Tibetan
མས་ཅན་བཏགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང༌། །ཆོས་བཏགས་པ་དང་སྟོང་མིན་ཉིད། །ཆགས་དང་རབ་འབྱེད་བདག་ཉིད་དང༌། །དངོས་པོར་བྱེད་དང་ཐེག་གསུམ་དང༌། །ཡོན་ནི་དག་པ་མ་ཡིན་དང༌། །སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་འཁྲུགས་པ་ལ། །འཛིན་པར་བྱེད་པ་དང་པོར་དེ། །ཤེས་པར་ བྱ་བ་བསྒྲགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རྫས་སུ་ཡོད་པར་མི་སྐྱེ་བས་སེམས་ཅན་དུ་བཏགས་པ་དང༌། སྣང་བ་ཅམ་དུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སུ་བཏགས་པ་དང༌། ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང༌། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མ་སྤངས་པས་ཆོས་ལ་ཆགས་པ་དང༌། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་རྟོགས་པས་ཆོས་རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་དང༌། ཆེད་དུ་བྱ་བ་མི་བྱེད་པས་དངོས་པོའི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་བྱེད་པ་དང༌། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང༌། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་མ་ཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོན་མ་དག་པ་དང༌། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པར་དམིགས་ཏེ་བསྒྲུབས་པས་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་འཁྲུགས་པ་ལ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་འཛིན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་སྦྱོར་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་རྣམ་པ་དགུའོ།། །།བམ་པོ་ལྔ་པ། དེ་ལྟར་དང་པོ་བསྟན་ནས་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ། སེམས་ཅན་བཏགས་དང་དེ་རྒྱུ་ཡི། །ཡུལ་ཅན་དེ་ཡིས་རྣམ་འཇོམས་པས། །བསྒོམ་པའི་ལམ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིས། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་གཞན་རྣམ་པ་དགུ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་སེམས་ཅན་དུ་བཏགས་པ་དང༌། དེར་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྒྱུ་སྣང་བ་ཙམ་གྱི་ཡུལ་ཅན་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་དང་འབྲེལ་པ་རྣམ་པ་དགུའོ། །ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་དགུ་ཡིན་ཞེ་ན། བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་གསུངས་པ། བདག་ཉིད་ཇི་བཞིན་ཀུན་མཁྱེན་ནི། །གསུམ་གྱི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་གསུམ་དང༌། །ཞི་ལམ་དེ་བཞིན་ཉིད་སོགས་དང༌། །མཚུངས་པར་ལྡན་དང་མི་ལྡན་དང༌། །མི་མཉམ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་དང༌། །ཉོན་མོངས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང༌། །གཉིས་སུ་མེད་ལ་ཀུན་རྨོངས་ལ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐ་མར་བཞེད། །ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ སྒྲིབ་པ་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་དང༌། ལམ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་དང༌། གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་དང༌། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་ཐམས་ཅད་ཞི་བའི་ལམ་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་དང༌། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་བྱ་དང༌། དེ་བཞིན་ཉིད་དག་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་དང༌། བདུད་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་མི་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་དང༌། དོན་ལ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་དང༌། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་ཉོན་མོངས་པའི་རང་བཞིན་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་དང༌། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་ལ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐ་མ་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་འཇུག་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་རྣམ་པ་དགུར་བཞེད་པ་ཡིན་ནོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་སྤང་བ་ཉིད་དུ་གཉེན་པོ་རྣམ་པ་བཞི་ཡང་དེའི་དབྱེ་བས་ཐ་དད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་སྤངས་བ་དང་དུས་མཉམ་པ་ཁོ་ནར་དེ་དག་གིས་བསྡུས་པ་ཉོན་མོངས་པ་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་སྤངས་པས་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་གནས་པ་ལ་རྟེན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ངག་གིས་གསུངས་པ། ཡམས་ནད་འདི་རྣམས་ཟད་ནས་ནི། །ཡུན་རིངས་ལོན་ནས་དབུགས་ཕྱིན་ལྟར། །རྣམ་པ་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་ཡི། །བདེ་སྒྲུབ་ཡོན་ཏན་ཕུན་ཚོགས་ཀུན། །རྒྱ་མཚོ་ཆེ་ལ་ཆུ་བོ་བཞིན། །འབྲས་བུ་མཆོག་གིས་སྦ་བ་ཡི། །སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ལ་ནི། །རྣམ་པ་ཀུན་དུ་རྟེན་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་གོམས་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རིགས་བཞི་པོ་འཚེ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡམས་ཀྱི་ནད་དུ་གྱུར་པ་འདི་རྣམས་ཟད་ནས་གགས་བྱེད་པ་མེད་པས་དགའ་བས་དབུགས་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པ་བཞིན་དུ། སྙིང་རྗེས་གཞན་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་བདེ་བ་བསྐྱེད་པར་མཁས་པའི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པ་ཐམས་ཅད་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་ཆུ་བོ་དག་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་གནས་པ་འབྲས་བུ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པ་དེ་དག་གིས་མཛེས་པར་གྱུར་བ་ལ་རྣ
Chinese
于以名言所系之行境，及法名言与非空性，贪著与善择自体性，于事物转与三乘，功德非为清净，于行相杂乱，执持为前者，是为应知所宣说。如是说者，以实事不生故，立为有情，以显现尽没故，立为法，以周遍一切故，于一切种智等之法，非空性，于一切种不舍现执故，于法贪著，以悟入无自性故，善择法，以不作所为故，作事物之所为，以不缘色等故，以三乘决定出离，以未善趣入故，功德不净，以缘布施等而修故，于行相杂乱，如前执持而分别，是为修道之加行位之境相九种。第五品。如是初示已，执持之分别第二，有情名言及彼因，境相由彼能摧灭，以修道与关联故，相违品类余九种。如是说者，相违品类执持之分别第二，立为有情，及于彼立之因，唯显现之境相，以修道能正断故，彼与关联有九种。如何为九种耶？以中间之偈颂二种所说，自体如是遍智者，三之障覆三种与，寂道如是性等与，具足相似与不具，不平等苦等与，烦恼诸之自性与，于二无别普愚昧，立为分别最后者。如是说者，以未尽知一切相故，于一切种智之障覆普愚昧，以未尽知一切道故，于道智之障覆普愚昧，以未尽知一切基故，一切智
