Tibetan
གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མས་འཐད་པའི་རང་གི་ལུང་སྟོན་པས་རྟག་པའི་ལུང་ལ་མི་རྟག་པའི་ལུང་ལྟ་བུའམ། སྨིག་རྒྱུའི་ཆུ་ལ་ཡང་དག་པའི་ཆུར་ཤེས་པ་དང་འདྲ་བར་དེའི་ལུང་མི་འཐད་པར། འཕགས་པ་བྱམས་པས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཟིགས་ནས་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཐོག་མ་མེད་པའི་སྲིད་པར་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པས་མངོན་པར་ཞེན་པ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཐུགས་རྗེས་རིགས་པ་བདག་གིར་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་ཞེས་བྱ་བའི་ལམ་གྱིས་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནང་གི་མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་གི་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་ཅིང་སླར་ཡང་མི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་དག་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི། འགོག་པ་མེད་པ་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཞིང་ལྡོག་ཏུ་མེད་པ་ཡིན་པ་ལ་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པ་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལས་ཉེས་པ་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། རྣམ་པར་རྟོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རིགས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་ པའི་ངོ་བོའོ། །ཅི་ཞིག་ཟད་པ་ནི་འགོག་པའོ། །ཡང་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་སྐྱེ་མེད་རྣམ་པ་ཅི་ཞིག་འཐོབ། ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཅི་ཞིག་སྐྱེད་དེ་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་ལོག་ན་དེ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལྡོག་པར་ཡིན་ན་དེ་ཡང་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཚད་མས་འཐད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོས་དྲངས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་དང་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ནི་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་རང་གི་ངོ་བོ་མ་ཤེས་པས་ནང་གི་མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཤེས་པ་ཡིན་ལ། དེ་བས་ན་ཉོན་མོངས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་མི་ཤེས་པས་ཇི་ལྟར་ན་དེ་རྣམས་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་ལྡོག་པར་བྱ་བར་ནུས། དེ་ལྡོག་པས་ཀྱང་དེ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་ཇི་ལྟར་ལྡོག་སྟེ། རྒྱུ་ཡོད་ན་འབྲས་བུ་ལྡོག་པ་ནི་གང་ན་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པས། འཕགས་པ་བྱམས་པའི་དགོངས་པ་བཤད་པས་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་དོན་ནི་སྐྱེས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་དག་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་པ་རྣམས་རྣམ་པར་འཇིག་པ་ནི་ཟད་པ་ཡིན་ལ། ཉོན་
Chinese
所谓“一与多分离”等名相，以理成立的自宗论典，对于常法之论如同对于无常法之论，或者如同对于阳焰之水认为是真实之水一样，彼之论典是不合理的。圣者弥勒以各自自证的智慧观照，为了消除对于彼等无始存在的实有和非实有的显现执着，以大悲掌握了正理。所谓“以见道”等，是说内道外道徒们认为我的烦恼已尽，并且不再产生，了知灭尽和不生者，由于烦恼等的真如自性，所以没有灭尽和不生，无有止息即是其自性，并且是不可逆转的，由于对于实有的显现执着，所以不知自己的本性所致。那么由此会产生什么过患呢？所谓“分别”等，分别的种类就是分别的自性。什么灭尽了呢？就是止息。或者分别的自性，无生，会获得什么形态呢？意思是，无生的法会产生什么呢？什么也不会产生。如果烦恼退转，那么从它产生的分别也会退转，如果是这样，那么也如刚才所说，以理成立的真如自性所引导的烦恼等的自性和了知灭尽和不生的自性，是由于对于实有的显现执着而不知自己的本性，所以内道外道徒们是不了知的。因此，由于不了知烦恼的自性，那么如何能以见道使烦恼等得以退转呢？彼退转了，那么从它产生的一个接一个相续的分别如何退转呢？因为有因，所以果退转的情况在任何地方都是没有的。具有这样的想法，所以解释圣者弥勒的密意，以偈颂所表达的意义就是“已生”等。所谓“已生和未生依次”，意思是烦恼等已生者，完全坏灭就是灭尽，烦
English
The so-called "separation from one and many" and other terms, the self-doctrine scriptures that are established by reason, are like the doctrine of impermanence for the doctrine of permanence, or like thinking of the water of mirages as real water, that doctrine is unreasonable. The Holy Maitreya, with his own self-verifying wisdom, observed that in order to eliminate the manifest attachment to the real and unreal of their beginningless existence, he grasped the right reason with great compassion. The so-called "by the path of seeing" and so on, is to say that the inner and outer heretics think that my afflictions have been exhausted and will not be produced again, and those who know the exhaustion and non-birth, because of the true nature of afflictions and so on, there is no exhaustion and non-birth, the absence of cessation is its nature, and it is irreversible, because of the manifest attachment to the real, so it is caused by not knowing one's own nature. So what fault will arise from this? The so-called "distinction" and so on, the kind of distinction is the nature of distinction. What is exhausted? It is cessation. Or what form will the nature of distinction, unbirth, obtain? It means, what will the unbirth Dharma produce? Nothing will be produced. If the afflictions retreat, then the distinctions arising from it will also retreat, if so, then as just said, the nature of afflictions and so on, guided by the true nature established by reason, and the nature of knowing exhaustion and non-birth, is because of the manifest attachment to the real, and not knowing one's own nature, so the inner and outer heretics do not know. Therefore, because of not knowing the nature of afflictions, how can the path of seeing make afflictions and so on retreat? If it retreats, then how can the distinctions that arise from it one after another retreat? Because there is a cause, the situation where the fruit retreats is not found anywhere. With this kind of thinking, the meaning expressed in verse by explaining the intention of the Holy Maitreya is "born" and so on. The so-called "born and unborn in order" means that those who are born with afflictions and so on, complete destruction is exhaustion, annoyance
