Tibetan
ལམ་ནི་རྣམ་གསུམ་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། ལེགས་པའི་ལམ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུ་བའོ། །གནས་སྐབས་འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དབང་དུ་བྱ་བའི་གནས་སྐབས་སུ་ཤིན་ཏུ་སྤང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན། བསྒོམ་པའི་ལམ་སྔར་བཤད་པའི་སྦྱོར་བའི་གནས་སྐབས་གང་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འཇུག་པའི་དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་དང་པོ་སྟེ། དེའི་ཡུལ་ཅན་གཟུང་བ་རྣམ་པ་དགུ་ནི་ཆོས་བསྡུས་པ་ལ་སོགས་པ་ཅི་རིགས་པར་བླང་བ་དང་དོར་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་ལུས་པ་ནི་སྤང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་དང་པོའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་དོན་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བས་ཡང་དག་པའི་མན་ངག་སྟོན་པ་དང་དད་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་སྐྱེ་བའོ། །འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་དམིགས་པའི་བསོད་ནམས་གང་ཡིན་པ་དེ་དམིགས་པས་བྱང་ཆུབ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྙིང་པོ་ཡིན་པའམ། དེ་མངོན་སུམ་དུ་ བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་དེ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ནི་མི་དམིགས་པའོ། །ཉན་ཐོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་རེ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་སྔར་བཤད་པའོ། །དེ་སྒྲུབ་པ་མེད་པ་ནི་ཉམས་སུ་ལན་པ་དང་བྲལ་བས་ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ནི་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་དམིགས་པར་མི་བྱེད་པའོ། །དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པས་བསྒོམ་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པའོ། །དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་མ་དམིགས་པས་བསྒོམ་པ་མེད་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་དམིགས་པའོ། །དམིགས་པ་ཡང་མེད་མི་དམིགས་པ་ཡང་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དམིགས་པ་དང་དམིགས་པ་དག་བསྒོམ་པ་ཡང་མེད་སྒོམ་པ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་དམིགས་པ་དང་དམིགས་པའོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་སོ། །དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོག་པ་ཉིད་ཡིན་པས་སོ། །གནས་སྐབས་དེ་ནི་སྤང
Chinese
“道有三种”是所说之义。善道有三种，是此之总结语。“和”是总集之义。此处所说，是应舍弃之事物所主宰的处境中，极其应舍弃之事物。修道，即前述之加行位，任何修道之心与心所，持续不断地生起，是所缘的第一个差别。其所缘之境，即九种执著，如摄法等，随其所应取舍之分别念。一切分别念皆应舍弃，因此才说“最初的”等等。偈颂之义，即说“善知识”等等。由于远离善知识等，不能示以正确口诀，且无有信心等，故不生起菩提心。以三轮清净之故，观想殊胜之佛陀，所生之福德，以观想即是菩提之故，是为精华，或显现彼之处境，不作意即是不缘。声闻等，是说声闻和独觉的种姓，因此期望能现证道之果。般若波罗蜜多，即前已述说。彼无有修持，即远离修习，不作意真实菩提，即不缘圆满佛陀。以有缘之故，缘执著等，即缘所修之色等。以无缘之故，即不缘执著等，无有修持，即不缘色等。以非有缘亦非无缘之故，即不缘和缘，亦非有修亦非无修，即不缘和缘色等。以颠倒执著之故，即执著于执著等。以非如实之义故，即是颠倒之故。彼处境是应舍
English
"The path has three aspects" is what is being said. The good path has three aspects, which is the concluding statement. "And" means to gather together. What is being said here is that in the situation dominated by what should be abandoned, it is precisely what should be abandoned. Meditation, which is the previously mentioned stage of application, any mind and mental factors of the path of meditation that arise continuously, is the first distinction of the object of focus. Its object of focus, which is the nine types of clinging, such as the summary of the Dharma, etc., is the discriminating thought of what should be taken and abandoned as appropriate. All discriminating thoughts should be abandoned, therefore it is said "the first" etc. The meaning of the verse is that it speaks of "spiritual friend" etc. Because of being separated from spiritual friends etc., one cannot be shown the correct oral instructions, and because there is no faith etc., the mind of enlightenment does not arise. Because of the purity of the three spheres, whatever merit arises from focusing on the particularly excellent Buddha, because focusing is enlightenment, it is the essence, or the situation of manifesting it, not paying attention is not focusing. Hearers etc., is saying that because they are of the lineage of hearers and solitary realizers, they hope to realize the fruit of the path. Prajnaparamita is what was previously stated. That which has no practice, which is separated from cultivation, not paying attention to true enlightenment, is not focusing on the fully enlightened Buddha. Because of having focus, focusing on clinging etc., is focusing on the form etc. that is being cultivated. Because of having no focus, not focusing on clinging etc., having no cultivation, is not focusing on form etc. Because of neither having focus nor not having focus, not focusing and focusing, is neither having cultivation nor not having cultivation, which is not focusing and focusing on form etc. Because of clinging to what is inverted, clinging to clinging etc. Because of the meaning of not being as it is, it is because it is inverted. That situation is what should be abandoned.
