Tibetan
ར་རོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པར་བགྱི། ཐབས་ལ་མཁས་པ་ལ་ཡང་བརྩོན་པར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལ་དད་པ་དང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དང༌། དགེ་བ་འདོད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དྲན་པ་དང༌། ལས་དང་བྱེད་པ་པོ་བྱ་བ་མི་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །དེས་ན་དེ་ལྟར་དབང་པོའི་དོན་མེད་པས་ན་དབང་པོ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་དད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་དང་དྲན་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པ་ལྔ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང༌། སངས་རྒྱས་སོགས་དམིགས་དད་པ་དང༌། །སྦྱིན་སོགས་སྤྱོད་ཡུལ་བརྩོན་འགྲུས་དང༌། །བསམ་པ་ཕུན་ཚོགས་དྲན་པ་དང༌། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཏིང་འཛིན་དང༌། །ཆོས་རྣམས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ། །ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པ་ལྔ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ལེགས་པར་སྨྲས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་གསུངས་པ་ནི་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཡང་དད་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པར་མི་འགྱུར་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་ཟབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་བ་ཡིན་ནོ། །དད་པ་ལ་སོགས་འབྲིང་གིས་ཐོབ་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་འབྱུང་བར་དཀའ་བའོ། །དེ་དག་ཉིད་ཆུང་ངུས་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པས་ན་ཤིན་ཏུ་འབྱུང་བར་དཀའ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་གསུངས་པ་ནི་ལྷའི་བུ་དག་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཤེས་རབ་འཆལ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆོས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བས་ན་ཤེས་རབ་འཆལ་པའོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལ་བརྩོན་པ་མེད་པས་ན་བརྩོན་འགྲུས་དམན་པའོ། །རྣམ་པར་ མི་རྟོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་ན་མོས་པ་དམན་པའོ། །སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པའི་དད་བ་མེད་པས་ན་ཐབས་ལ་མི་མཁས་པའོ། །ཕན་པའི་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པའི་དྲན་བ་དང་བྲལ་བས་ན་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་ལ་བརྟེན་པའོ། །འདིས་ནི་འདི་སྐད་དུ་གང་གི་ཕྱིར་དད་པ་ལ་སོགས་པ་ཆེན་པོས་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་པར་སླ་ལ།
Chinese
饶若！那么要如何才能获得呢？世尊，因此而……等等祈请。修持般若波罗蜜多，也要精进于善巧方便，所谓的般若波罗蜜多，就是完全了知一切法的所有相。善巧方便，就是对佛等对境的信心和布施等，以及希求善法等忆念，和对业及作者事物不可得的等持。因此，如果这样，因为没有根的意义，所以不是根的自性，信心和精进及忆念和等持及智慧的自性，与解脱分相应的五种善根应当修习。应当这样说。如是说：以佛等为所缘的信心，以布施等为行境的精进，圆满的意乐忆念，无分别的等持，于一切法的一切相，了知的智慧这五种。这样说的。善说本身就是随喜，所说是舍利子，是这样的等等。即使是这样，也不能以信心等一切获得无上菩提，世尊，这部般若波罗蜜多甚深等等祈请。因为不能以中等的信心等获得，所以是难以出现的。因为他们自己不能以小的证悟，所以是极其难以出现的。同样，随喜所说是天子们，是这样的等等。智慧邪僻等等，因为与完全了知一切法的所有相相违，所以是智慧邪僻。因为没有在布施等对境上精进，所以是精进薄弱。因为与一切无分别的等持相违，所以是意乐薄弱。因为没有缘佛等的信心，所以是不善巧方便。因为与利益的事物等忆念相违，所以是依赖恶友。以此这样说，因为大信心等容易证得正等觉。
English
Raro! Then how can one obtain it? World Honored One, therefore... etc. I will meditate on the Prajnaparamita, and I will also strive in skillful means. The so-called Prajnaparamita is the complete knowledge of all aspects of all dharmas. Skillful means are faith in objects such as the Buddha and generosity, etc., as well as mindfulness such as desiring virtue, and samadhi in which actions, agents, and things are not perceived. Therefore, if this is the case, because there is no meaning of the senses, the nature of not being a sense, the nature of faith, diligence, mindfulness, samadhi, and wisdom, the five roots of virtue that are in accordance with the part of liberation should be cultivated. It should be said like this. It is also said that: Faith with the Buddha etc. as the object, diligence with generosity etc. as the field of practice, perfect intention mindfulness, non-discriminating samadhi, in all aspects of all dharmas, the five aspects of knowing wisdom. That's what it said. Well-spoken itself is rejoicing, what is said is Shariputra, it is like this and so on. Even so, one cannot attain unsurpassed Bodhi with all faith etc. World Honored One, this Prajnaparamita is profound etc. Because it cannot be obtained by medium faith etc., it is difficult to appear. Because they themselves cannot realize with small realization, it is extremely difficult to appear. Similarly, the rejoicing is said to be the sons of the gods, it is like this and so on. Wisdom is perverse etc., because it is contrary to the complete knowledge of all aspects of all dharmas, it is perverse wisdom. Because there is no diligence in the objects of generosity etc., it is weak diligence. Because it is contrary to all non-discriminating samadhi, it is weak intention. Because there is no faith in the Buddha etc., it is not skillful means. Because it is contrary to the mindfulness of beneficial things etc., it is relying on bad friends. With this, it is said that because great faith etc. can easily realize perfect enlightenment.