Tibetan
མོངས་པ་ལ་སོགས་པ་མ་སྐྱེས་པ་སྐྱེ་བའི་གེགས་བྱེད་པ་སྟེ། ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་མེད་པས་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ལ་འདི་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འགོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་འདོད་ལ། དེ་དང་བྲལ་བ་དེ་ནི་དོན་དམ་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པ་ནི་ཡང་དག་པ་ཉིད་དེ་རྣམ་པར་དཔྱད་ཅིང་བརྟག་བཟོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་རང་བཞིན་ཡིན་ཞིང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། དངོས་པོ་ལ་ལོག་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཁྱེད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་རྣམ་པ་ལ་ལོག་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིའོ། །མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བཤད་པས་སོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོས་སྐྱེས་པ་ནི་ཅི་ཞིག་ཟད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་ པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅི་ཞིག་བག་ཆགས་གང་ལས་འབྱུང་བ་ནི་འགགས། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་མ་སྐྱེས་པ་ནི་ཅི་ཞིག་སྐྱེས་ཏེ། སྐྱེ་བ་མེད་པས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་མེད་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཁྱེད་ཀྱིས་མཐོང་བའི་ལམ་ནི་ལམ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་འདིས་ན་ཁོ་བོ་ཅག་གི་གཞུང་ལུགས་ཁོ་ན་ཁས་བླང་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཁོ་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཡིན་པར་རིགས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟེན་པར་གྱིས་ཤིག་སྙམ་དུ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ། འཕགས་པ་བྱམས་པའི་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་རྣམས་ཡང་དག་པར་ཁས་བླངས་ནས་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་མེད་པའི་ཉེས་པ་བསལ་བར་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་གི་གཞུང་བོར་ཏེ། ཆོས་ཡང་དག་པར་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་ན་ཞེས་བྱ་བ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་བདག་གིར་བྱེད་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏེ། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་སྔར་བཤད་པའོ། །དེ་ཉིད་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ལ་དེ་རྣམས་སྤངས་པས་འགོག་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ངོ་མཚར་གྱི་གནས་ཡིན་པ་ནི་ངོ་མཚར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་འདི་ལྟར་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་རྣམས་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དག་པར་ཁས་ལེན་ན་ཤེས་བྱ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ
Chinese
能障碍烦恼等未生者生起，因为没有近取因所以不生，而这些的体性的止灭是什么呢？就是想要那些见道的果，与此相离就是指真实等。真实即是真如，因为能够如理辨别和堪忍观察，所以如是的自性是自性，并且是法界体性的自性。你们执着于事物颠倒显现，是指你们执着于事物显现的颠倒。以见道的力量是指前面所说的。以分别念等体性所生的什么灭尽呢？是指烦恼等的分别念，什么习气从何处生起而止灭呢？不生之法的不生者，什么生起呢？因为没有生，所以丝毫也没有，因此你们执着于没有，见道就不是道。以此因缘，我们才应当承认我们自己的宗派，因为唯有周遍的无我体性才是菩提道，所以理应依止，是这样想的。这是圣者弥勒的意趣。如果真实承认诸法，想要消除如前所说的没有菩提的过失，并非如此等等。并非如此，是指舍弃我们的宗派，如果承认法真实存在，是指如果执着色等真实存在，那么世尊，圆满佛陀的烦恼和所知分别念就是前面所说的。那本身如先前一样是障碍，舍弃那些而获得的止灭，在一切方面都是奇妙之处，这是不可能的，这之间的偈颂是说诸法也等等，如果真实承认诸法，即色等也存在，那么对于所知也等等。
English
That which hinders the arising of afflictions and the like that have not yet arisen, because there is no proximate cause, they do not arise. And what is the cessation of the characteristics of these? It is desired that those are the very fruit of the path of seeing. To be separated from that is to speak of what is ultimately true, and so on. Ultimate truth is reality itself, because it is able to be properly discerned and to endure examination. Therefore, the nature of suchness is self-nature, and it is the self-nature of the nature of the Dharmadhatu. You who cling to the distorted appearance of things, refers to you who cling to the distorted appearance of things. By the power of the path of seeing refers to what was said earlier. What is exhausted by the nature of arising from discriminations and the like? It refers to the discriminations of afflictions and the like. What habit arises from where and ceases? What arises from the unborn, the unborn of the Dharma of non-arising? Because there is no arising, there is nothing at all. Therefore, you cling to non-existence, the path of seeing is not the path itself. For this reason, we should only accept our own doctrine, because only the characteristic of pervasive selflessness is the path to enlightenment, so it is reasonable to rely on it, that is what is thought. This is the intention of the noble Maitreya. If one truly acknowledges things and wants to eliminate the fault of not having enlightenment as previously stated, it is not so, and so on. Not so, means abandoning our doctrine. If one acknowledges that the Dharma truly exists, it means that if one clings to form and the like as truly existing, then the afflictions and knowable discriminations of the Bhagavan, the perfect Buddha, are what was said earlier. That itself is an obstacle as before, and the cessation obtained by abandoning those is a wonderful place in every way, this is impossible. The verses in between say that the dharmas also, etc. If one truly acknowledges that the dharmas, i.e., form and the like, also exist, then also for the knowable, etc.