Tibetan
་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བདག་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བར་གྱུར་པའོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་སོང་བ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། འདིར་འགའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་དུ་བྱས་པ་ཡིན་གྱི། དོན་དམ་པར་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཡིན་པས་འདི་ལས་དངོས་པོ་གང་ཡང་གང་དུ་ཡང་རྗེས་ སུ་འགྲོ་བས་མཚུངས་པར་གྱུར་པ་མེད་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དུས་གསུམ་པ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པས་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ན། དེ་ཇི་ལྟར་ན་འདི་དག་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་འདས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་སྐྱེ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་འཇིག་པ་མེད་པས་ན་འདས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྱིས་འབྱུང་བའི་སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་བས་མ་འོངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་མི་འཐད་པས་ད་ལྟར་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཉིད་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའོ། །ཡང་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དངོས་པོའི་ཁྱད་པར་གྱི་དབྱེ་བས་དེ་ལ་དུས་གསུམ་པར་བརྟགས་པ་ཡིན་དུ་ཆུག་པ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང༌། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དག་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་ཉིད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་དེ། འོ་ན་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་གང་གི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་ཞིང་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང༌། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་ནི་ཐ་དད་པར་གྱུར་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །འདས་པ་ལ་སོགས་པ་རེ་རེ་དང་སྤྱིར་བསྡུས་པའི་དབྱེ་བས་འགྲེས་བཞིར་འགྱུར་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ན་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་
Chinese
名为“如是”者，是与自性之如实性相符，故此如实性与一切法相应。若谓是如实性之自性，何以称之为“随顺”？此处宣说了“某物”等，乃是世俗谛中如是安立名言，然就胜义谛而言，其本性犹如幻象，因此没有任何事物能随其后而与之等同。一切法之如实性是三时（过去、现在、未来）的，而如来之如实性，以其自性光明之故，是远离生灭的，若非如此，则如何能说二者是同一的呢？如经中所说“如来之如实性亦非过去”等，即是说，对于如来而言，不存在以生为先导的坏灭，故非过去；远离未来之生起，故非未来；由于不可能获得已存在之物，故非现在。如是，关于“一切法之如实性亦是如此”，意在说明，能极力证实其犹如幻象之正量，在任何情况下都是相同的。或者，即使允许在世俗谛中，以事物差别之分而假立三时，然而如来与一切法之如实性，其无有差别之体性，亦如经中所说“如来之如实性亦……”等。不仅是自性之如实性，又是如何呢？善现，如来亦以如实性随顺于彼，即如来之如实性随顺于过去等之如实性，而过去等之如实性亦随顺于如来之如实性，于解脱中无有差别之故。应知过去等一一分别以及总集之差别，可形成四种解释。归纳而言，如是则常住善现之如实性与
English
That which is called "Thusness" is that Thusness which accords with the Thusness of its own nature, therefore that Thusness becomes associated with all dharmas. If it is the very nature of Thusness, how is it called "following"? Here, it is said, "something," etc., which is nominally established as such in conventional truth, but in ultimate truth, its nature is like an illusion, so there is no object that can follow it and be equal to it. The Thusness of all dharmas is threefold (past, present, and future), but the Thusness of the Tathagata, because of its naturally luminous nature, is free from birth and death, and if it is not like that, how can it be said that these are the same? As it is said in the sutra, "The Thusness of the Tathagata is also not past," etc., that is to say, for the Tathagata, there is no destruction preceded by birth, so it is not past; it is free from future arising, so it is not future; since it is impossible to obtain what already exists, it is not present. Thus, regarding "the Thusness of all dharmas is also like this," the intention is to explain that the valid means that strongly proves it to be like an illusion is the same in all cases. Or, even if it is allowed that in conventional truth, the three times are nominally established by the distinction of the differences of things, nevertheless, the nature of the Tathagata and the Thusness of all dharmas, which is without difference, is also as it is said in the sutra, "The Thusness of the Tathagata also..." etc. Not only is it the Thusness of one's own nature, but what is it like? Subhuti, the Tathagata also follows it with Thusness, that is, the Thusness of the Tathagata follows the Thusness of the past, etc., and the Thusness of the past, etc., also follows the Thusness of the Tathagata, because there is no difference in liberation. It should be known that the differences of the past, etc., individually and collectively, can form four kinds of explanations. In summary, thus the Thusness of the steadfast Subhuti and
Tibetan
ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་སྐབས་དག་ནི་འདི་ལྟར་རེ་ཞིག་ཐ་དད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐ་མི་དད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་ག་ལ་རུང་ཞེས་ འགའ་ཞིག་རྟོག་པ་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྟག་ཏུ་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་འདི་ཡིན་པར་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ་གང་གིས་གློ་བུར་བའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དག་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་དོན་དམ་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལྟ་བུའོ། །བདག་དང་གཞན་གྱིས་སྨྲས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱང་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྒྱུ་མ་དང་མཚུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །གཏན་ཚིགས་འདི་མ་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་འཇུག་པ་ནི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པས་ཁྱབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ནུས་པའི་དངོས་པོའི་ཡུལ་རྣམ་པར་དཔྱད་པར་བྱའི། གཞན་དུ་ན་སྐྱེས་བུ་དོན་གྱི་བྱེད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་དག་དོན་མེད་པའི་དངོས་པོ་ལ་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ལ་དགོས་བ་ཅི་ཡང་མེད་པས་དོན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཕན་ཚུན་དུ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་ཤེས་བྱའི་ངོ་བོ་ཉིད་དམ་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྲང་ཞེས་བརྟག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཕྱོགས་དང་པོ་ལྟར་ན་དེའི་ཚེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཕན་ཚུན་འབྱར་བའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་འམ། རིགས་མཐུན་པ་མང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ནུས་པས་རྣམ་པར་འཛིན་ཅིང་མ་འབྱར་བའི་ཚུལ་གྱིས་བསྐོར་ཏེ་བར་མཚམས་ཡོད་པའམ། ཡང་ན་བར་མཚམས་མེད་པར་བསྐོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཕྱོགས་གསུམ་མོ། །དེ་ལ་ཕྱོགས་དང་པོ་ལྟར་ན་གལ་ཏེ་གཅིག་དང་གཞན་ལྷན་ཅིག་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་འབྱར་བ་དེའི་ཚེ། ཆ་ཤས་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་གཅིག་པ་ཉིད་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་ཏེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་གཞན་དང་གཞན་གྱིས་གཞན་དག་དང་འབྱར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འབྱར་བའི་ཕྱོགས་ལྟར་ན་ཡང་གང་གི་ཚེ་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཞན་དང་ལྷན་ཅིག་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འདྲེས་པ་དེའི་ཚེ་ག
Chinese
如是等等所说。菩提萨埵和如来地步等，如是暂时是各别的自性，因此，怎么能说是如是性和一切法不各别的自性呢？ 有些人如此思索。世尊成为菩提萨埵等等如是说，所谓如是性是此，因为恒常是自性一体的缘故，如是性是此是合理的，因为以脱离了突发性的垢染而现前菩提的缘故。哪些不是一和多的自性，那些就不是以胜义的自性而存在，比如幻化等的自性。自己和他人所说的诸事物也不是一和多的自性，因为说周遍者不可得，所以是和如来的幻化相同之语。此理不成立也不是，因为凡是具有分别念者的行境都是具有需要的周遍，因此，应详细观察以胜义有作用的事物之境，否则，追求有意义的行为的人们，对于无意义的事物进行观察没有任何必要，因此，应承许做有意义之事的有作用的事物。 那也是互相决定的自性，因此，应观察将成为所知自性还是成为能知自性。对此，如果如第一种情况那样，那时，极微们将成为互相粘连的自性，或者，以众多同类者的力量而执持，以不粘连的方式围绕而有间隔，或者，没有间隔地围绕，这三种情况。对此，如果如第一种情况那样，如果一个和另一个一起以一个方向粘连，那时，将成为具有分，因此，将从一体性中退失，因为极微的自性是由其他和另一些粘连的缘故。如果如以所有自体粘连的情况那样，当东方极微和其他极微一起以所有自体混合时，
English
Thus and so forth was spoken. Bodhisattvas and the stages of Tathagatas, as such, are temporarily distinct entities, therefore, how can it be said that suchness and all dharmas are non-distinct entities? Some people think like this. The Blessed One becoming a Bodhisattva and so on is said as such, so-called suchness is this, because it is always of the same nature, it is reasonable that suchness is this, because it is manifestly enlightened by being free from sudden defilements. Those that are not of the nature of one and many, those are not existent in the ultimate nature, such as the nature of illusion and so on. The things spoken by oneself and others are also not of the nature of one and many, because it is said that the pervasive is not found, so it is the same as the illusion of the Tathagata. This reason is not unestablished either, because the actions of those who have discrimination are pervasive with needs, therefore, the object of things that can act in the ultimate sense should be examined in detail, otherwise, people who seek meaningful actions have no need to examine meaningless things, therefore, things that do meaningful things should be acknowledged. That is also the nature of mutual determination, therefore, it should be observed whether it will become the nature of the knowable or the nature of the knower. In this regard, if it is like the first case, then the atoms will become the nature of mutual adhesion, or, held by the power of many similar ones, surrounded in a non-adhesive manner with intervals, or, surrounded without intervals, these three cases. In this regard, if it is like the first case, if one and another adhere together in one direction, then it will become part of it, therefore, it will be lost from oneness, because the nature of the atom is adhered to by others and others. If it is like the case of adhering with all self, when the eastern atom mixes with other atoms with all self,