Tibetan
ཡན་ལག་རྒྱས་པར་བཤད་པ། ཡན་ལག་རྒྱས་པར་བཤད་པ། སྐབས་དང་པོའི་འགྲེལ་པ། དེ་ལྟར་བསྡུས་པའི་དོན་ཀུན་བསྟན་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་རྗེས་སུ་འཐོབ་པར་འདོད་པས་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱ་དགོས་པས། དང་པོར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དེ་སྡུད་པའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་རྣམ་པར་བཤད་པའི་སྒོ་ནས་བཤད་པར་བཞེད་དེ། སེམས་བསྐྱེད་པ་རང་གི་ངོ་བོ་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ། སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་གཞན་དོན་ཕྱིར། །ཡང་དག་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་སུ་གྲུབ་ནས་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འབད་པར་བྱའོ་ཞེས་སེམས་བསྐྱེད་པ་གཞན་གྱི་དོན་དུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པའི་མཚན་ཉིད་སྨོན་པ་དང་འཇུག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་ཉིད་ནི་དེ་དོན་དུ་གཉེར་བ་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འདུན་པ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། སེམས་ བསྐྱེད་པ་ནི་སེམས་ཡུལ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་སྣང་བ་ཅན་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་ན་དེ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན་བདེན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་འདིར་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འདུན་པའི་མཚན་ཉིད་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡོད་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པས་རྒྱུས་འབས་བུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་དོན་དུ་གཉེར་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ལ་རྟེན་པ་ཡིན་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་སྨོན་ལམ་ནི་དོན་དུ་གཉེར་བ་སྟེ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེའི་སྒྲར་བསྟན་པ་ནི་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་སྨོན་ལམ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་དེ་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ། །ཡང་གང་འདོད་པའི་བདག་ཉིད་དང༌། གང་གི་དོན་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དེ་ནི་གང་ཡིན་གཞན་གྱི་དོན་ནི་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་དང་དེ་ནི་མདོ་བཞིན་དུ། །བསྡུས་དང་རྒྱས་པའི་སྒོ་ནས་བརྗོད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རྒྱལ་བའི་ཡུམ་རྣམ་པ་གསུམ་ཅར་ལས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང༌། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་དང༌། སྦྱིན་པ་པོ་དང་ལེན་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དོན་ཅན་དང༌། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང༌། སེར་སྣ་ཅན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དགོད་པར་འདོད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ལྷུར་བྱེད་པའི་ངག་གིས་མདོའི་དོན་དང་མི་འགལ་བར་བསྡུས་པ་དང་རྒྱས་པའི་སྒོ་ནས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་གཞན་གྱི་དོན་བསྟན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཙུག་ལག་གི་གཞུང་སྐབས་ཀྱི་དོན་སྟོན་པ་ལྷུར་ལེན་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ལས་ཀྱང་གསུངས་མོད་ཀྱི་ཚིག་མངས་སུ་དོགས་ནས་ ཁུངས་ཉིད་དུ་མ་བྲིས་སོ། །དེ་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་པ་དམིགས་པ་དང་རང་གི་ངོ་བོ་དང་བཅས་པ་བརྗོད་ནས། ད་ནི་དེའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། དེ་ཡངས་གསེར་ཟླ་བ་མེ། །གཏེར་དང་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་མཚོ། །རྡོ་རྗེ་རི་སྨན་བཤེས་གཉེན་དང༌། །ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ཉི་མ་གླུ། །རྒྱལ་པོ་མཛོད་དང་ལམ་པོ་ཆེ། །བཞོན་པ་བཀོད་མའི་ཆུ་དང་ནི། །སྒྲ་སྙན་ཆུ་པོ་སྤྲིན་རྣམས་ཀྱིས། །རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་དག་གིས་བཤད་དེ། འདུན་པ་དང༌། བསམ་པ་དང༌། ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང༌། སྦྱོར་པ་དང༌། སྦྱིན་པ་དང༌། ཚུལ་ཁྲིམས་དང༌། བཟོད་པ་དང༌། བརྩོན་འགྲུས་དང༌། བསམ་གཏན་དང༌། ཤེས་རབ་དང༌། ཐབས་མཁས་པ་དང༌། སྨོན་ལམ་དང༌། སྟོབས་དང༌། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང༌། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང༌། བསོད་ནམས་དང༌། ཡེ་ཤེས་དང༌། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་དང༌། སྙིང་རྗེ་དང་ལྷག་མཐོང་དང༌། གཟུགས་དང༌། སྤོབས་པ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་དགའ་སྟོན་དང༌། བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ལམ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་ལྡན་པ་ནི། གོ་རིམས་བཞིན་དུས་དང༌། གསེར་བཟང་པོ་དང༌། ཟླ་བ་ཚེས་པ་དང༌། མེ་དང༌། གཏེར་ཆེན་པོ་དང༌། རིན་པོ་ཆེའི་འབྱུང་ཁུངས་ཀྱི་གནས་དང༌། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་དང༌། རྡོ་རྗེ་དང༌། རིའི་རྒྱལ་པོ་དང༌། སྨན་དང༌། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང༌། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་དང༌། ཉི་མ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་དབྱངས་སྙན་པ་དང༌། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དང༌། བང་མཛོད་དང༌། ལམ་པོ་ཆེ་དང༌། བཞོན་པ་དང༌། བཀོད་མའི་ཆུ་དང༌། སྒྲ་སྙན་པ་དང༌། ཆུ་བོའི་རྒྱུན་དང༌། སྤྲིན་ལྟ་བུ་སྟེ། ཆོས་དཀར་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞིའི་དངོས་པོ་དང༌། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་མི་འགྱུར་བ་དང༌། དགེ་བའི
Chinese
支分广说。 支分广说。 第一品释。 如是已示总摄之义，菩萨欲随证菩提，以其为果故，必须获得一切种智。故初说一切种智，即以总摄之词句，以分别解说之门而说，即发心自性及其所缘。发心乃为利他故，欲得圆满菩提。如是说，成佛后，为利他，应如其分而努力，如是发心，为利他而欲得圆满菩提之相，即希愿与行入之自性二者。欲得圆满菩提，即为彼义而精进，乃欲求善法之心所生。心 生起，岂非是心之境，乃殊胜之显现耶？若如是，彼如何成为发心耶？虽是真实，然于此，若有欲求善法之相而精进，则菩提心之生起，乃以因示果。如是，为义而精进之菩萨，其一切善法皆得增长，为知是义故，乃依于近取，故无过失。另一方面，希愿乃为义而精进，即欲得圆满菩提。与其同时而行之心生起，乃示彼之名言，如是，菩萨众生起具足希愿之心，应知是为彼义。又何为所欲之自性？又为谁之义而发心？何为圆满菩提？何为利他？彼与彼如经所说，以摄略与广说之门而说。如是说，从三世诸佛之母，亦应知般若波罗蜜多，及布施等一切，应施与，及布施者与受者等，应成就不缘之义，应知是具此义。一切有情，如其分
English
Detailed Explanation of the Limbs. Detailed Explanation of the Limbs. Commentary on the First Chapter. Having thus shown all the meanings that have been summarized, since the Bodhisattva desires to attain enlightenment and it is the fruit, it is necessary to attain omniscience. Therefore, first, it is intended to explain omniscience itself through the gate of explaining the compiled verses. The arising of the mind, along with its own nature and object. The arising of the mind is for the sake of others. One desires perfect and complete enlightenment. It is said that after becoming a Buddha, one should strive for the benefit of others according to their capacity. Thus, the arising of the mind, with the characteristic of desiring perfect and complete enlightenment for the benefit of others, is the nature of both aspiration and engagement. The desire for perfect and complete enlightenment is to strive for that purpose, which is the aspiration for virtuous Dharma arising from the mind. Is not the arising of the mind a manifestation of a particularly excellent object of mind? If so, how does it become the arising of the mind? Although it is true, here, if there is striving for the characteristic of aspiration for virtuous Dharma, then the arising of the mind of enlightenment is showing the fruit through the cause. Thus, all the virtuous Dharmas of the Bodhisattva who strives for meaning will increase. It is without fault because it relies on what is closely connected in order to be known. In one aspect, aspiration is striving for meaning, which is the desire for perfect and complete enlightenment. The arising of the mind that acts simultaneously with it is shown as its expression. Thus, it should be known that Bodhisattvas give rise to that mind endowed with aspiration for that purpose. Furthermore, what is the nature of what is desired? And for whose sake is the mind generated? What is perfect and complete enlightenment? What is the benefit of others? That and that are spoken of as in the Sutra, through the gate of brevity and elaboration. It is said that from the mother of all Buddhas in the three times, one should also know the Prajnaparamita and all things such as generosity, that one should give, and that one should accomplish the meaning of non-objectification of the giver and receiver, etc. One should know that it has this meaning. All sentient beings, according to their capacity.
