Tibetan
ཤེས་གཉེན་ཡང་དག་པས་བདག་གིས་བྱས་པ་མེད་པའོ། །ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་ནི་ཡུལ་ལ་སོགས་པས་ཆོད་པའི་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཇོམས་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཡིན་ཞིང༌། སྒྲུབ་པའི་ལམ་མ་ཚང་བ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཐབས་ཀྱིས་སྤོང་བ་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པའི་གདམས་ངག་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་རང་ཉིད་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་ཉན་ཐོས་གཅིག་ལ་གཅིག་གི་གདམས་ངག་ལས་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་འགྲོ་བ་ཉིད་དེ། སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་མཁྱེན་པས་ཁྲིད་པ་ཉིད་དོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཉིད་ཀྱི་ཆེན་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔར་བཤད་པ་སྟེ། དེ་ལ་མི་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དེ་མེད་པ་ཡིན་པས་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ལས་ལོག་པ་ཡིན་ཏེ། ཆེད་དུ་བྱ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་མེད་པའོ། །གཟུང་བ་ལ་སོགས་པའི་བག་ཆགས་ཡོད་པས་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་འབའ་ཞིག་གི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཉི་ཚེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱོགས་གཅིག་པའི་ལམ་གྱི་བྱེད་པ་སྟེ། བདེན་པ་བཞིའི་རྣམ་པའི་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལའོ། །དེ་ལ་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པའི་དམིགས་པ་ཡོད་པས། འབྲས་བུ་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པ་སྟེ། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པ་དེ་ནི་ཐ་དད་ཉིད་ཀྱིས་དབྱེ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མ་རིག་པའི་བག་ལ་ཉལ་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བག་ཆགས་ཏེ། དེ་རྣམས་མ་སྤངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གནས་པ་དང་འགྲོ་བ་མི་ཤེས་པ་སྟེ། གདུལ་བྱའི་ཡུལ་དུ་འགྲོ་བ་མི་ཤེས་པའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་སྡུད་ པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་གསུམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་འོག་ཏུ་གང་འཇུག་ཏུ་འགྲོ་ཞིང་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དེ་ལ་དྲང་བའི་ལམ་མེད་པས་ཡོན་པོའི་ལམ་གྱིས་འགྲོ་བ་ནི་འདིར་ཉེས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་ལ་ཡང་དང་ནི་བསྡུ་བ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལས་ལྡོག་པ་དང་འཇུག་པའི་གནས་སྐབས་གོ་བཟློག་པ་ནི་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་འཇུག་པའི་གནས་སྐབས་ནི་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ཡིན་པས་རྒྱུན་གྱིས་འབྱུང་བའི་ཁྱད་པར་དེས་སྤང་བར་བྱའོ། །འཛིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་བུ་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་སྟེ། སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་བར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་ཐ་སྙད་ཀྱིས། འཛིན་པ་དང་ཐར་པ་སྟེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལེན་པ་དང་འདོར་བའོ། །ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་དབྱེ་བ་མེད་པའི་བློས་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་སྟེ། ཡུལ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཉིས་སུ་མེད་པ་འཇོག་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པའི་སེམས་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། གཉིས་སུ་མེད་པས་ཁམས་གསུམ་ཅར་དང་ཉེ་བར་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣལ་འབྱོར་པའི་ལྟ་བས་འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་རྣམས་གཅིག་ཏུ་དམིགས་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་ནི་གནས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའོ། །དེས་གནས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་པའོ། །དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མ་ཆགས་པས་སོ། །ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་ཆགས་པ་ལའོ། །རྫས་སུ་ཡོད་པ་ མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་བཏགས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་དུའོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པའི་ཆགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་མངོན་པར་མ་ཆགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་ཞེན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཆགས་པ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆགས་པའོ། །མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམ་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་གཅིག་པར་བསྒོམ་པའོ། །དེ་ཉིད་ནི་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་བྱེ་བྲག་གི་བློ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཉེན་པོ་སྟེ། དེས་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་གསུམ་གྱི་ལམ་ནི་གཉེན་པོ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་དག་པར་མི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་ཐོགས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པར་མི་དམིགས་པར་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པར་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་ནི་མི་འཇུག་པ་ཡིན་
Chinese
由正确的善知识所作，并非无作者。所有所知障，即以境等所断之执著等。以非彼等之对治力，不能摧毁，即是不能，是因修道不圆满，即是以智慧之方便而断除。依靠如来等的教诫，即是说，因自己未证悟，故由佛陀、菩萨、声闻，一人从另一人的教诫中生起之智慧，即是依于他缘而行，即是由佛陀等的智慧所引导。一切有情的殊胜性，即是伟大性等，是先前已说过的，因不入于彼，故无彼，是因从所作之事中退还，即是无三种所作之事。因有执著等的习气，仅成为烦恼障之对治，故名为片面，即是单方面的道之作用，即是四谛之相的作用。以彼为所缘，即是说，因有执著等之所缘，故证得初果等，即是获得入流果等，彼是因差别性等而区分。所有无明之随眠，即是所有分别之习气，因未断除彼等，故不知住与行，即是不知往赴所化之境。因是成办摄集一切大乘之因，故是遍知一切相，即是以第三遍知一切相，所有佛陀等的涅槃，彼等涅槃之下，何者趋入、随行，彼无正直之道，以弯曲之道而行，此是过失。此等之中，“也”和“乃”是总集之词。菩萨是从声闻等中，退还和进入之阶段，颠倒理解，即是说执著之分别等，是已说过的。见道之心和心所，即是识和受等，彼等是……
