Tibetan
་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འབྲས་བུ་གང་ཞིག་གང་གི་ལྡོག་པ་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་དེ་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྔོན་གྱི་མཐའ་མཐོང་ལ། སྐད་ཅིག་མ་ཐམ་མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་མའི་མཐའ་ཡང་མཐོང་ཞིང༌། ཡོད་པ་ ཉིད་དུ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དབུས་སུ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཐོག་མ་དང་དབུས་དང་ཐམ་དེ་ཅི་ལྟར་མི་དམིགས་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིག་པས་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་དང་རྣམ་པ་མེད་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིག་པས་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་དང་རྣམ་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །རྣམ་གྲངས་འདིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་གྱི་རྣམ་གྲངས་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དེ་ལྟར་དམིགས་པ་མཐའ་ཡས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་བསྟན་ནས། སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་སྨྲས་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདིར་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཁོང་ནས་དབྱུང་ངོ༌། །སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པ་དང་པོས་ནི་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བའི་རྣམ་པ་བཀག་པས་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་བསགས་པའི་དངོས་བོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་མ་རྟོགས་པ་རྣམས་ལ་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་བ་གཉིས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་ཅི་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པའོ། །ཅི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤོང་བ་སྟེ་སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་སོགས་པ་མེད་པས། སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཐའ་ཡས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། གྲངས་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་འདོད་དོ། །བསམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྨྲས་པ་ནི། ཀཽ་ཤི་ཀ་བགྲང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བགྲང་བ་དང་མི་ལྡན་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ལ་སོགས་པའི་བགྲང་བ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་ལྡན་པ་འབྲེལ་བའི་མ་ཡིན་པས་ན་བགྲང་བ་དང་མི་ལྡན་པ་ཞེས་ཡི་གེ་ཨ་ཁོང་ནས་གདོན་ཏེ། གྲངས་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །བགྲང་བ་མང་པོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་ལྟར་ཚིག་དྲུག་ཅུར་ཕྱིན་པའི་གྲངས་ལ་གྲངས་མེད་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ་མཐའ་མེད་པའི་གྲངས་དང་ལྡན་པས་གྲངས་མང་པོས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་དེ་དང་འཚམ་པའི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་དུ་མ་གྱུར་ན། འོན་རྣམ་པ་གང་གིས་འགྱུར་ཞེས་སྨྲ
Chinese
等等。任何作为某事物之逆转和随行之随行者，即是彼事物之因，故见前际。因所有刹那皆被见者所确定，故亦见后际。以知其为存在本身，则于中际岂非极为存在？何以初始、中际与终结不可见？若生如是疑问，则以“何以故”迎接，所谓“以理智具相与无相”，即是以理智具相与无相之知识，此为余义。所谓“以此类”，不仅是先前的种类，此为总结语。如是显示无量之所缘二种后，为述说无量有情，故说“有情无量，无边”。如前，以“何以故”迎接疑问后说：“有情”等等。此处亦如前，从心中取出。第一种无量有情，是以遮止极度生起之相而作。为向未领悟如前所说之无量有情者，因其执着于从无始以来积聚之事物，故为显示第二种无量有情而说：“圣者，善现，如何”等等。所谓“如何”，即是舍弃，因无前际等等，故以无量有情，般若波罗蜜多并非无量。若非如此，那是什么？意为因与数等等相关联。以知其意而说：“ कौ शिक बགྲང་བ་”等等。“与计数不符”意为与一等等之计数不相符，因非相关联，故从心中取出“अ”，称为与计数不符，此为“以其超越数量”之总结语。“以众多计数”意为，如六十句之数称为无数，如是具有无边之数，故其义为以众多之数。若以与之相符之二相亦未成为无量有情，那么以何种相会成为无量有情呢？
English
etc. Whatever fruit follows the reversal and following of something is the cause of that thing, therefore the prior limit is seen. Because all moments are determined by those who see them all, the latter limit is also seen. Since it is known to be existence itself, isn't it extremely existent in the middle? If there is a doubt as to why the beginning, middle, and end are not visible, then it is greeted with "Why?", and what is called "with and without aspects by intelligence" means knowledge with and without aspects by intelligence, which is the remainder. What is called "with this category" is not only the previous category, this is the concluding remark. Having thus shown the two kinds of limitless objects, in order to speak of limitless sentient beings, it is said, "Sentient beings are limitless, boundless." As before, after greeting the doubt with "Why?", it is said, "Sentient being," etc. Here too, as before, it is taken out from the heart. The first limitless sentient beings are made by preventing the aspect of extreme birth. In order to show the second limitless sentient beings to those who have not realized the limitless sentient beings as described above, because they are attached to the things accumulated from beginningless time, it is said, "Noble Subhuti, how?" etc. What is called "how" is abandonment, because there is no prior limit, etc., therefore, with limitless sentient beings, the Prajnaparamita is not limitless. If not, then what is it? It is intended to be related to numbers, etc. Having spoken with the knowledge of intention, "Kauśika count," etc. "Not in accordance with counting" means not in accordance with the counting of one, etc., because it is not related, therefore the letter "a" is taken out from the heart, called not in accordance with counting, this is the concluding remark of "because it transcends number." "With many counts" means, just as the number of sixty sentences is called countless, so it has endless numbers, so its meaning is with many numbers. If even with the two aspects that are in accordance with it, it does not become limitless sentient beings, then with what aspect will it become limitless sentient beings?
