Tibetan
བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་པར་བསམ་པ་ལས་འདས་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེ་བས་ན་འདི་ནི་རྟོགས་པར་དཀའ་བའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང༌། གཟུགས་ལ་སོགས་པར་མི་ཤེས་ཕྱིར། །དེ་ནི་བསམ་མི་ཁྱབ་པར་འདོད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་གསོལ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་ལགས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་སེམས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མོས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ལྷག་པར་མོས་པ་ཡིན་པས་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ལ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པས། སེམས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མ་བྱས་པ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཞེས་གསོལ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མ་བགྱིས་པ་ལགས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཅི་ཞེས་པས་ཁ་བཀང་ངོ༌། །བྱེད་པ་པོ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་པོའི་རྒྱུ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ནི་མངོན་སུམ་དང་མི་དམིགས་པས་སྒྲུབ་བྱེད་ཅན་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་རྣམ་པ་མེད་པས་མི་རྟོགས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རིག་པ་ཙམ་དུ་མཚུངས་པས་ན་གང་ལས་ས་བོན་ཤེས་པ་ལས་མྱུ་གུ་ཤེས་ལ། དེ་མ་ཤེས་པས་དེ་མི་ཤེས་པས་ནས་ བོན་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ལ་མྱུ་གུ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་བ། འདི་ནི་འདིའི་ཤེས་པ་ཡིན་གྱི་འདི་ནི་འདིའི་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་ལས་རྣམ་པར་གནས། ས་བོན་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དེས་ས་བོན་ཤེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། མིག་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་ལས་མིག་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལས་རྣམ་པར་གནས་པ་འདིར་འགྱུར་བ། རྣམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ལ་ཡང་རྒྱུའི་ཆོས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་འགའ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བདག་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཉིད་ལ་མིང་གཞན་བཏགས་པ་ཡིན་ན། མིང་གཞན་བྱས་པས་ནི་དོན་གཞན་དུ་འགྱུར་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་རྣམ་པ་མ་ཡིན་ན་འོ་ན་དེ་གང་ཡིན་པ་སྨྲོས་ཤིག །ཉེ་བར་མཚོན་པར་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་འདིའོ་ཞེས་བསྟན་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེ་ན། གང་ཁོ་ན་ལས་འདི་ནི་ས་བོན་ནོ་འདི་ནི་མྱུ་གུའོ་ཞེས་རྣམ་པར་གནས་པ་འདིར་འགྱུར་བ་དེ་ཉེ་བར་མཚོན་པ་མེད་ན་དེར་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ། དབྱུག་པ་དང་རྭ་ཉེ་བར་མཚོན་པ་མེད་པར་འདི་ནི་དབྱུག་པ་ཅན་ནམ་རྭ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་གནས་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་དང་བཅས་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་དངོས་པོས་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཟླ་བ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་དེ་མེད་ཀྱང་འདི་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་མ་འཁྲུལ་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་མེད་ན་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་འཁྲུལ་པས་ནི་གཞན་འཁྲུལ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ལེགས་པར་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་སྒྲུབ་པའི་དུས་ན། འདི་ནི་འཁྲུལ་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ལ་འདི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཚུ་རོལ་མཐོང་བ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། དབང་པོ་ལས་འདས་པ་མཐོང་བ་ལ་ཡང་འདི་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པ་མེད་པར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ཡང་མཛེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་པར་ཡང་མི་འཐད་དེ། གལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་ཤེས་པ་ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པས་དེ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་ན་དེའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་རིག་ པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་དང་ཤེས་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་ན་ཡང་ཤེས་བྱ་དག་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། ཐ་སྙད་ཆད་པར་འགྱུར་རོ། །བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རིག་པ་རིག་བྱའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་ན་ནི་དེ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ་ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ །སྐྱེ་བོ་བློ་དམན་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་འཛིན་པས་སམ་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོ་ཉེ་བའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྦོང་བར་བཞེད་པས་མི་མཐུན་པ་དང་གཉེན་པོ་དག་གི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་འདི་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང༌། དེ་ལྟར་ཀུན་ཤེས་ཉིད་ལུགས་ལ། །མི་མཐུན་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དག་གི །རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མ་ལུས་པ། །ཇི་སྐད་བཤད་པ་འདིར་ཤེས་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།། དེ་དག་རྣམ་པར་སྒོམ་པའི་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་ཞེས་སྦྱོར་བའི་དོན་དུ་གསོལ་པ་ནི། དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་སྤང་བར་བྱ་བ་དང༌། བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་དེའི་དོན་དུ་ཇི་ལྟར་སྤྱད་པར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བའི་
Chinese
