Tibetan
དང་འདོད་ཆགས་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་དག་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་དབེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བཞིའོ། །དོན་དམ་པར་མེད་པའི་སེམས་ཅན་མྱ་ངན་ལས་ བཟླ་བར་དཀའ་བ་དང༌། ཐེག་པ་གཞན་དུ་མི་ལྟུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་དང༌། ཡུན་རིང་པོ་ནས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མཆོག་ཉིད་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་དང༌། བསྒོམ་པར་བྱ་བ་དང་སྒོམ་པ་པོའི་ཆོས་མི་དམིགས་པ་དང༌། དངོས་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པ་མཐའ་དག་བཀག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་དག་ནི་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལྔའོ། །ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་དང་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་དངོས་པོའི་ཁྱད་པར་ལ་དམིགས་པ་དང༌། འཇིག་རྟེན་གྱི་སྒྲུབ་པའི་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་བཟློག་སྟེ་བསྟན་པས་མི་མཐུན་པ་དང༌། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པར་ཤེས་པ་དང༌། ཤེས་བྱ་དང་ཤེས་པ་མི་དམིགས་པས་གཞི་མེད་པ་དང༌། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་འགྲོ་བ་མེད་པ་དང༌། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང༌། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་དེ་བཞིན་ཉིད་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་དག་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་བདུན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ངོ་བོ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་གིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་སྦྱོར་བ་དག་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་བཞིན་དུ་མཚོན་པས་དེ་ལྟར་ན་བཞི་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་བཞེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་སྤྱིར་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་ན་ནི་མཚན་ཉིད་དགུ་བཅུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་ལྡན་པ་ཁོ་ན་ལ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་སྦྱོར་བ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་འབྱུང་བས། ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ། མཚན་མེད་རབ་ཏུ་སྦྱིན་ལ་སོགས། །ཡང་དག་སྒྲུབ་ལ་མཁས་པ་ནི། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་འདི་ལ། །ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། མཚན་མ་མེད་པར། དམིགས་པའི་ཤེས་པའི་རྣམ་པས། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཐུག་པ་རྣམས་རང་གི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེད་པར་མཁས་པ་ནི། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་འདི་ལ་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །མཁས་པ་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་བསྟན་པའི་ ཕྱིར་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། སངས་རྒྱས་སོགས་དམིགས་དད་པ་དང༌། །སྦྱིན་སོགས་སྤྱོད་ཡུལ་བརྩོན་འགྲུས་དང༌། །བསམ་པ་ཕུན་ཚོགས་དྲན་པ་དང༌། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཏིང་འཛིན་དང༌། །ཆོས་རྣམས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ། །ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་དང་རྣམ་ལྔ། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྣོན་པོ་ཡིས། །རྟོགས་སླ་རྟུལ་པོས་རྟོགས་དཀར་བཞེད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དད་པ་དང༌། བརྩོན་འགྲུས་དང༌། དྲན་པ་དང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང༌། ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན། དབང་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་གྲངས་བཞིན་དུ། སངས་རྒྱས་དང༌། སྦྱིན་པ་དང༌། བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང༌། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་རྣམ་པ་ལྔ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དད་པ་ལ་སོགས་པ་ཆེན་པོ་རྣོན་པོས་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་པར་སླ་ལ། དེ་དག་ཉིད་རྟུལ་པོས་ནི་རྟོགས་པར་དཀའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་ཤུགས་ཀྱིས་ན་འབྲིང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་ལ། ཆུང་དུ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་འཕངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་སྐྱེས་པའི་སྤྲོ་བ་ཅན་ལ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་འབྱུང་བས། དྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་འདིར། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡིན་པར་བསྔགས། །དེ་དག་ཉིད་ལ་སེམས་མཉམ་སོགས། །རྣམ་པ་དག་ནི་བཅུར་བཤད་དོ། །བདག་ཉིད་སྡིག་པ་ལས་ལྡོག་ཅིང༌། །སྦྱིན་ལ་སོགས་ལ་གནས་པས་གཞན། །དེ་དག་ལ་ནི་འགོད་པ་དང༌། །བསྔགས་པ་བརྗོད་དང་མཐུན་པ་ཉིད། །རྩེར་གྱུར་དེ་བཞིན་བཟོད་པ་ནི། །རང་གཞན་རྟེན་ཅན་བདེན་ཤེས་པ། །ཆོས་མཆོག་དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་རྣམས། སྨིན་བྱེད་སོགས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་འདི་ལ་མཉམ་པ་དང༌། བྱམས་པ་དང༌། ཕན་པ་དང༌། ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པ་དང༌། རྣམ་པར་འཚེ་བ་མེད་པའི་སེམས་ ཀྱི་རྣམ་པ་ལྔ་དང༌། ཕ་དང་མའི་སེམས་དང༌། སྤུན་དང་སྲིང་མོའི་སེམས་དང༌། བུ་དང་བུ་མོའི་སེམས་དང༌། བཤེས་དང་གྲོགས་ཀྱི་སེམས་དང༌། གཉེན་དང་སྣག་གི་གཉེན་མཚམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པ་གཞན་ལྔས། སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་ནི་དྲོ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་པར་བཞེད་དོ། །མདོར་ན་མི་དགེ་བ་དང་དགེ་བ་ལ་གྲངས་བཞིན་དུ་སྤོང་བ་དང་ལེན་པའི་སྒོ་ནས་ལྡོག་པ་དང་ཞུགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན། དེའི་སྒོ་ནས་གཞན་རྣམས་སྡིག་པ་ལས་ལྡོག་པ་དང༌། དགེ་བ་ལ་གནས་པ་དག་ལ་སྦྱོར་བའི་རྣམ་པ་གཉིས་དང༌། གཞན་བདག་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་
Chinese
并且没有贪欲等等不相符的方面和对治，以空性而成为一切智性的寂静的自性四种。从究竟上来说，没有的众生从痛苦中解脱出来是困难的，以及不堕入其他乘的特征的唯一决定，以及为了长久以来要成办的殊胜之事的行为，以及所修和修行者的法不观待，以及断除一切对实有的显现执着，像这样的是道智的自性五种。以一切智性和道智所摄的对事物的差别进行观察，以及从世间的成办执着等等中遮止而显示的不相符，以及了知色等等无有障碍，以及所知和能知不观待而无有基础，以及以如是性而无有行，以及色等等无自性而无有生，以及实有和非实有等等三者的自性如是性不观待，像这样的是一切种智的自性七种。这样一来，以自性十六种如实地显示一切智性三种的结合具有特征，因此第四种被认为是自性的特征。这样一来，总的来说，总共有九十一种特征。只有具备与解脱分相应的善根，才能完全了解如上所说的结合。与解脱分相应，无相极布施等等，于真实成办善巧者，于此一切相证悟，视为与解脱分相应。这样说道，无有相状，以所缘的智慧的行相，从布施等等的波罗蜜多到一切种智为止，善于在自己的相续中生起，于此一切相现证悟认为是与解脱分相应。那么，善巧者是谁呢？为了显示那个，中间的偈颂是，以佛等等为所缘的信心，以布施等等为行境的精进，以圆满的意乐为忆念，不分别
English
And the four natures of emptiness, which are the solitude of all-knowingness, are the opposing aspects and antidotes, such as non-attachment. From the ultimate point of view, it is difficult for beings who do not exist to be liberated from suffering, and it is certain that they will not fall into other vehicles, and it is for the sake of the supreme thing to be accomplished for a long time, and the dharma of the one to be cultivated and the cultivator is not regarded, and the appearance of all attachments to reality is forbidden, such are the five natures of the knowledge of the path. Focusing on the differences of things included in all-knowingness and the knowledge of the path, and the incompatibility of showing by preventing from the attachment of worldly accomplishments, and knowing form etc. without hindrance, and the absence of a basis because the knowable and the knower are not regarded, and the absence of going by suchness, and the absence of birth because form etc. have no self-nature, and the nature of the three suchness that is not regarded as real and unreal, such are the seven natures of all kinds of wisdom. In this way, the combination of the three all-knowingnesses is shown as having characteristics by the sixteen natures as they are, so the fourth is considered to be the characteristic of the nature. In this way, in general, there are ninety-one characteristics in total. Only those who have the roots of virtue in accordance with the part of liberation can fully understand the combination mentioned above. In accordance with the part of liberation, the formless and extremely generous giving, etc., is the one who is skilled in true accomplishment, and this is regarded as being in accordance with the part of liberation in the realization of all aspects. It is said that without signs, with the aspect of the wisdom of the object, from the paramitas such as giving to all kinds of wisdom, it is skillful to generate in one's own mind, and it is considered to be in accordance with the part of liberation to realize all aspects. So, who is the skillful one? In order to show that, the intermediate verse is, faith with the object of the Buddha etc., diligence with the object of giving etc., remembrance with perfect intention, without distinction.