English
The field of activity connected with nominal terms, and the nominal terms of dharma and non-emptiness, attachment and the nature of good selection, turning to things and the three vehicles, merit that is not pure, and to confused conduct, holding as the former, is what is declared to be known. As it is said, because it does not arise as a substance, it is established as a sentient being, because the appearance is exhausted, it is established as dharma, because it pervades everything, in the dharma of all-knowingness, etc., it is non-emptiness, because the appearance of all kinds is not abandoned, it is attached to the dharma, because it realizes no self-nature, it is the good selection of dharma, because it does not act for the sake of it, it acts for the sake of things, because it does not focus on form, etc., it is definitely liberated by the three vehicles, because it is not well entered, the merit is impure, because it is cultivated by focusing on generosity, etc., in the confused conduct, holding and discriminating as before, these are the nine kinds of objects of the preliminary stage of the path of meditation. Fifth chapter. Having shown the first in this way, the second discrimination of holding, the nominal term of sentient beings and its cause, the object is destroyed by it, because it is related to the path of meditation, the other nine kinds of contradictory categories. As it is said, the second discrimination of holding the contradictory categories, established as sentient beings, and the cause of establishing it there, the object of mere appearance, because it is to be correctly abandoned by the path of meditation, it is related to it in nine ways. How are there nine kinds? As said by the two intermediate verses, the self is as such, the all-knowing one, the three obscurations of the three and, the peaceful path is as such, nature, etc. and, possessing similarly and not possessing, unequal suffering, etc. and, the nature of all afflictions and, in the two, there is no other, universal ignorance, it is established as the last of discriminations. As it is said, because all aspects are not completely known, there is universal ignorance in the obscuration of all-knowingness, because all paths are not completely known, there is universal ignorance in the obscuration of path-knowingness, because all bases are not completely known, all wisdom
Chinese
由于不了解通达一切之智的障碍，以及不完全了解般若波罗蜜多，所以对一切寂静之道感到困惑；由于不完全了解色等所知以及真如等，所以对与真如等相应和不相应感到困惑；由于不完全了解魔等自性，所以对不平等性感到困惑；由于执著于意义如其语词，所以对痛苦等谛感到困惑；由于不完全了解贪欲等自性，所以对烦恼的自性感到困惑；由于不完全了解所取和能取的相，所以对无二感到困惑。如前一样，执著的分别念，后者是修道之心的心和心所进入的阶段的对境，被认为是九种。应当理解，修道之道的四种相违品，通过断除它们，四种对治品也因其差别而各不相同。如前一样，断除一百零八种分别念的同时，断除由它们所包括的一百零八种烦恼，一切圆满的功德都依赖于安住于菩萨修道之道的菩萨。这是中间的偈颂，由口宣说：这些瘟疫疾病都已耗尽，就像度过漫长岁月后呼出一口气一样，以各种方式利益众生的，成就安乐的圆满功德，就像河流汇入大海一样，以殊胜的果实隐藏的，对于伟大的菩萨，以各种方式作为依靠。这是它的意思。由于习惯于修道，四种分别念的种类会造成损害，这些变成瘟疫疾病都已耗尽，没有阻碍，就像因喜悦而呼出一口气一样。由于慈悲心而受他人支配，以各种方式产生众生安乐的，精通的圆满功德，由三乘所包括的一切，就像河流汇入大海一样。安住于菩萨修道之道的菩萨，以获得殊胜果实的究竟而变得庄严，对于他们
English
Being universally bewildered by the obscuration of knowing all things due to not understanding, and being universally bewildered on the path of pacifying all things due to not fully understanding the Perfection of Wisdom; and being universally bewildered by being compatible and incompatible with suchness, etc., due to not fully understanding knowable things such as form and suchness; and being universally bewildered by inequality due to not fully understanding the nature of demons, etc.; and being universally bewildered by the truth of suffering, etc., due to grasping words as they are in meaning; and being universally bewildered by the nature of afflictions due to not fully understanding the nature of desire, etc.; and being universally bewildered by non-duality due to not fully understanding the characteristics of the apprehended and the apprehender. As before, the conceptualization of grasping, the latter being the object of the stage of entering the mind and mental factors of the path of meditation, is considered to be nine types. It should be understood that the four opposing factors of the path of meditation are distinct by their divisions, as the four antidotes are also abandoned. As before, at the same time as abandoning the one hundred and eight conceptualizations, abandoning the one hundred and eight afflictions included by them, all the perfect qualities rely on the Bodhisattva residing on the path of meditation. This is the intermediate verse spoken by the mouth: When these plague diseases are exhausted, like breathing out after a long time, in every way, all the perfect qualities of accomplishing happiness for beings, like rivers to the great ocean, hidden by the supreme fruit, for that great Bodhisattva, in every way, they rely. This is what it means. By becoming accustomed to the path of meditation, the four types of conceptualization cause harm, these which have become plague diseases are exhausted, without obstruction, like obtaining a breath of joy. Due to compassion, being under the control of others, in every way, creating happiness for beings, the perfect qualities of skill, all included by the three vehicles, like rivers to the great ocean. The Bodhisattvas residing on the path of meditation, adorned by obtaining the ultimate of the supreme fruit, for them