因为是自性，所以认为现证圆满成佛是不可思议的，因此这是难以理解的道理。也如是说：因为不了知色等，所以认为是不可思议。如是宣说了。请问，不可思议的自性是为什么呢？即是说，世尊，般若波罗蜜多是不可思议的自性吗？“什么”是剩余之词。心不能了知，心不能证悟，即是说，因为没有造作的自性，以信解作意而更加信解，所以心不能了知。以彼性作意而不能完全了知，所以心不能证悟，因此是不可思议的道理。请问，没有造作的自性是怎样的呢？即是说，世尊，般若波罗蜜多是没有造作的吗？“什么”填满了语句。所谓“因为作者不可得”，即是因为作者之因不可得。如此，原因和结果的事物，被说是以现量和不可得作为成立的依据。对此，暂时因为没有相而不能了知，因为一切有情在仅仅是觉知上是相同的，所以从何处了知种子而了知苗芽呢？因为不了知它，所以不了知它，种子是原因，苗芽是结果。会变成这样。这个是这个的觉知，而这个不是这个的觉知，从何处进行区分呢？因为是从种子中产生的，所以也不是以它来了知种子，因为从眼睛中产生，所以会从那里了知眼睛。从何处进行区分会变成这样呢？如果说，在没有相的心上，也有由原因之法所产生的自性差别，是不共的某种东西。所谓的自性差别，如果是对相本身另取一个名字，另取名字是不应该变成其他意义的。如果那不是相，那么请说那是什么。如果说，因为难以近似表示，所以不能指示说“那就是这个”，那么，仅仅从何处说“这是种子，这是苗芽”呢？
English
Because it is self-nature, it is considered that manifest complete enlightenment is inconceivable, therefore this is a difficult to understand principle. It is also said: Because one does not know form and so on, it is considered to be inconceivable. Thus it was proclaimed. Why is the very nature of the inconceivable? That is to say, World Honored One, is the Prajñāpāramitā the very nature of the inconceivable? "What" is a remaining word. The mind cannot know, the mind cannot realize, that is to say, because there is no nature of non-doing, by believing and paying attention, one believes even more, so the mind cannot know. By paying attention to that very nature, one cannot fully know, so the mind cannot realize, therefore it is the principle of the inconceivable. How is the very nature of non-doing? That is to say, World Honored One, is the Prajñāpāramitā not made? "What" fills the sentence. The so-called "because the maker is unattainable" means that the cause of the maker is unattainable. Thus, the things of cause and effect are said to be based on the establishment of direct perception and unattainability. In this regard, temporarily because there is no characteristic, it cannot be understood, because all sentient beings are the same in mere awareness, so from where does one know the seed and know the sprout? Because one does not know it, one does not know it, the seed is the cause, and the sprout is the result. It will become like this. This is the awareness of this, but this is not the awareness of this, from where is the distinction made? Because it is produced from the seed, it is also not knowing the seed by it, because it is produced from the eye, it will know the eye from there. From where does the distinction become like this? If it is said that on the mind without characteristics, there is also a unique something of self-nature difference produced by the law of cause. The so-called self-nature difference, if it is another name for the characteristic itself, then taking another name should not become another meaning. If that is not a characteristic, then please say what it is. If it is said that because it is difficult to approximate, it cannot be indicated that "that is this", then from where alone does one say "this is the seed, this is the sprout"?
Chinese
如果这种状态的改变没有明显地表现出来，那么它怎么会改变呢？如果棍子和角没有明显地表现出来，那么说“这是有棍子的”或“有角的”这种状态是不存在的。也不是因为有形状，因为形状并不遍及事物。例如，即使没有两个月亮等，这个（幻觉）也是存在的。不是这样的，因为这是错觉。如果不是错觉，那么没有事物就不会产生。说“其他的错觉也不是其他的错觉”也不好，因为在建立因果关系的事物时，确定“这是错觉的形状，这不是”的理由，不是在眼前所见到的，也不是在超越感官所见到的。没有确定性地建立因果关系的事物也不美妙。认为这是事物的形状的意识也是不合理的。如果一方的意识是可知的形状，因此它完全切断了它，那么那时一切都将变成认识一切，因为所有的意识和可知物本身等所有事物的共同形状都具备。即使所有的意识本身都是可知的形状，由于可知物本身的一致性，区分也是不合理的，因为言语将会中断。如果所有自身都是可知的形状的知识，那么它将会不存在，因为已经足够详细地说明了。为了接纳那些智慧低下的人，或者因为想要消除那些可以被调伏的人的颠倒，所以应该理解如上所说的不同和对治的区分。如是说： 如此通晓一切之理， 不顺对治诸方分， 所有差别无遗余， 如是所说于此知。 这样说的。什么是修习这些的瑜伽呢？为了瑜伽的意义而祈请，就是“如此”等等。因为如此不顺的一方和对治应该被抛弃，应该被接受，因此为了那个意义应该如何行持呢？
English
If the change in this state is not clearly manifested, how can it change? If the stick and horn are not clearly manifested, then the state of saying "this is with a stick" or "with horns" does not exist. It is also not because of having a shape, because the shape does not pervade things. For example, even if there are no two moons, etc., this (illusion) exists. It is not like that, because this is an illusion. If it is not an illusion, then it will not arise without a thing. Saying "other illusions are also not other illusions" is also not good, because when establishing the things of cause and effect, the reason for determining "this is the shape of illusion, this is not" is not in what is seen before the eyes, nor is it in what is seen beyond the senses. Establishing the things of cause and effect without certainty is also not beautiful. It is also unreasonable to think that this is the consciousness of the shape of things. If the consciousness of one side is the shape of the knowable, therefore it completely cuts it off, then at that time everything will become knowing everything, because all the common shapes of all consciousness and knowable things themselves, etc., are possessed. Even if all consciousness itself is the shape of the knowable, because of the uniformity of the knowable things themselves, the distinction is unreasonable, because speech will be interrupted. If all self-knowledge is the shape of the knowable, then it will not exist, because it has been explained in sufficient detail. In order to accept those of low intelligence, or because one wishes to eliminate the perversions of those who can be tamed, one should understand the distinctions of the dissimilar and the antidotes as stated above. As it is said: Thus, in the manner of knowing all, The divisions of the dissimilar and antidotal sides, All the distinctions without remainder, Should be known here as stated. This is what is said. What is the yoga of meditating on these? The request for the meaning of yoga is "thus" and so on. Because the dissimilar side and the antidote should be abandoned and should be accepted, therefore how should one practice for that meaning?