Tibetan
།ཆོས་ཐམས་ཅད་ལས་ལྡོག་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་གཟུང་བར་རྟོག་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡང་དམིགས་པ་མེད་དོ། །འཆད་པར་བྱེད་པ་སྐྱེས་བུ་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་རྟེན་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡང་མི་དམིགས་སོ། །ལྟ་བར་བྱེད་པ་སྐྱེས་བུ་བཏགས་པའི་རྟེན་ཅན་འཛིན་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་གཞག་པ་ལ་ཡང་མི་དམིགས་སོ། །མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་སྤངས་པས་དེའི་ཕྱིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་དགའ་བས་འདི་གནས་སོ། །ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་མཐོང་བའི་ལམ་རྒྱུ་དང་བཅས་པས་སྟོབས་བཅུ་ལ་སོགས་པའི་མངོན་པར་དགའ་བའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་དེ་དག་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་དང་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ འདི་དག་གནས་སམ་ཞེ་ན། ལན་དུ་དགྲ་བཅོམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དགྲ་བཅོམ་རྣམ་ཐར་དེ་བཞིན་གཤེགས་ཀྱི་མ་གཏོགས་པར། །རེ་ཞིག་ཉན་ཐོས་རྣམས་དང༌། རང་སངས་རྒྱས་དང་བཅས་པའི་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའི་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་ཞི་བའོ། །སེམས་རྩེ་གཅིག་པས་ཉེ་བར་ཞི་བས་རབ་ཞིའོ། །མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བདེ་ལྡན་ནོ། །ཇི་སྙེད་དེ་དག་གི་མཆོག་ཏུ་འདི་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་དུ་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་རྟོགས་པ་ཡིན་པས་རྣལ་འབྱོར་གྱི་གོང་ན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཇི་ལྟར་མ་རྟོགས་ཤེ་ན། ལན་དུ་འདབ་ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དཔེར་ན་འདབ་ཆགས་མཁའ་ལ་གནས་ཀྱང་ལྟུང་བའི་གེགས་མེད་པར་གྱུར་ཀྱང་ལྟུང་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ལས་ལས་སྐྱེས་པའི་གཤོག་པ་གཉིས་ལ་ནུས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉ་ནི་ཆུ་ལ་གནས་ཀྱང་འཚུབས་ཏེ་འཆི་བ་མེད་དེ། རང་གི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་སོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཐོབ་པའང་དེ་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་གྱི་སྟོབས་དང་ཕ་རོལ་སོན་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གནས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་མི་བྱེད་དོ། །སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་བསྐྱེད་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དེ་བས་ན་དོན་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པར་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པ་འདི་ལ་བརྟེན་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་ཞིག་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ཡོན་ཏན་མཆོག་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་འགྲོ་བར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་མཆོག་ཐོབ་པར་འདོད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་མཆོག་ཏུ་རྨད་བྱུང་འདོད་པའོ། །སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་སྦྱིན་པར་འདོད་པ་ནི་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་རབ་མཆོག་དམ་པ་སྦྱིན་འདོད་གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕན་མཛད་རྣམས་ཀྱི་ གནས་མཆོག་དམ་པ་འདི་ལ་བརྟེན་པར་གྱིས། ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་སྡུད་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལས་སྙིང་པོའི་ལེའུ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་པའི་བཤད་པའོ།། །།ཡང་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། དོན་གང་ཞིག་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་རྒྱུ་དང་བཅས་པའི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་འདོད་པའི་ཡུལ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བསླབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བསླབ་པ་གང་ཇི་སྙེད་པ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པར་འགྲོ་བའི་དེད་དཔོན་དུ་གྱུར་པ་འདྲེན་པས་བསླབ་པ་བརྗོད་པ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཀུན་གྱི་ནང་ན་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་བསླབ་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡོད་པ་དང་ལྡན་བཞིན་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཆོག་དང་གོང་ན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །མཁས་པ་གང་ཞིག་བསླབ་ཀུན་ཕ་རོལ་འགྲོ་འདོད་པས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསླབ་པ་ལ་སློབ་པར་འདོད་པས་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་འདིར་སློབ་སྟེ། བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །ཞར་ལ་བྱུང་བ་རྫོགས་ནས་ད་ནི་སྐབས་ཉིད་ཀྱི་མཐོང་བའི་ལམ་བསྟན་པར་བཞེད་ནས། འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མི་དམིགས་པས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཉིད་དུ་ཐོབ་པས་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འདུས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་གཏེར་གྱི་མཆོག་གོ །འདིས་ནི་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཡིན་པར་གཟུང་ངོ༌། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་བསྐྱེད་པས་མཐོང་བའི་ལམ། སྔོན་མེད་པའི་ཆོས་ཉེ་བར་སྐྱེས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཛོད་དམ་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཉིད་འབྱུང་བ་རྟོགས་པ་དང་མཐུན་པ་ཉིད་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་སྟེ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པས་བཅུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་བདེ་དང་སྐྱིད་པའི་མཛོད་དོ། །དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཉེ་བར་གཟིགས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་འདས་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་བྱོན་པའོ། །ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་ན་ད་ལྟར་ཉིད་འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་པས་ན་འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་སྟེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་སོ་ རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་ས་བཅུ་དང་འབྲེལ་པ་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་ངེས་པར་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་མཐོང་བའི་ལམ་ལས་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཐམས་ཅད་འཁྲུངས་སོ། །འཁྲུངས་པར་འགྱུར་རོ། །འཁྲུངས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པ་བརྙེས་པས་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མཐོང་བའི་ལམ་ཟད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པར་དཔེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཤིང་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དཔེར་ན་འཇིག་རྟེན་ན་ཤིང་དང་འབྲས་བུ་མེ་ཏོག་ནགས་ཚལ་ཇི་སྙེད་པ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ས་ལས་སྔོན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་ཞིང་འཐོན་ཏེ། གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བ་དང་ལྡན་པས་འབྱུང་བའོ། །འོན་ཀྱང་སའི་ཚད་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་ཁུར་གྱིས་མནན་པས་ཟད་པར་འགྱུར་བ་མེད་ལ། ཤིང་ལ་སོགས་པས་འཕེལ་བ་ཡང་མེད་དོ། །སྐྱོ་བ་ཡང་མེད་དོ། །ངལ་བ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུབ་པ་ཡང་མེད་དེ། མི་སྣང་བར་གྱུར་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོག་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང༌། རྒྱལ་བའི་སྲས་དང༌། ཉན་ཐོས་ནི་དགྲ་བཅོམ་པའོ། །རང་རྒྱལ་ཏེ་རང་སངས་རྒྱས་དང༌། ལྷ་རྣམས་དང༌། འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་བདེ་སྐྱིད་ཆོས་རྣམས་ཇི་སྙེད་པ་སྟེ། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང༌། །ཟག་པ་མེད་པ་དེ་དག་ཀུན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཐོང་བའི་ལམ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་ངོ༌། །དེ་བཞིན་དུ་རྟོག་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པས་ཟད་པ་མེད་ཅིང་ངོ༌། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡང་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་མཐོང་བའི་ལམ་རྟོགས་པས་ཅུང་ཟད་འཕེལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །དེ་ལྟར་མཐོང་བའི་ལམ་བསྟན་ནས། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤངས་པ་ལ་སོགས་པའི་གཞི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་གོ་སླ་བའི་ཕྱིར
Chinese
而且，对于从一切法中退回一方的所依之有，安立为能取之分别念也是无所缘的。宣说者，对于作为实有的补特伽罗的所依，执持的分别念，即增益也是不可得的。观察者，对于假立的补特伽罗的所依之有，安立为能取之分别念也是不可得的。以见道如是显示而断除四种分别念，因此，是缘起之法性，安住于不住涅槃而欢喜，故此安住。如是所说的见道，以因和合，以十力等现前欢喜的功德，诸佛子认为他们安住。如果菩萨道与声闻等相同，那么这些也安住吗？回答说，宣说了阿罗汉等。阿罗汉解脱，除了如来之外，暂时声闻等以及独觉等，以见道等的体性而安住。断除烦恼障的行者即是寂静。以一心一意而近于寂静，故为极寂静。为了安乐地安住于现法，故为具乐。如是所有这些之中，此为最胜安住，特别是断除所知障，因此诸佛子证悟不共之法，故为瑜伽之无上。如果一切都极为超胜，那么如何不证得涅槃呢？回答说，如飞蛾等所说。例如，飞蛾虽然安住于空中，没有堕落的障碍，但也不会堕落，因为自己的业所生的双翅具有能力。鱼虽然安住于水中，也不会因翻腾而死，这是因为自己的业力所致。同样，菩萨获得善巧方便，也同样以禅定的力量和度越彼岸如幻的见道现前趋入，安住于空性而不证得涅槃。认为是以前的愿力所生和以大悲的力量所致。因此，想要获得一切义利者，
English
Moreover, the conceptualization of grasping onto the dependent entity on the side of turning away from all dharmas is also without an object. The one who expounds, the conceptualization of holding onto the dependent entity of the person as a substance, which is an imputation, is also not observed. The one who observes, the conceptualization of holding onto the dependent entity of the imputed person is also not observed. Having abandoned the four conceptualizations as shown by the path of seeing, therefore, it is the nature of dependent arising, and this abides because it delights in the non-abiding nirvana. As shown, the sons of the Victorious Ones consider that those who have the qualities of manifest joy, such as the ten powers, abide because of the path of seeing together with its causes. If the path of the Bodhisattva is the same, do these, such as the