Tibetan
་ཉིད་མི་འཐོབ་པ་ནི་མཆོག་ཉིད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པར་རྟོགས་པར་སྦྱོར་བ་ནི་ཀུན་ལ་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ལམ་གྱི་ཆོས་རྣམས་མི་དམིགས་པ་ཉིད་དུ་རྣལ་འབྱོར་པའི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེད་པ་ནི་གཏོད་པར་བྱེད་པའོ། །དོན་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དོན་ཆེན་པོ་ཉིད་དོ། །དེའི་འོག་ཏུ་གང་ཞིག་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དང་བོར་བས་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་འདིའི་སྐྱེ་བ་དང་མི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་གང་ཞིག་ཡིན་སྙམ་པའི་ཐེ་ཚོམ་བསལ་བའི་སྒོ་ནས་གཉིས་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད། སངས་རྒྱས་བསྟེན་དང་སྦྱིན་སོགས་དང༌། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་གང་ཡིན་པ། །འདི་ལ་མོས་པའི་རྒྱུ་དག་ཡིན། །ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པའི་རྒྱུ་དག་ནི། །བདུད་ཀྱི་ཐིབས་ཀྱིས་ནོན་པ་དང༌། །ཟབ་མོའི་ཆོས་ལ་མ་མོས་དང༌། །ཕུང་པོ་ལ་སོགས་མངོན་ཞེན་དང༌། །སྡིག་པའི་གྲོགས་པོས་ཡོངས་ཟིན་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་མཉེས་པར་བྱེད་པ་དང། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང༌། ཞི་གནས་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་དག་ཡིན་ནོ། །བདུད་ཀྱིས་གནོད་པ་བྱས་པ་དང༌། ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་མ་མོས་པ་དང༌། དངོས་པོར་འཛིན་པ་དང༌། མི་དགེ་བའི་གྲོགས་པོ་དང་འགྲོགས་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་དག་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་འཐོབ་པ་དང་མི་འཐོབ་པའི་རྒྱུ་དག་བཤད་ནས། སྐབས་སུ་བབ་པའི་རྣམ་པར་དག་པ་སྤྱིར། འབྲས་བུ་དག་པ་གཟུགས་ལ་སོགས། །དག་པ་ཉིད་དེ་གང་གི་ཕྱིར། །དེ་གཉིས་ཐ་དད་མ་ཡིན་ཞིང༌། །བཅད་དུ་མེད་པས་དག་པར་བརྗོད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འཕགས་པའི་གང་ཟག་གི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་གྱི་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཉིད་ཀྱིས། གང་གི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་རྣམ་པར་དག་པ་ཐ་མི་དད་ཅིང་བཅད་དུ་མེད་པ་ཉིད་དེ། རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་དག་པར་བརྗོད་དོ། །རྣམ་པར་དག་པ་སྤྱིར་བརྗོད་ནས་ད་ནི་ཁྱད་པར་དུ། ཉོན་མོངས་ཤེས་བྱ་ལམ་གསུམ་གྱི། །ཉམས་ཕྱིར་སློབ་མ་བསེ་རུ་དང༌། །རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་དག་པ་སྟེ། །སངས་རྒྱས་རྣམ་ཀུན་ཤིན་དུ་བ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། །དེ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་པོ་གཟུང་བའི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ལམ་གྱི་སྒྲིབ་པ་གསུམ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དག་པ་ཡིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་སུ་རྣམ་པར་དག་པ་སྨོས་པའི་ཞར་ལ་སངས་རྒྱས་དང་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་དག་པ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ། ཤིན་ཏུ་བ་དང་ཅིག་ཤོས་སུ་བཤད་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། ས་དགུ་ལ་ནི་ཆེན་པོ་ཡི། །ཆེན་པོ་ལ་སོགས་དྲི་མ་ཡི། །གཉེན་པོ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ། །སོགས་པའི་ལམ་ནི་དག་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ ཏེ། འདོད་པའི་ཁམས་དང༌། བསམ་གཏན་དང༌། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དག་སྟེ། ས་དགུ་ལ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་དགུའི་གཉེན་པོའི་ངོ་བོར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ལམ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་དགུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང༌། ཅིག་ཤོས་སུ་རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དག་པ་ཤིན་ཏུ་བ་དང་ཅིག་ཤོས་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཤིན་ཏུ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཀླན་ཀ་སྤངས་པ་ཡིས། །ལམ་ནི་འཇལ་དང་གཞལ་བྱ་དག །མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁམས་གསུམ་གྱི། །གཉེན་པོ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་གཉེན་པོ་ནི་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པར་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཀླན་ཀ །གོས་ལ་ཆགས་པའི་དྲི་མ་ཕྲ་མོ་བསལ་བ་ལ་བཙོ་བླག་མཁན་ཆེ་ཐང་དུ་འབད་པའི་དཔེས་སྤངས་པའི་སྒོ་ནས་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཤིན་ཏུ་བ་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པ་དེ། ཁམས་གསུམ་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་དག་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཉམ་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་མཐའ་དག་གི་གཉེན་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པ་ཤིན་ཏུ་བ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་བཞག་གོ །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་ཅེས་བྱ་བ་ལས་སྐབས་གཉིས་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །། སྐབས་གསུམ་པའི་འགྲེལ་པ། གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མེད་པར་ལམ་ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མེད་པས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད། ཚུ་རོལ་ཕ་རོལ་མཐའ་ལ་མིན། །དེ་དག་བར་ན་མི་གནས་པ། །དུས་རྣམས་མཉམ་པ་ཉིད་ཤེས་ཕྱིར། །ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དུས་གསུམ་པའི་ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རྣམ་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཉེ་བར་གྱུར་པར་འདོད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཚུ་རོལ་གྱི་མཐའ་འཁོར་བ་དང༌། སྙིང་རྗེས་ཕ་རོལ་གྱི་མཐའ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྟག་པ་དང་ཆད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་དེ་དག་གི་བར་ན་ཡང་མི་གནས་པས་སྲིད་པ་དང་ཞི་བ་ལ་མི་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་ལས་བཟློག་སྟེ་བསྟན་པས། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལ་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་རིང་བར་གྱུར་པས་རང་གི་རྟོགས་པ་ཙམ་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྙིང་བརྩེ་བ་དང་ཤེས་རབ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་དང༌། དངོས་པོ་མེད་པར་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ལུགས་ལས། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་གང༌། །དེ་ཉིད་ཁྱོད་ནི་སྟོང་པར་བཞེད། །ཅེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་ནི་གཞི་རྟོགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་ན་ཉན་ཐོས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རིང་བ་དང་ཅིག་ཤོས་སུ་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ནི་མཚན་མར་དམིགས་སྒོ་ནས། །ཐབས་མ་ཡིན་པས་རིང་བ་སྟེ། །དེ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིས། །ཡང་དག་ཉེ་བ་ཉིད་དུ་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་སྤྲུལ་པའི་དངོས་པོ་སྣང་བ་ལ་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་མི་ཤེས་པས་དངོས་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་མི་སྣང་བ་བཞིན་དུ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་སོགས་པ་ཐབས་མཁས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མཚན་མ་དང་ལྡན་པར་རྟོགས་པས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་མི་ཤེས་པ་རྣམས་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་རིང་བར་གྱུར་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དུས་རིང་མོ་ཞིག་ནས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཡང་དག་པར་མགུ་བར་བྱས་པའི་མན་ངག་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཅན་བདེན་པ་གཉིས་ལ་རྟེན་པའི་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་བའི་ཐབས་ལ་མཁས་པས། དངོས་པོར