Chinese
如其见解般趋入寂灭，以及吝啬者等欲于布施等生喜，故应修持此般若波罗蜜多等，以极力宣说之语，不违背经义，以摄略与广繁之门，开示圆满正等菩提与利他，如是，发心乃为利他之故，欲得圆满正等菩提之自性，应如是知。论典于适时开显要义，虽于一切中皆有宣说，然虑及文繁，故未于此处尽书其源。如是，于发心之所缘与自性皆已述讫。今述其二十二种差别，其间之偈颂曰：彼时广博黄金月，火，宝藏珍宝生处海，金刚山药善知识，如意宝珠日月歌，国王宝库康庄道，乘具庄严水以及，乐器河流与云等，即是二十有二相。如是宣说。即希求、思维、增上意乐、加行、布施、持戒、忍辱、精进、静虑、智慧、方便善巧、愿、力、般若波罗蜜多、神通、福德、智慧、菩提分法、慈悲与胜观、色、无畏、法喜、一乘道、具法身，次第为时节、妙金、新月、火、大宝藏、珍宝生处、大海、金刚、山王、药、善知识、如意宝、日、妙法歌乐、大国王、宝库、康庄大道、乘具、庄严之水、乐器、河流、云，如是，乃一切白法之所依，乃至菩提间亦不变异，善妙之
English
Entering into tranquility as per one's view, and those who are miserly, etc., wishing to rejoice in generosity, etc., therefore, one should cultivate this Prajnaparamita, etc., with words that strive to proclaim extensively, without contradicting the meaning of the sutras, through the gates of brevity and extensiveness, revealing perfect complete enlightenment and the benefit of others. Thus, the generation of the mind is for the sake of others, desiring the nature of perfect complete enlightenment, one should know it as such. The scriptures diligently reveal the essential meaning at the appropriate time, although it is said in all of them, fearing lengthy words, the source is not fully written here. Thus, the object and nature of the generation of the mind have been described. Now, the twenty-two distinctions thereof are described, with the verses in between: That time is vast, gold, moon, fire, treasure and jewel source, ocean, vajra, mountain, medicine, virtuous friend, wish-fulfilling jewel, sun, song, king, treasury, great road, vehicle, adorned water, musical instrument, river, and clouds, are the twenty-two aspects. Thus it is said. Namely, aspiration, thought, superior intention, application, generosity, discipline, patience, diligence, meditation, wisdom, skillful means, prayer, power, Prajnaparamita, clairvoyance, merit, wisdom, the Dharma that accords with the aspects of enlightenment, compassion and insight, form, fearlessness, joy of Dharma, the one vehicle path, possessing the Dharmakaya, in order are season, excellent gold, new moon, fire, great treasure, source of jewels, great ocean, vajra, king of mountains, medicine, virtuous friend, wish-fulfilling jewel, sun, beautiful Dharma song, great king, treasury, great highway, vehicle, adorned water, musical instrument, river, cloud, thus, it is the basis of all white Dharma, and does not change until enlightenment, excellent