Tibetan
་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་དུ་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཤིན་ཏུ་སྤང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པས་སོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་སྔར་བཤད་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཤེས་པའི་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་འཇུག་པའི་གནས་སྐབས་ནི་རྒྱུན་གྱིས་སྐྱེ་བའི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེའི་ཡུལ་ཅན་ནི་དེའི་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འཛིན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་དོན་ནི་རྫས་སུ་ཡོད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། རྫས་སུ་ཡོད་པར་མི་སྐྱེ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་སྐྱེ་བར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་དུ་བཏགས་པ་ནི་གང་ཟག་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་དོ། །སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིའི་དོན་ཡོད་ པར་མི་རུང་བས་སེམས་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སུ་བཏགས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་དོ། །ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དུ་ཡང་མི་གནས་པས་ཡོད་པར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གསུམ་པོའི་ཆོས་སེམས་སྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཡོད་པའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མ་སྤངས་པས་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པ་མི་འགོག་པས། ཆོས་ལ་ཆགས་པ་སྟེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་རྟོགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་ཤེས་པས་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆར་དབྱེ་བ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཆེད་དུ་བྱ་བ་མི་བྱེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྔར་བཤད་པའི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་མི་དམིགས་པས་དངོས་པོའི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་བྱེད་པ་སྟེ། ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་དོན་སྟོན་པ་ལ་དམིགས་པའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མི་ཤེས་པས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའོ། །ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་མ་ཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་མངོན་སུམ་དུ་མ་ཤེས་པས་ཡོན་མ་དག་པ་སྟེ། སློབ་མ་ལ་སོགས་པས་བྱིན་པའི་རྫས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་མི་སྦྱོང་བའོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པར་དམིགས་ཏེ་སྒྲུབ་པས་ཞེས་བྱ་བ་བསམ་གཏན་དང་བསམ་བྱ་དང་གཉི་ག་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་
Chinese
名为“应当行持”是指在能掌控的境地中，是应当极力断除的。修道时，之前所说的心和心所，是指特殊的觉知感受等。这些的进入境地，是恒常生起的差别是什么。它的对境是指它的所取等。名为“执”等的偈颂之义是，已说了“实有”等，名为“不生于实有”是指不应生于真实存在的。假立为有情，是指补特伽罗等的名言。名为“唯是显现”，是指由于外境不容许存在，因为是有情之故，假立为法，是指色等名言。名为“周遍一切”，是指由于无处可住，因为不应存在之故，三者一切相智等之法，生起心等，凡是这些的非空性而存在。名为“未断除于一切相之现执”，是指于一切相之所取等不遮止现前的贪执。贪著于法，即是于色等现前执著。名为“了悟无自性”，是指了知色等不存在，所以要了知法极善分别，即是色等之部分的差别。名为“不作所为”，是指不缘之前所说的三种所为，所以是作事物之所为，即是缘于开示内外自性之义。名为“不缘色等”，是指由于没有所取等，不了解色等，所以以三乘而决定出离，即是现证一切相智之果。名为“未真实趣入”，是指由于没有所取等，没有现量了知，所以是不清净的功德，即是不清净由弟子等所施之物等。名为“缘于布施等而修”，是指缘于禅定和所思及二者等事物，
English
The term "to be practiced" refers to what should be abandoned in the state of control. The mind and mental events previously mentioned in the path of meditation refer to special cognitive sensations and so on. The state of entering these is whatever difference constantly arises. Its object is what is to be grasped by it, and so on. The meaning of the verses such as "grasping" is that "existing as substance" and so on have been mentioned. "Not born as substance" means that it is not reasonable to be born as truly existing. Imputed as sentient beings are the terms for individuals and so on. "Because it is merely appearance" means that because external objects are not allowed to exist, it is imputed as phenomena because it is sentient beings, which are terms for form and so on. "Because it goes everywhere" means that because it does not abide anywhere, it is not reasonable to exist, so the three qualities of all-knowingness and so on, such as generating the mind, exist as non-emptiness. "Because attachment to all aspects has not been abandoned" means that attachment to grasping and so on in all aspects is not prevented. Attachment to phenomena is attachment to form and so on. "Realizing the lack of inherent existence" means that by knowing that form and so on do not exist, one should know the excellent discrimination of phenomena, which is the distinction of the parts of form and so on. "Not doing what is to be done" means that because one does not focus on the three types of actions mentioned earlier, one does what is to be done for things, which is to focus on showing the meaning of internal and external self-nature. "Because one does not focus on form and so on" means that because there is no grasping and so on, one does not understand form and so on, so one definitely emerges through the three vehicles, which is to directly realize the fruit of all-knowingness. "Not truly entering" means that because there is no grasping and so on, there is no direct knowledge, so it is impure merit, which is not purifying the objects given by disciples and so on. "Meditating by focusing on giving and so on" means focusing on objects such as meditation, what is to be thought, and both.