Chinese
不获得即是殊胜。通达一切法无生之差别，是不显现于一切。如是具有自性等等的道之诸法，在瑜伽士的相续中生起不缘之性，是为开创。因成办大义即佛陀之故，即是大义。其后，以何者受持与舍弃而能获得，此之生与不生之因是什么之疑虑消除之门，第二是极清净之相。亲近佛陀及布施等，以及善巧方便者，是对此信解之因。为法所乏之因是，为魔之稠密所压迫，以及不信解甚深之法，以及对蕴等等之显现执着，以及为恶友所摄持。如是说，令佛欢喜以及圆满布施等波罗蜜多，以及善巧止观之名为生之因。魔所损害以及不信解甚深之法以及执着实有以及与不善友相伴之名为不生之因。如是宣说获得与不获得之因之后，于当下的清净总的来说，果清净色等等，即是清净性，因为什么？彼二者非他异，以无间断故说为清净。如是说，圣者之沙门之行的果是什么，彼之所有不相符之品类皆远离之清净是什么，彼即是，色等等是清净，果与色等等清净是，以远离对色等等之我之显现执着等等而善加分别之性。因为什么彼等之清净非他异且无间断之性，自与总相之体性非他异之故，因此如是说为清净。宣说清净总的之后现在是特别的，烦恼所知道三者之，衰损之故声闻独觉与，佛子等之清净是，佛陀
English
Not attaining is supreme. Understanding the distinction of all dharmas as unborn is not appearing to all. Such dharmas of the path that possess suchness, etc., generating non-objectification in the continuum of the yogi is to initiate. Because it accomplishes the great meaning, which is Buddhahood, it is the great meaning itself. After that, with what is held and abandoned, what is the cause of birth and non-birth of this that can be attained? Through the door of dispelling doubts, the second is the characteristic of being extremely pure. Relying on the Buddha and giving, etc., and being skilled in means, are the causes of faith in this. The causes of being deficient in Dharma are being oppressed by the density of demons, and not believing in the profound Dharma, and clinging to the manifestation of the aggregates, etc., and being completely seized by evil friends. Thus it is said, pleasing the Buddha and perfecting the perfections such as giving, and being skilled in calm abiding, are the causes of birth. Being harmed by demons and not believing in the profound Dharma and clinging to reality and associating with bad friends are the causes of non-birth. Having thus explained the causes of attainment and non-attainment, in general, the purity at hand, the pure result, form, etc., is purity itself, because of what? These two are not different, and because they are uninterrupted, they are called pure. Thus it is said, whatever is the result of the ascetic conduct of a noble person, whatever purity is free from all incompatible aspects of that, that itself, form, etc., is pure, the purity of result and form, etc., is the nature of being well distinguished by being free from the manifestation of clinging to the self of form, etc. Because the purity of those is not different and uninterrupted, and because the nature of self and general characteristics is not different, therefore it is said to be pure in that way. After explaining purity in general, now it is specifically, the three of afflictions, knowable, and path, because of decline, the purity of disciples, solitary realizers, and bodhisattvas is, Buddha
Chinese
