབུགས་འབྱིན་པ་ཐོབ་པ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུན་རིང་པོ་སྟེ། འཚང་རྒྱ་བ་ཉིད་ལ་གནས་པའི་བར་དུ་རབ་ཏུ་དགའ་བས་བརྒལ་བ་ལྟ་བུར་འགྱུར་བའོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང༌། སྟོང་གསུམ་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བར་ཆད་བྱེད་པའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། ཉན་ཐོས་དང་བསེ་རུ་དག་གི་རྟོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་ཤེས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་མེད་པ་ནི་སྔར་བཤད་པའི་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་སྟེ། སྟོང་གསུམ་པའི་སྐྱེ་བོ་བཀོད་
Chinese
在《般若波罗蜜多》中，由于在某些地方提到了菩萨等，因此执着于色等蕴为实有，普遍愚昧于痛苦等谛，即不了解四圣谛。由于没有完全了解贪欲等的自性，因此对于贪欲等，不了解它们是不真实的颠倒执取，所以普遍愚昧于烦恼的自性，即不了解贪欲等是无实有的自性。由于没有完全了解所取和能取的相状，因此不了解远离二者，所以普遍愚昧于无二，即不了解无二。如前一样，是指执着的分别念等。通过陈述不相顺品的力量所抛出的对治品也是四种，并且各自如前一样，应当从与九种不相顺品相反的意义中了解。那是提到了修道等。修道的意趣是提到了如前一样等，如前一样是指与见道相同，这里也是对于四种分别念，各自从小之小等九种，也由于三轮完全清净的自性而成为九种，所以是一百零八种分别念等。瘟疫等偈颂和解释很容易理解。就像很久以后呼出一口气一样，将要解释，没有障碍是因为没有不相顺品。就像因喜悦而获得呼气一样，是指很长的时间，变得像是以极大的喜悦超越到安住于成佛本身之间。修道等也是。三千等是制造障碍的偈颂，声闻和独觉的圆满证悟是圆满的智慧。菩萨的无过失是指之前所说的见道，三千世界的众生安置
English
In the Perfection of Wisdom, because in some places bodhisattvas and the like are mentioned, there is attachment to the aggregates such as form as truly existent, and there is universal ignorance of the truths such as suffering, that is, not understanding the Four Noble Truths. Because the nature of desire and the like is not fully understood, therefore, regarding desire and the like, they are not understood as being untrue, inverted grasping, so there is universal ignorance of the nature of afflictions, that is, not understanding that desire and the like are of a nature without true existence. Because the characteristics of the apprehended and the apprehender are not fully understood, therefore, not understanding being separated from the two, there is universal ignorance of non-duality, that is, not understanding non-duality. As before, it refers to the conceptual thoughts of grasping, and so on. The opposing factors thrown out by the force of stating the unfavorable side are also four types, and each one, as before, should be understood from the meaning of being the opposite of the nine unfavorable factors. That is, the path of meditation and so on are mentioned. The intention of the path of meditation is that the same as before and so on are mentioned, the same as before means that similar to the path of seeing, here also for the four kinds of conceptualizations, each of the nine kinds, such as the smallest of the small, also become nine kinds because of the nature of the complete purification of the three spheres, so there are one hundred and eight kinds of conceptualizations and so on. The verses and explanations about epidemics and so on are easy to understand. Just like breathing out after a long time, it will be explained, there is no obstacle because there is no unfavorable side. Just like obtaining breathing out with joy, it refers to a very long time, becoming like surpassing with great joy until abiding in the very attainment of Buddhahood. The path of meditation and so on are also. The three thousand and so on are verses that create obstacles, the perfect realization of the hearers and solitary realizers is perfect wisdom. The faultlessness of the bodhisattva refers to the path of seeing mentioned earlier, the beings of the three thousand worlds are placed