English
Done by the correct spiritual friend, not without an author. All cognitive obscurations, namely the grasping, etc., that are severed by objects, etc. By not being the antidote to those, one cannot destroy them, that is, one cannot, because the path of practice is incomplete, that is, one eliminates them by means of wisdom. Relying on the instructions of the Tathagata, etc., that is to say, because one has not realized oneself, therefore the wisdom that arises from the instructions of the Buddhas, Bodhisattvas, and Hearers, one from another, is that one proceeds by means of other conditions, that is, one is led by the wisdom of the Buddhas, etc. The supreme nature of all sentient beings, that is, greatness, etc., has been said before, because one does not enter into that, therefore there is none of that, because one turns away from what is to be done, that is, there are no three things to be done. Because there are habitual tendencies of grasping, etc., one becomes only the antidote to the obscuration of afflictions, therefore it is called one-sided, that is, the action of a one-sided path, that is, the action of the aspects of the four truths. With that as the object of focus, that is to say, because there are objects of focus such as grasping, etc., one realizes the first fruit, etc., that is, one obtains the fruit of stream-enterer, etc., that is distinguished by differences, etc. All the latent predispositions of ignorance are the habitual tendencies of all discriminations, because one has not abandoned those, therefore one does not know dwelling and going, that is, one does not know going to the realm of those to be tamed. Because it is the cause of accomplishing the collection of all the Great Vehicle, it is the omniscient one in all aspects, that is, with the third all-knowing, whatever nirvana of all the nirvanas of the Buddhas, etc., under that, whoever enters and follows, that one has no straight path, going by a crooked path, this is a fault here. Among these, "also" and "indeed" are collective words. A Bodhisattva is a stage of turning away and entering from Hearers, etc., understanding it in reverse, that is to say, the discriminations of grasping, etc., have been mentioned. The mind and mental factors of the path of seeing, that is, whatever consciousness and feeling, etc., are, those are...
Chinese
进入的状态是不相符的方面，如所取等，因此应通过持续产生的差别来舍弃。解释词句“执着”等，即对补特伽罗实有存在的解释是，说“世俗中”等，如幻术般，像幻术一样，在世俗中以分类的术语，执着和解脱，即取舍色等。以真实性中无分别的智慧不去作意，因为无境，以安立无二的意识去作意。所谓“法性”是以色等为对境的意识，以法性，即以无二性与三界一切紧密相连，这是瑜伽士的观点，即将欲界、色界和无色界诸界观为一体。在空性中观修是不执着于处所。以其安住是安住在色等上。不执着于事物是不执着于色等。执着于一切是对色等完全执着。所谓“无实有”是因为在胜义中不存在。一切法都是假立的是在世俗中对色等进行命名。所谓“以知晓其真实性而执着”是因为不执着于如幻术般的无二智慧。先入为主的执着是由于不执着而执着于色等。修习平等性是在其真实性中将色等观为一体。那是因为它本身就是摧毁所取等差别之念的对治法。因此，三世一切智之道是对治法。所谓“般若波罗蜜多不能正确了解，因此随心所欲地行进受到阻碍”是指，当般若波罗蜜多是道的自性时，由于不认识到它是非事物等的对境，而是无二智慧的体性，因此，随心所欲地不缘色等的意识是不会产生的。
English
The state of entering is the very aspect of incompatibility, such as grasping, etc., therefore, it should be abandoned by the difference that constantly arises. The explanation of the words "grasping," etc., which are verses in which the person exists as a substance, is that it is stated as "in conventional truth," etc., like an illusion. Like an illusion, in conventional truth, by the terminology of classification, grasping and liberation, that is, taking and abandoning form, etc. Not to pay attention with a mind that is undifferentiated in reality, because there is no object, to pay attention with a mind that establishes non-duality. The so-called "nature of phenomena" is the mind that focuses on form, etc., by the nature of phenomena, that is, by non-duality, it is closely connected with all three realms. This is the view of yogis, that is, to view the desire realm, form realm, and formless realm as one. Meditating on emptiness is not clinging to the place. By abiding in it, one abides in form, etc. Not clinging to things is not clinging to form, etc. Clinging to everything is completely clinging to form, etc. The so-called "non-substantial existence" is because it does not exist in ultimate truth. All phenomena are imputed is to name form, etc., in conventional truth. The so-called "clinging by knowing its reality" is because one does not cling to non-dual wisdom like an illusion. Preconceived clinging is clinging to form, etc., due to non-clinging. Meditating on equality is to contemplate form, etc., as one in its reality. That itself is the antidote because it destroys the thought of differentiation such as grasping. Therefore, the path of the three omniscient ones is the antidote. The so-called "Prajnaparamita is not properly understood, therefore, going as one pleases is obstructed" means that when Prajnaparamita is the nature of the path, because one does not recognize that it is not the object of non-things, etc., but the nature of non-dual wisdom, therefore, the consciousness that does not focus on form, etc., as one pleases will not arise.