Tibetan
། མི་མཉམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པའི་ཡུལ་ཅན་ཆོས་དང་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་བཅུ་དྲུག་གི་ས་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་དག་མཚོན་པས་ན་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་པོ། །བསམ་མི་ཁྱབ་དང་མི་མཉམ་དང༌། །གཞལ་དང་བགྲང་ལས་ཡང་དག་འདས། །འཕགས་པ་ཀུན་སྡུད་མཁས་པ་ཡིས། །རིག་བྱ་ཐུན་མོང་མིན་ཤེས་ཉིད། །ཤེས་མྱུར་བྲི་དང་གང་མེད་དང༌། །སྒྲུབ་དང་ཡང་དག་འགྲུབ་པ་དང༌། །དམིགས་པ་རྟེན་དང་བཅས་པ་དང༌། །མཐའ་དག་པ་དང་ཡོངས་འཛིན་དང༌། །རོ་མྱང་མེད་དང་ཁྱད་པར་ནི། །བཅུ་དྲུག་བདག་ཉིད་ཤེས་བྱ་སྟེ། །གང་གིས་ལམ་ནི་གཞན་དག་ལས། །ཁྱད་དུ་འཕགས་པས་ཁྱད་པར་ལམ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པས་ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་དང༌། མི་མཉམ་པ་ཉིད་དང༌། གཞལ་བ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་དང༌། བགྲང་བ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་དང༌། འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་སྡུད་པ་དང༌། སྐྱེས་བུ་མཁས་པས་ རིག་པར་བྱ་བ་ཉིད་དང༌། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང༌། རང་གི་ལུགས་ལ་ལྟོས་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བའི་ཤེས་པ་དང༌། ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བྲི་བ་མེད་པ་དང༌། གང་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་དང༌། འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཏུ་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པ་དང༌། ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བས་བསྐལ་པ་དུ་མར་བསྒྲུབས་པའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་དང༌། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྟེན་དང༌། སྨོན་ལམ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྒྱུའི་ཚོགས་པ་དང༌། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཐབས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དང༌། མངོན་པར་ཞེན་པའི་རོ་མྱང་བ་མེད་པ་དང་བཅུ་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པའི་སྐད་ཅིག་མ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་ཏེ། གང་གིས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ལམ་རྣམས་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པའི་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གཉིས་ནི། ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་ཡིན་པར་ཁྱད་ཞུགས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཁྱད་པར་དང་བྲལ་བའི་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གོ་སླ་བའི་ཕྱིར་མ་བཤད་དོ། །ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་བཅད་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱེད་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱིས་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད། ཕན་དང་བདེ་དང་སྐྱོབ་པ་དང༌། །མི་རྣམས་ཀྱི་ནི་སྐྱབས་དག་དང༌། །གནས་དང་དཔུང་གཉེན་གླིང་དང་ནི། །ཡོངས་འདྲེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་དང་ཐེག་གསུམ་གྱི། །འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་མི་བྱེད་བདག །ཐ་མ་རྟེན་གྱི་མཛད་པ་སྟེ། །འདི་ནི་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། མ་འོངས་པའི་ཕན་པ་དང༌། ཚེ་འདིའི་བདེ་བ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་མེད་པའི་རྣམ་ པར་སྨིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཉིད་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པའི་དོན་གྱིས། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕན་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པ་གསུམ་མོ། །གཏན་དུ་ཕན་པ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་བཟློག་པ་དང༌། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་དང༌། རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་རྟོགས་པའི་རྟེན་གྱི་ངོ་བོ་དང༌། གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པ་དང༌། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཇུག་པ་དང༌། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་རྣམས་དུས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའི་དོན་གྱིས་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱབས་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པ་བདུན་ནོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོན་པ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པའི་དོན་གྱིས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ནི་རྟེན་གྱི་མཛད་པ་གཅིག་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་དག་གིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་སྦྱོར་བ་དག་མཚོན་པས་ན་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་གྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད། ཉོན་མོངས་རྟགས་དང་མཚན་མ་དང༌། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་དང༌། །དབེན་དང་དཀའ་དང་ངེས་པ་དང༌། །ཆེད་དུ་བྱ་དང་མི་དམིགས་དང༌། །མངོན་པར་ཞེན་པ་བཀག་པ་དང༌། །དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་གང་ཡིན་དང༌། །མི་མཐུན་ཐོགས་པ་མེད་དང་དེ། །གཞི་མེད་འགྲོ་མེད་སྐྱེ་མེད་དང༌། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་མི་དམིགས་དང༌། །ངོ་བོ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་བདག་ཉིད། །མཚོན་ཆ་ལྟ་བུར་མཚོན་པས་ན། །མཚན་ཉིད་བཞི་པར་
Chinese
由於不平等之類的差異所區分的，以苦等諦為境的法與隨後了知的忍與智的十六相的道，以及了知本身等等的結合所代表，因此是差異的特徵。那麼，什麼是不可思議之類的差異呢？中間的三個偈頌：不可思議與不平等，測量與計數皆已超越，聖者總集，智者所，應知非共同之智，知速減與無滿，成辦與真實成就，所緣與具依，一切與遍持，無味與差別，十六自性應知，由其道較其他，殊勝故名殊勝道。如是說道。圓滿正等覺等以智慧力善加攝持，即不可思議性，不平等性，真實超越測量，真實超越計數，總集一切聖者，智者所應知，以及完全了知聲聞等非行境之事物，以及相對於自宗的，證悟極其迅速之智，以及依於世俗諦與勝義諦之所有法皆無減損，以及無有盈滿之自性，以及以三輪清淨而精勤成辦布施等六波羅蜜多，以及以真實之結合，真實成就多劫所積之福德與智慧，以及不分別而緣於一切法，以及法界自性菩提心為所依，以及圓滿波羅蜜多之因之集合的發願等，以及善知識以方便善加攝持，以及無有耽著之味，稱為十六自性，是苦等諦之剎那的差別，由其聲聞等道較菩薩等道，了知本身等二者，是殊勝道。