Tibetan
དེ་དག་ཉིད་ཆུང་ངུས་རྟོགས་པར་དཀའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་ན་འབྲིང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ། ཆུང་ངུ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དོན་གྱིས་འཕངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང༌། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྣོན་པོ་ཡིས། །རྟོགས་བླ་རྟུལ་བོས་རྟོགས་དཀར་བཞེད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བར་དཀའ་བ་ཉིད་རྣམ་པར་བཟློག་པ་ནི་གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤོང་བ་སྟེ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ཇི་ལྟར་ན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་སྙམ་པའི་དོགས་བ་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་བ་ཡིན་ནོ། །སྟོང་པ་ལགས་པའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་སྐྱེས་པ་ལགས་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ནི་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ། །སྤང་བར་བགྱི་བའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་གྱིས་སྤང་བར་བྱ་བའི་དོན་དུའོ། །མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱབ་དང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བགྱི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུའོ། །འཚལ་བ་དང་འཚལ་བར་བགྱི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གྱིས་སོ། །རྣམ་གྲངས་འདིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་དང་བྱ་བ་དམིགས་སུ་མེད་པས་ཀྱང་ངོ༌། །སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སླ་བར་མངོན་བར་བྱང་ཆུབ་པ་ཉིད་ཤིན་ཏུ་མེད་པ་ནི། རབ་འབྱོར་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུ་མེད་པས་ན་ཡང་དག་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དང་རྣམ་པར་མ་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་དུ་ཆོས་རྣམས་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཤེས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འབྱུང་སླ་བར་འགྱུར། འོ་ན་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན།
Chinese
那些仅凭微小之物难以领悟，其含义在于中等根器者能够领悟独觉佛的菩提，而微小根器者则能领悟声闻的菩提，这表明了其隐含的意义。正如所说：“圆满菩提利根悟，钝根证得解脱道。”这是这样说的。依靠胜义谛而难以生起的情况，通过世尊所说的“像这样”等来祈请。像这样，是舍弃，是“并非如此”的同义词。如果认为没有丝毫可以现证成佛之事，那么以“为何执着”来迎接这种疑惑，并祈请世尊等。因为是空性，所以因为未生，所以没有可以现证菩提之法，这是其含义。为了阐明这一点，祈请世尊“像这样”等。为了舍弃，是为了通过无间道舍弃烦恼之义。现证菩提和现证菩提，是指解脱道的阶段。寻求和将要寻求，是通过殊胜之道。这种种名称也表明，由于没有能作者、业和所作的执着，也由于是空性，所以现证菩提极其不可能。善现说：“因为无生。”因为无因，所以无生。因为无果，所以不会真实转变。因此，因为不是世间和出世间智慧的对境，所以依次说“不可分别”和“不可成就”。如是说，诸法因为未生，所以不是智慧的对境。无上正等正觉如何容易生起？那么是怎样的呢？
English
Those are difficult to realize with small things, which means that those of medium capacity can realize the Bodhi of the Pratyekabuddha, while those of small capacity can realize the Bodhi of the Shravaka, which shows its implied meaning. As it is said, "Perfect Bodhi is realized by sharp faculties, and liberation is attained by dull faculties." This is how it is said. The difficulty of arising based on the ultimate truth is reversed by what the Blessed One said, such as "like this." Like this, is abandonment, a synonym for "not so." If one thinks that there is nothing at all to be enlightened, then welcome this doubt with "why cling?" and pray to the Blessed One, etc. Because it is emptiness, because it is unborn, there is no Dharma to be enlightened, that is its meaning. To clarify this, pray to the Blessed One "like this," etc. To abandon, is for the sake of abandoning afflictions through the uninterrupted path. Manifest enlightenment and manifest enlightenment refer to the stage of the path of liberation. Seeking and will seek, is through the excellent path. These various names also indicate that because there is no attachment to the agent, action, and object, and also because it is emptiness, manifest enlightenment is extremely impossible. Subhuti said, "Because there is no arising." Because there is no cause, there is no arising. Because there is no result, there is no real transformation. Therefore, because it is not the object of worldly and transcendental wisdom, it is said in order, "indiscernible" and "unachievable." Thus it is said, because all dharmas are unborn, they are not the object of wisdom. How can unsurpassed perfect enlightenment easily arise? Then what is it like?
