Tibetan
་ཞེས་བྱ་བ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་རྟོགས་པ་ལས་མ་འདས་པས་སྒྱུ་མ་བྱེད་པས་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུར་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ཡང་དག་པར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་དང༌། སྐྱེ་བ་མེད་པར་བསྒོམས་པས་ཆོས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་རྟོགས་ཤིང་རང་གི་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་མངོན་སུམ་དུ་ནི་མི་བྱའོ། །བརྟགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་དོན་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་བརྡ་ལས་བྱུང་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པས་ངོ་བོ་ཉིད་དང་རྒྱུ་ལས་ངེས་པར་བྱས་པ་ནི་བརྟགས་པ་སྟེ་མིང་ངོ༌། །དེའི་ཆོས་ཉིད་དང་མི་འགལ་བར་ནི་ཇི་ལྟར་རྒྱལ་བ་དང་འགྲོ་བ་ལ་གྲགས་པས་སྟོན་པའོ། །བརྟགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང༌། སྟོན་པའི་ རྣམ་པ་དྲིར་གྱུར་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རྩེ་མོར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་སྐྱེ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བཟོད་པ་ཉིད་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཉིད་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་སོ་སོའི་མ་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ལ་ཤེས་པ་གཉིས་སྐྱེ་བས་བཟོད་པ་དག་དང་ཤེས་པ་དག་སྟེ། བཟོད་པ་དང་ཤེས་པ་བཞི་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ཏེ། བཟོད་པ་དང་ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་དེ་རྣམས་སོ། །བདེན་དང་བདེན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སོ་སོར་བདེན་པ་བཞི་དང་འབྲེལ་པ་རྣམ་པ་བཞིས་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ཕན་ཡོན་དང་བཅས་པ་སྟེ། འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་བཤད་དོ། །ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་དོན་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པའི་ཆོས་མི་རྟག་པ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་སྟོང་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཤེས་པ་ནི་མི་དམིགས་པར་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་བཟོད་པ་ནི་འདོད་པ་སྟེ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །བཟོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཆོས་དེ་ལ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ནི་ཆོས་ཤེས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ལ་མ་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ལ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཤེས་པ་མི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྗེས་སུ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་བཟོད་པ་དང༌། ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་བཞི་པོ་དེ་རྣམས་ལ་སོགས་པས། འདི་དང་གཞན་པའི་ཡོན་ཏན་དང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་དང་སྐྱེ་བ་དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་པའི་ཡོན་ཏན་ཆོས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དག་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཕན་ཡོན་ཆེན་པོ་སྟེ། །དེ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ལ་ མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་སྟེར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འདི་སྐད་སྟོན་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་སངས་རྒྱས་དག །རྟེན་དང་བརྟེན་པ་པོའི་རྣམ་གྲངས་སུ་ཁས་མི་ལེན་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཆེན་པོ་ཉིད་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མེད་པ་ཉིད་ནི་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནི་རྗེས་སུ་ཆོས་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །མཐའ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་ལ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་ངེས་པར་འཛིན་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་རྣམ་པའོ། །བླང་བ་མེད་པ་དང་དོར་བ་མེད་པ་ནི་རྗེས་སུ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམས་པ་ནི་རྗེས་སུ་ཆོས་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ནི་འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའི་རྣམ་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པ་ནི་འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་རྣམ་པའོ། །རྣམ་པར་བྱང་བ་ཐམས་ཅད་ནི་རྗེས་སུ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའི་རྣམ་པའོ། །ཉམ་ང་བ་དང་ནད་ཀུན་སེལ་བ་ནི་རྗེས་སུ་ཆོས་ཤེས་པའི་རྣམ་པའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལས་འཛིན་པ་བཞི་ཉིད་ནི་ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའི་རྣམ་པའོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བསྲུང་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་རྣམ་པའོ། །དགེ་བ་བཅུ་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་དགོད་པ་ནི་རྗེས་སུ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའི་རྣམ་པའོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བ་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཆོས་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ན་རེ། ཤེས་པ་དང་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་ནི་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་མི་འཐད་པས་རྣམ་པ་འདི་དག་ཉིད་ཀྱང་བདེན་པ་རྣམས་ཁོ་ནའི་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །མཐོང་བའི་ལམ་འདིའི་ཡང་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་གསུངས་པ་གཟུང་བར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དེར་ཡང་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ས་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པ་ཡོད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མཐོང་བའི་ལམ་