Hearers, also abide? In response, it is said that the Arhats and so forth abide. The liberation of the Arhats, except for the Thus-Gone One, for a while, the Hearers and the Solitary Buddhas abide with the characteristics of the path of seeing and so forth. The action of abandoning the obscuration of afflictions is itself peaceful. Being near to peace with one-pointed mind, it is supremely peaceful. Because it causes one to abide happily in the present dharma, it is endowed with happiness. Among all of these, this is the supreme abiding, especially because the sons of the Victorious Ones have abandoned the obscuration of knowledge and have realized the uncommon dharma, therefore it is the unsurpassed of yoga. If everything is exceedingly superior, then how is nirvana not realized? In response, it is said, like the moth and so forth. For example, although a moth abides in the sky, even if there is no obstacle to falling, it will not fall, because its two wings born from its own karma have power. A fish, although it abides in the water, will not die from churning, because of the power of its own karma. Likewise, a Bodhisattva who has obtained skillful means, similarly, with the power of meditation and the perfections, manifestly approaches the path of seeing like an illusion, and abiding in emptiness, does not attain nirvana. It is considered to be caused by the generation of previous aspirations and the power of great compassion. Therefore, one who desires to obtain all purposes,
Chinese
因此，应当依止于此。宣说了“有情”等，即若有欲求一切有情之最胜功德皆趋入法身者，欲求获得圆满受用身之最胜者，即是欲求佛陀智慧之最胜稀有者。欲求化身施予佛法之最胜者，即如次第般，凡欲施予与自他之利益圆满相联之佛法布施之最胜殊胜者，诸菩萨利益者，皆当依止于此殊胜之最胜处。功德宝聚偈颂之精要品，即第二十七品之释说。复次，何为大菩提？若问，为显示如前所说之义，及具足因之见道之所欲境，大菩提之自性，故宣说了“学”等。凡有多少学处，如发心等次第行进之导师般引导，所说之学处有多少，其中灭尽与不生之自性，即灭尽与不生，了知之智慧之自性为何，此乃大菩提之学处，具有殊胜，如次第般，将成最胜且无上。若有智者欲度越一切学处之彼岸，即欲学佛陀之学处，当于此如前所说之道之自性，般若波罗蜜多中学习，当修习之，直至“当修习”之间。顺便提及之事已圆满，今欲开显正题之见道，故宣说了“此乃”等。以无所缘而如实获得不颠倒之故，为一切善法之汇集，故为佛法宝藏之最胜。此乃以顶位之现观，于苦谛生起法智忍。布施等三轮清净之最胜者，生起三十六种行相之见道。前所未有之法新近生起，乃佛法之殊胜宝藏。生起与证悟佛陀之生起相符之自性，故生于佛陀之种姓。
English
Therefore, one should rely on this. It is said, "Sentient beings," etc., that is, if there is a desire for the supreme qualities of all sentient beings to enter the Dharmakaya, the desire to attain the supreme enjoyment body, which is the desire for the supreme and rare wisdom of the Buddha. The desire to bestow the supreme Dharma of the Emanation Body is, in order, whoever desires to bestow the supreme and excellent Dharma donation that is fully connected with the benefit of oneself and others, all the benefiting Bodhisattvas should rely on this supreme and most excellent place. The essence of the verses of the Collection of Precious Qualities, that is, the explanation of the twenty-seventh chapter. Furthermore, what is the Great Bodhi? If asked, in order to show the meaning as stated before, and the object of desire of the Path of Seeing with the cause, the self-nature of the Great Bodhi, therefore, "Study," etc. are proclaimed. As many as there are trainings, guiding like a guide who proceeds in the order of generating the mind of enlightenment, etc., as many as there are trainings that are spoken of, among all of them, the nature of exhaustion and non-arising, that is, exhaustion and non-arising, what is the nature of the wisdom of knowing, this is the training of the Great Bodhi, possessing excellence, and in order, it will become the most excellent and unsurpassed. If a wise person wants to cross to the other shore of all trainings, that is, wants to learn the training of the Buddha, one should learn in this Prajnaparamita, the self-nature of the path as stated before, one should meditate on it, up to "one should meditate." The incidental matter has been completed, and now, wanting to reveal the Path of Seeing of the main topic, therefore, "This is," etc. are proclaimed. Because of obtaining non-perversion as it is without objectification, it is the collection of all virtuous Dharmas, therefore, it is the most excellent of the treasures of Dharma. This is the forbearance of knowing Dharma in suffering, arising from the peak of realization. The most excellent of the three wheels of giving, etc., which are completely pure, generates the Path of Seeing with thirty-six aspects. A Dharma that has never existed before has newly arisen, which is the excellent treasure of Dharma. Because the nature that arises is in accordance with the realization of the arising of the Buddha, it is born into the lineage of the Buddha.