Tibetan
རྣལ་འབྱོར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ལ་ལྷག་པར་མོས་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུས་བྱེད་པ་ལྟར་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསྒྲུབས་ནས་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འབྱུང་བར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱེད་པས་བརྗོད་པ་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་གྲངས་འདིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་དོགས་པ་བསུ་ནས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་ཉེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བདག་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བདག་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱའོ་སྙམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་སྦྱོར་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འབྱུང་བར་དཀའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་ཤིན་ཏུ་འབྱུང་བར་སླ་བ་དགག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་བ་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་འདོད་བ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་ནས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་སྟོན་པ་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །ལྡོག་པ་མི་སྲིད་པ་དེས་ན་དེ་འབྱུང་དཀའ་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་བརྗོད་བ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཡང་ཅི་ཞིག་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྟེ། ལྡོག་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཅན་ནམ་དེ་ལས་ཐ་དད་པའམ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་སམ། དེ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཞིག་ལྡོག་པར་འགྱུར། ཅི་ཞིག་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་འདྲི་བའོ། །ཆོས་ཉིད་ལས་བསམས་ནས་དྲིས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་དོན་ནོ། །རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་བདུན་ལ་སྤྱིར་ལྡོག་པ་མི་སྲིད་པར་བསྟན་ནས། མི་གཡོ་བ་ལ་སོགས་བའི་ས་གསུམ་ལ་ཡང་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དང༌། རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱེ་བས་བརྗོད་པ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཡང་ཅི་གཟུགས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་བར་འཚང་རྒྱ་འམ་ཞེས་བྱ་བ
Chinese
像那样的瑜伽士虽然特别信奉佛法，但在世俗中像幻化的人一样，积聚福德和智慧的资粮后才能证悟，因此说很难出现。为了阐述这一点，所说的就是以“具寿善现，空性”等名相开始的。同样，为了以“为什么呢？”来迎接疑问，说了“具寿善现，虚空”等等。 “不要想我要现证圆满菩提”的意思是，因为是空性，所以具有虚空自性的菩萨不会想“我要现证圆满菩提”，因为是空性，所以具有虚空自性的菩萨不会想“我要现证圆满菩提”，像那样没有勤作，所以才说很难出现，这是总结性的词语。具寿善现，同样为了遮止在世俗中现证圆满菩提也很容易出现，所以说了“具寿善现，如果”等等。 “如果变成不退转”的意思是，因为有现证的意愿，所以不会退转。从退转的角度进行阐述后，再从随顺的角度进行阐述，就是说了“具寿善现”等等。既然不可能退转，那怎么会很难出现呢？所说的是“具寿舍利子，又该怎么办”等等。如果退转，那么有法色等，或者与它相异，或者具有真如自性的法，或者变成与它不同的东西才会退转。 “又该怎么办”是普遍的提问。因为是从法性方面考虑后提问的，所以是否定“不是那样”这句话的意思。在极喜地等七地上普遍阐述了不可能退转后，对于不动地等三地，也通过能证悟和所证悟的法进行区分而阐述，就是“具寿舍利子，色等是否能现证无上正等菩提”等等。
English
Although such yogis are particularly devoted to the Dharma, they accumulate the accumulations of merit and wisdom like illusory beings in the conventional world, and then they realize it, so it is said that it is difficult to appear. To explain this, what is said is that it starts with the names such as "Venerable Subhuti, emptiness". Similarly, in order to welcome the question with "Why is that?", it is said "Venerable Subhuti, space" and so on. The meaning of "Do not think that I will manifest complete enlightenment" is that because it is emptiness, the bodhisattva with the nature of space will not think "I will manifest complete enlightenment", because it is emptiness, the bodhisattva with the nature of space will not think "I will manifest complete enlightenment", because there is no such effort, so it is said that it is difficult to appear, this is a summary word. Venerable Subhuti, similarly, in order to prevent the appearance of complete enlightenment in the conventional world, it is said "Venerable Subhuti, if" and so on. The meaning of "If it becomes irreversible" is that because there is a desire for manifestation, it will not regress. After explaining from the perspective of regression, and then explaining from the perspective of compliance, it is said "Venerable Subhuti" and so on. Since it is impossible to regress, how can it be difficult to appear? What is said is "Venerable Shariputra, what should be done again" and so on. If there is regression, then the law of form, etc., or something different from it, or the law with the nature of suchness, or something that has become different from it will regress. "What should be done again" is a general question. Because it is a question asked after considering from the perspective of Dharma nature, it is the meaning of negating the sentence "It is not like that". After generally explaining that it is impossible to regress on the seven grounds such as the Extremely Joyful Ground, for the three grounds such as the Immovable Ground, it is also explained by distinguishing between the Dharma that can be realized and the Dharma that is to be realized, that is, "Venerable Shariputra, can form, etc., manifest the unsurpassed perfect enlightenment" and so on.