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་སྨོས་ཤེ་ན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པས། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མ་ལུས་པ་རྟོགས་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་པས་རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་ཀྱི་ནི་དེ་ལས་གསུངས་པའི་ལམ་དུ་མི་འགྱུར་བར་དོགས་པ་བཟློག་པའི་དོན་དུ་དེ་ཉིད་ལས་རྒྱུ་ཙམ་ཞིག་བགྲངས་ནས་རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་ཀྱི་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ལམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བཞག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་འཕགས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་སྡེའི་བཤད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་མ་ཐག་པའི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཡིན་པར་བཟང་པོའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་སྦྱར་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་གཞུང་དང་དོན་མ་ལུས་པ་རྣམ་པ་དང་སྦྱར་བ་མ་ཡིན་པས་ཁ་ཅིག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། ཁ་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་སློབ་དཔོན་ལ་ལ་གཞན་དུ་འཆད་དེ་དེ་ནི། བདེན་དང་བདེན་ལ་བཟོད་པ་དང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་དོན་གང་ཡིན་པ་ནི་ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ལ། དེའི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ལྷུར་ལེན་པའི་གཞུང་གིས་རྣམ་པའི་དོན་བསྟན་པས། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་སངས་རྒྱས་དག །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པས་རྣམ་པའི་དོན་མ་བཤད་པར་ཞེས་བྱ་བ་གཟུགས་ལ་སོས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་སངས་རྒྱས་དག་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་པོའི་རིམ་པར་མི་གནས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངེས་པས་རྣམ་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་མ་བརྗོད་པར། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་མཐོང་བའི་ལམ་ཇི་སྙེད་བཤད་པ་དེ་ལ་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གང་ཡིན་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་བཟོད་པའོ། །དེའི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཉི་ཚེར་མཛད་ཅིང་སྦྱར་བར་ཟད་པས་འདིར་ཡང་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་འབའ་ཞིག་སྨོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྦྱར་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིའི་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། བཤད་པ་དང་མ་བཤད་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་མ་ལུས་པ་ནི་མཐོང
Chinese
名为“因为对色等事物之领悟未曾超越，故如魔术师所变幻之化身，乃由幻术等所生，因此真实之色等并非理智所能及，且通过观修无生，能领悟超胜之法，并完全理解其内涵，应如是知晓，然并非全知。”此不应公开宣说。所谓“被诠释之法性”等之偈颂之义，即是上述所言之“色等”。色等之法，由表诠而来，乃是佛陀等从自性与因缘上所确定之诠释，即是名相。与其法性不相违背，即如胜者与众生所称扬而宣说。所谓“被诠释的”等，以及“宣说之形态成为疑问”等，皆是其解释。所谓“于色等”等，乃是“成为顶峰”等之解释。所谓“因自性空性之故”等，乃是“内空性”等之解释。所谓“于色等有生”等，乃是“色等无生”等之解释。所谓“独觉的”等，其中，忍耐乃是先行者，具有四圣谛各自之无生等，于此生起二种智慧，即是诸忍与诸智，共有四忍与四智。此即是刹那，即是忍与智之诸刹那。所谓“于谛与谛”，即是各自与四谛相关联之四种方式，于通达道之智慧上，具有见道之利益，即是说具有果实。偈颂之义即是，对于苦等谛之法，无常、痛苦与空性等之法，凡是存在者，对其之了知即是无所缘之了知。于此，忍即是欲求，即是法智之忍。忍为先行之法，于此如是之了知即是法智。如是，于苦等之无生等存在。
English
That which is called "because the understanding of things such as form has not been surpassed, it is like an emanation created by a magician, born from illusions and the like, therefore, in reality, form and the like are not within the reach of reason, and by meditating on the unborn, one can realize the superior Dharma and fully understand its meaning, one should know it as such, but it is not omniscient." This should not be openly declared. The meaning of the verses such as "the nature of the interpreted" is the aforementioned "form and the like." The Dharma of form and the like, which comes from expression, is the interpretation determined by the Buddhas and others from their own nature and causes, which is the name. Not contradicting its Dharma nature is like what the Victorious Ones and beings praise and proclaim. The so-called "interpreted" and the like, and "the form of proclamation becomes a question" and the like, are all explanations of it. The so-called "in form and the like" and the like are explanations of "becoming the peak" and the like. The so-called "because of the emptiness of self-nature" and the like are explanations of "inner emptiness" and the like. The so-called "in form and the like there is birth" and the like are explanations of "form and the like are unborn" and the like. The so-called "of the Pratyekabuddha" and the like, in which patience is the forerunner, possessing the unborn nature of each of the four noble truths, from which two kinds of wisdom arise, namely the tolerances and the wisdoms, there are four tolerances and four wisdoms. This is the moment, which is the moments of tolerance and wisdom. The so-called "in truth and truth" means that each is related to the four truths in four ways, and in the wisdom of understanding the path, it has the benefits of the path of seeing, which is to say it has fruit. The meaning of the verses is that for the Dharma of the truths such as suffering, the Dharma of impermanence, suffering, and emptiness, whatever exists, the knowledge of it is the knowledge of no object. Here, tolerance is desire, which is the tolerance of Dharma-wisdom. Tolerance is the preceding Dharma, and the knowledge of it is Dharma-wisdom. Thus, in suffering and the like, there exists the unborn and the like.