“极其清净”之说，是指贪欲等烦恼，以及与此相关的所知障，执着于单一意义的分别念，以及三乘道之三障，因此，依次是声闻、缘觉和菩萨的清净。由于完全断除了烦恼和所知障及其习气，因此，极其清净，从法界所生者，被认为是无上佛陀的清净。在通达道之阶段，顺便提及清净，那么佛陀和声闻等的清净，如何依次被说成“极其”和“另一”呢？经中说： “九地为大， 大等为垢染， 对治小之小， 等之道乃清净。” 这是指欲界、禅定和无色界的等持。在九地中，对于大之大等九种相违品，作为对治的自性，依次是小之小等九种，完全且在另一方面是清净之因，因此称为清净“极其”和“另一”。如何是“极其”呢？经中说： “于彼遣除诤论故， 道即度量与所量， 平等性故三界之， 许为对治自性也。” 这是说，对于对治是大之大等，相违品是小之小等，应作如是之诤论。犹如为了去除衣服上的微细污垢，漂洗者在漂洗池中努力一样，通过遣除诤论的方式，如前所示的修道“极其”清净。由于不执着于三界之识与所识的自性，因此，平等性即是一切对治的自性。因此，佛陀的清净被安立为“极其”清净。《般若波罗蜜多教授论·现观庄严论》第二品释。 第三品释： 若不遍知一切基，则不能善
English
The saying "extremely pure" refers to the defilements such as desire, and the obscurations of knowledge related to them, the conceptualizations that grasp a single meaning, and the three obscurations of the path of the three vehicles. Therefore, it is the purity of the Hearers, Solitary Buddhas, and Bodhisattvas, respectively. Because the obscurations of defilements and knowledge, along with their predispositions, are completely eliminated, the extremely pure, which arises from the Dharmadhatu, is considered to be the purity of the unsurpassed Buddha. In the context of understanding the path, purity is mentioned in passing. So, how are the purities of the Buddha and Hearers, etc., said to be "extremely" and "other" respectively? The scripture says: "The nine grounds are great, The great and so on are stains, The antidote is small of the small, The path of and so on is pure." This refers to the equipoise of the desire realm, meditative concentration, and the formless realm. In the nine grounds, for the nine kinds of opposing factors such as the great of the great, the nature of the antidote is, in order, the nine kinds such as the small of the small, completely and on the other hand, it is the cause of purity, therefore it is called purity "extremely" and "other." How is it "extremely"? The scripture says: "Because of eliminating disputes in that, The path is the measure and the measured, Because of equality, of the three realms, It is accepted as the nature of the antidote." This says that for the antidote, which is the great of the great, etc., the opposing factors are the small of the small, etc., such disputes should be made. Just as a washerman strives in the washing pool to remove the fine dirt that clings to clothes, the path of cultivation, as shown before, is "extremely" pure through the way of eliminating disputes. Because there is no attachment to the nature of the consciousness and the objects of the three realms, therefore, equality is the nature of all antidotes. Therefore, the purity of the Buddha is established as "extremely" pure. Commentary on the second chapter of the Abhisamayalankara, the Treatise on the Instructions of the Prajnaparamita. Commentary on the third chapter: Without completely knowing all the bases, one cannot well
Chinese
因为没有完全了知，所以才是遍知。不去此岸也不去彼岸，不在它们之间安住，为了知晓一切时平等性，称之为般若波罗蜜多。如是说，通达三时诸法无生之相即是平等性，因此对于想要亲近佛与菩萨的（人）来说，所谓的般若波罗蜜多，就是以智慧不去此岸之轮回，以悲心不去彼岸之涅槃，按照顺序，不住于常断之相，也不在它们之间安住，因此不住于有寂。从遍知性的角度反过来说，因为声闻等没有通达三时平等性，所以远离了真正的般若波罗蜜多，仅仅是自己证悟的般若波罗蜜多，因为缺少了慈悲和智慧，仅仅以有和无为对境，因此要知道他们安住于轮回和涅槃之中。经中说：凡是缘起法，您都认为是空性。因此，通达三时平等性是唯一的基础，难道不是一切众生都具有的吗？如果这样，为什么说声闻和菩萨等远离了真正的般若波罗蜜多，并且是另一种呢？这是因为从执着相的角度来说，因为没有方便所以是远离的。因为善于方便，所以说是真正亲近的。如是说，就像魔术师变幻出来的东西，虽然显现，但是因为不了解它的自性，所以执着于实有，因此无自性就不会显现一样。因为善知识等缺少方便，所以通达具有实物之相，因此声闻等不了解事物自性的人，就没有平等性的智慧。因此，对于他们来说，佛母是遥远的。菩萨在很长的时间里，通过真正令善知识欢喜，获得了不颠倒的窍诀，精通于依靠二谛的闻等生起之方便，因此对于事物