Chinese
禅定，以及诸法在一切方面，以知晓的智慧和五种，圆满菩提锐利者，易于证悟愚钝者难悟如是说。即是，信心，精进，正念，禅定，以及殊胜的智慧，并非根的自性，如其数量，佛陀，布施，圆满的意乐，无分别，以及通达一切法的一切相等等五境是智者。虽然如此，并非一切都能获得无上菩提，如此信心等大锐利者易于证悟无上正等觉，而彼等愚钝者则难以证悟，此乃法性，因此暗示中等者能证悟独觉菩提，弱小者能证悟声闻菩提，此乃暗示。与解脱分相应的生起喜悦者，生起与决择分相应的，在此温暖者的所缘，赞叹一切有情。彼等自身心平等诸，相状宣说为十种。自身从罪恶中解脱，安住于布施等，令他者，安住于彼等，安置以及，赞叹言说和合者。顶峰如是忍耐是，自他依处真实知，殊胜法如是众有情，以成熟等了知。如是说，一切相现证菩提，于此平等以及，慈爱以及，利益以及，无嗔恚以及，无有损害之心，五种心之相，父母之心以及，兄弟姐妹之心以及，子女之心以及，善友和朋友之心以及，亲戚和姻亲之心，其他五种心之相，以有情为所缘，是温暖之相。总而言之，不善和善，如其数量，以舍弃和取受之门，具有解脱和进入的自性。以彼之门，令其他众生从罪恶中解脱，以及安住于善法者，具有结合的两种相状，以及其他自性如是。
English
Samadhi, and all phenomena in all aspects, with the wisdom of knowing and the five, complete enlightenment, the sharp ones easily realize, the dull ones are difficult to realize, as it is said. That is, faith, diligence, mindfulness, samadhi, and special wisdom, not being the nature of the senses, as their number, Buddha, generosity, complete intention, non-discrimination, and being skilled in the five objects such as fully knowing all aspects of all phenomena. Although it is so, not everyone can attain unsurpassed enlightenment, thus the great sharp ones such as faith easily realize unsurpassed perfect complete enlightenment, while those dull ones find it difficult to realize, this is the nature of Dharma, therefore it implies that the intermediate ones can realize the enlightenment of the solitary Buddha, and the small ones can realize the enlightenment of the Shravakas, this is the implication. With the arising of joy in accordance with the part of liberation, the arising in accordance with the part of discernment, here the object of the warm ones, is praised as all sentient beings. Those themselves, equanimity of mind and so on, the aspects are explained as ten kinds. Oneself turning away from sin, abiding in generosity and so on, causing others, to abide in them, placement and, praise, speech and harmony. The peak is thus patience, knowing the truth of self and others as dependent, supreme Dharma thus sentient beings, are known by maturation and so on. As it is said, all aspects manifest complete enlightenment, in this equality and, love and, benefit and, without anger and, without harming mind, five aspects of mind, mind of father and mother and, mind of siblings and, mind of children and, mind of good friends and companions and, mind of relatives and in-laws, other five aspects of mind, with sentient beings as the object, is considered the aspect of warmth. In short, non-virtue and virtue, as their number, through the gate of abandoning and accepting, having the nature of liberation and entering. Through that gate, causing other beings to be liberated from sin, and those who abide in virtue, having two aspects of combination, and other nature as such.
Tibetan
དུ་ཞུགས་པ་ལ་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང༌། མཐུན་པར་བྱེད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་ཆོས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ནི་རྣམ་པ་མཐའ་ཡས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་ནི་རྩེ་མོར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །རྩེ་མོར་གྱུར་པ་ལ་རང་དང་གཞན་གྱི་རྟེན་གྱི་དབྱེ་བས་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་དག་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བ་དང་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་དང་གཞན་གྱི་རྟེན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་ལ་དམིགས་པ་ནི་བཟོད་པ་ཡིན་ནོ། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་རང་དང་གཞན་གྱི་རྟེན་ཅན་ཁོ་ན་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་གྲོལ་བར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དག་གིས་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་དང་ལམ་དང་གཞི་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་བསྒོམ་པའི་དབྱེ་བས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ལ་ནི་བསྒོམ་པ་གོང་ནས་གོང་གི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཟག་པ་མེད་པ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བ་ཡིན་པས་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་པ་དགག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་ལ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་འབྱུང་བས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་གྱི་མཚན་ཉིད། ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག་ནས་བཟུང་སྟེ། །མཐོང་དང་གོམས་པའི་ལམ་དག་ལ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་གནས། །དེ་འདིར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དཔའ་བོ་གང་དག་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་བཞི་དང༌། མཐོང་བའི་ལམ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་འཆང་བར་འགྱུར་བ་ལ། དེ་དང་དེ་རྟོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པ་དེ་དག་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སློབ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་དགེ་འདུན་ཡིན་ནོ།། །།བམ་པོ་བཞི་པ། དེ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མ་འདྲེས་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། རེ་ཞིག་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད
Chinese
进入后赞叹，以及随顺，这两种以法的种种差别，就是以名为无量之那些，缘众生为顶。于顶，以自和他之所依的差别，缘和相如何，如是，以结合和赞叹以及随顺之相，缘自和他之所依的痛苦等之谛，是忍。如前，唯有自和他之所依成熟和解脱等之相，缘众生是法之胜，如是则随顺决择分。以相和道和一切地，种种修习的差别，次第以一切相智等三种现观，以世间的决择分随顺之证悟为先导，证悟出世间的见道和修道，而于一切相现前圆满证悟等三者，则以修习由上往上的阶段的差别，于一切相中以差别的道所摄的无漏智慧，小、中、大次第产生，为了遮止一下子产生，故