English
Because of the distinctions such as inequality, it represents the paths of the sixteen aspects of forbearance and knowledge that know the truths such as suffering as their objects, and the combinations such as knowing themselves, so it is the characteristic of distinction. Furthermore, what are the distinctions such as the inconceivable? The three intermediate verses: Inconceivable and unequal, Measure and number are completely transcended, The noble ones are all gathered by the wise, Know that which is not common knowledge, Knowing quickly, without decrease, and without fullness, Accomplishing and truly achieving, Object with basis, All and completely holding, Without tasting and distinction, The sixteen natures should be known, By which the path is more excellent than others, Therefore it is called the excellent path. It is said. The power of wisdom, well held by the perfectly complete Buddha and others, is the very nature of the inconceivable, the very nature of the unequal, the very transcendence of measurement, the very transcendence of counting, the gathering of all noble beings, the very thing to be known by the wise, and the complete knowledge of things that are not the objects of the hearers and others, and the knowledge that is extremely quick in relation to one's own system, and all the dharmas that rely on the conventional and ultimate truths are without decrease, and the nature of being without fullness, and the six perfections such as giving are diligently accomplished by the purity of the three spheres, and the merits and wisdom accumulated over many kalpas are truly achieved by the true combination, and all dharmas are focused on without discrimination, and the nature of the realm of dharma, the mind of enlightenment, is the basis, and the collection of causes that completely perfect the perfections such as aspiration, and the virtuous friend is well held by skillful means, and there is no taste of attachment, called the sixteen natures, which are the distinctions of the moments of the truths such as suffering in order. By which the path of the hearers and others is more excellent than the path of the bodhisattvas and others, knowing themselves and the other two, is the excellent path.
Chinese
因此，对于那些，由于产生如前所述的与差别无关的现观等相的自性容易理解的缘故，所以没有宣说。以差别的自性所分别的那些的作为是什么呢？以中间的两个偈颂是作为的自性。利益和安乐与救护，以及人们的救怙等，住处和亲友洲渚等，以及引导者称谓等，任运成就和三乘的，果位现前不作者，最后是所依的作为，这是作为的自性。如是宣说。对于未来利益和，今生的安乐和，无苦的异熟非有法性，以亲近成办之义，是说一切智性的利益等三种作为。恒常利益和，遮止痛苦之因和，轮回和涅槃了悟平等性，以及自他之义了悟的所依体性和，成办他义和，令有情义任运成就而趣入和，三乘决定的出离果位不现前作者，这些如时而正确亲近成办之义，是说道了知性的救护等的七种作为。以一切种智性的所有法示现亲近成办之义，对于一切种智性来说，则是所依的作为一种，这样以作为的行相如实地表示一切种智性三者的结合，所以是作为的自性。以作为的自性所了知的那些的体性是什么呢？以中间的三个偈颂是体性的自性。烦恼相和特征，以及不共品和对治品，寂静和艰难与决定，以及所为和不缘，现观遮止和，所缘称谓为何等，不共无碍和彼，无基无行无生和，如是性是不缘和，体性十六自性。以兵器等比喻表示，四种自性中
English
Therefore, for those, because the nature of arising such as manifest attachment unrelated to the aforementioned distinctions is easy to understand, it was not explained. What is the function of those distinguished by the nature of distinction? The intermediate two verses are the nature of function. Benefit and happiness and protection, and the protectors of people, etc., abodes and relatives, islands, etc., and the term "guide," spontaneous accomplishment, and the three vehicles, the one who does not manifest the result, and finally the activity of the support, this is the nature of function. Thus it is said. For future benefit and, present happiness and, the nature of non-suffering fruition, by the meaning of closely accomplishing, it is said that the three functions are the benefit of omniscience, etc. Constant benefit and, averting the cause of suffering and, realizing the equality of samsara and nirvana, and the nature of the support for realizing the meaning of self and others, and accomplishing the meaning of others, and causing sentient beings to enter into the spontaneous accomplishment of meaning, and the result of the definite departure of the three vehicles, the one who does not manifest, these, as the time is, correctly and closely accomplish the meaning, it is said that the seven functions are the protection, etc., of the nature of knowing the path. By the meaning of closely accomplishing the demonstration of all dharmas of the nature of all-knowing, for the nature of all-knowing, there is only one activity of the support. Thus, by the aspects of the function, the combination of the three all-knowing natures is truly represented, so it is the nature of function. What is the nature of those known by the nature of function? The intermediate three verses are the nature of the nature. Affliction, sign, and characteristic, and dissimilar aspects and antidotes, solitude and difficulty and certainty, and purpose and non-objectification, manifest attachment is prevented, and whatever is called object, dissimilar unobstructed and that, without basis, without going, without birth, and suchness is non-objectification, the sixteen natures of nature. Representing with metaphors such as weapons, in the four natures