Chinese
对于忍，如同先前一样，对于任何法，其知识不明显，那就是随法智忍。随后的智也是如此。这样，忍和智的四种特征等等，具有“此和彼的功德”等，如不退转等此和忆念生世等彼的功德，与法和随顺法相符。因此，利益巨大，因为给予所有这些果实中最殊胜的。以“如何”等说了十六种相。以“如是性”等显示如下：不承认如是性和诸佛为所依和能依的类别，是苦法智忍的相。大性是苦法智的相。无量性是随法智忍的相。不可量是随法智的相。无边性等是集法智忍的相。确定执持为佛性是集法智的相。无取和无舍是随法智忍的相。修习慈爱等是随法智的相。空性是灭法智忍的相。获得佛性是灭法智的相。一切清净是随法智忍的相。消除恐惧和一切疾病是随法智的相。从涅槃中执取四种是道法智忍的相。诸佛守护等是道法智的相。以十善使众生喜悦是随法智忍的相。将布施等善根完全回向于佛性是道随法智的相。其他人说：与智结合的相，因为智的相不可能是其他的，所以这些相也应当被视为仅仅是谛实的。
English
As before, with respect to forbearance, the knowledge of whatever dharma is not apparent, that is subsequent dharma-knowledge forbearance. Subsequent knowledge is also the same. Thus, the four characteristics of forbearance and knowledge, etc., possess qualities such as "this and other merits," such as non-retrogression, etc., and other merits such as recollection of births, etc., which are in accordance with the Dharma and subsequent Dharma. Therefore, the benefit is great, because it bestows the most excellent of all these fruits. With "how" etc., sixteen aspects are spoken of. With "suchness" etc., it shows the following: not acknowledging suchness and the Buddhas as categories of the supported and the supporter, is the aspect of suffering-dharma-knowledge forbearance. Greatness itself is the aspect of suffering-dharma-knowledge. Immeasurability itself is the aspect of subsequent-knowledge forbearance. Immeasurability is the aspect of subsequent dharma-knowledge. Absence of limit, etc., is the aspect of origination-knowledge forbearance. Definitely grasping as Buddhahood is the aspect of origination-dharma-knowledge. Absence of taking and absence of discarding is the aspect of subsequent dharma-knowledge forbearance. Meditating on love, etc., is the aspect of subsequent dharma-knowledge. Emptiness itself is the aspect of cessation-dharma-knowledge forbearance. Attaining Buddhahood itself is the aspect of cessation-dharma-knowledge. All purification is the aspect of subsequent dharma-knowledge forbearance. Eliminating fear and all diseases is the aspect of subsequent dharma-knowledge. The four grasps from nirvana itself is the aspect of path-dharma-knowledge forbearance. Being protected by the Buddhas, etc., is the aspect of path-dharma-knowledge. Making sentient beings happy with the ten virtues is the aspect of subsequent dharma-knowledge forbearance. Completely dedicating the virtues of generosity, etc., to Buddhahood itself is the aspect of path-subsequent dharma-knowledge. Others say: The aspects combined with knowledge, because the aspects of knowledge cannot be other, these aspects themselves should be regarded as belonging only to the truths.
Chinese
རོ། །此见道之最决定的组成部分，应理解为所说的“一切种智”。如果这样，那么在那里也说了极喜地等，因为这是在展示菩萨们的见道，又为何要说呢？应该说，如来们的一切种智，是因为依赖于证悟所有因和果，所以为了避免怀疑圣者之子们不会变成从中宣说的道，仅仅从中列举了因，而将圣者之子们的见道等道的自性，道智，单独安立。因此，因为是随学圣解脱部的论述，所以善贤阿阇黎将刚说的忍等作为见道的相。其他人则说，因为没有将见道的论和义全部与相联系，所以说了“有说”等。所谓“有说”，又是某些阿阇黎另作解释，即“谛与谛之忍”等偈颂的意义，是十六刹那的自性。以致力于近似表达的论典来显示相的意义。因此，“如是性及佛”等偈颂没有说相的意义，所谓不依于形色的如是性及佛，不以所依和能依的次第安住，是苦法智忍的相等等的确定，没有说相的自性。声闻等所说的所有见道，其中的十六刹那，是苦法智等忍。仅仅做了近似表达和联系，所以这里也不要联系说，仅仅说了菩萨的见道的相。这是此处的意图。那会怎么样呢？所有已说和未说的分别，都是见