Tibetan
ས་པ་ནི། འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་འོ་ ན་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེའི་ཚིག་གིས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། ཀཽ་ཤི་ཀ་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱིས་རླབས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཤེས་པས་སྨྲས་པ་ནི། འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆོས་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་འཛིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་འཛིན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་བླ་དགས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་རྒྱུ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་མེད་པ་ལ་དགག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་བླ་དགས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བར་ཇི་ལྟར་ཐ་སྙད་གྲགས་ཤེ་ན། མིང་དུ་བཏགས་པ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །རྒྱུ་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་དང་རྐྱེན་གྱི་རྣམ་པ་བཀག་པ་ནི་གློ་བུར་དུ་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་བཞི་ཡིན་ནོ། །བཏགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པ་སྟེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཙམ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་བཀག་ན་བརྒྱལ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གོ་བར་འགྱུར་པས་འདྲི་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། ཀཽ་ཤི་ཀ་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྒྱུ་མེད་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་ཕྱིར། རྟག་ཏུ་ཡོད་པའི་མེད་པར་འགྱུར། །དངོས་པ་རྣམས་ནི་རེས་འགའ་ཞིག །འབྱུང་བ་ལྟོས་པ་ལས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་པས་མི་རྟག་པའི་དངོས་པོར་ཡོད་པར་སྣང་བས། འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །ད་ནི་དེའི་ཚིག་མཐའ་ཡས་བ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཀུན་རྫོབ་ཙམ་གང་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཅན་འགའ་ཡང་བསྟན་པ་མ་བྱས་པ་དེ་ལ་སེམས་ཅན་མཐའ་ལས་འདས་པ་དང་གྲངས་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་འབྲེལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ། བགྲང་པར་བྱ་བ་ཉིད་འགའ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཀཽ་ཤི་ཀ་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་དུས་ཉུང་ཟད་ཅིག་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་བསྐལ་བ་རྙེད་དུ་ཡང་ངོ༌། །མཐའ་ལས་འདས་པ་རྣམས་པར་རིག་པར་བྱེད་པའི་དབྱངས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་པ་གོ་ པར་མཛད་པའི་སྒྲས་སོ། །གསུང་དབྱངས་ཟབ་མོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་རིང་པོར་
Chinese
此为，圣者善现，‘如何’等语。为了以其语句显示，而说：‘ कौशिका (梵文天城体，梵文罗马拟音：kauśika，汉语字面意思：憍尸迦) ，你作何思？’等语。如来以加持，以了知法之真如自性而说：‘圣者善现，如是’等语。法是执持自性之故，有情之名，非是执持自性之法的词语。于真如中，具因之法是不存在的缘故。于无境上，无有遮破之故，亦非非法之词语。如是，有情之名如何称说耶？说：‘此是名言’等语。遮破因与集起与生起与缘之相，是‘忽然生起’等四句。名言之名，是增益，是世俗谛，仅仅是之义。如是，若遮破因等，则理解为具有无坏灭因之有情存在，故为询问而说：‘ कौशिका (梵文天城体，梵文罗马拟音：kauśika，汉语字面意思：憍尸迦) ，你作何思？’等语。无因不待他，恒常存在则成无。诸事物，偶尔生起，是依赖而生。以如是之理，显现为存在之无常事物，故说：‘圣者善现，非如是’。现在，为了将彼语句与无边际之义相结合，而说：‘ कौशिका (梵文天城体，梵文罗马拟音：kauśika，汉语字面意思：憍尸迦) ，于何处’等语。于仅仅是世俗谛的何处，未曾显示任何真如有情之处，与彼有情无边与无数等有何关联耶？因为无有任何可数之事物故，如是意欲。为了显示彼义，说：‘ कौशिका (梵文天城体，梵文罗马拟音：kauśika，汉语字面意思：憍尸迦) ，若’等语。‘又’字之语，不仅是短暂之时，于劫亦然。‘以能辨别无边际者之音声’者，是以了知有情界无边际之音声也。‘以甚深之音声’者，是以长时
English
Here, the venerable Subhuti, 'how' and so on. In order to show it with its words, it is said: 'Kausika, what do you think?' and so on. The Tathagata, by blessing, by knowing the self-nature of the truth of the Dharma, said: 'Venerable Subhuti, thus' and so on. Because Dharma is the holder of self-nature, the name of sentient beings is not the word of the Dharma that holds self-nature. In the true nature, the Dharma with cause does not exist. Because there is no negation on the unconditioned, it is also not a non-Dharma word. Thus, how is the name of sentient beings spoken? It is said: 'This is a name' and so on. The negation of the cause and the arising and the arising and the condition is the four sentences such as 'suddenly arising'. The name of the name is augmentation, is the conventional truth, only the meaning of is. Thus, if the cause and so on are negated, then it is understood that there is a sentient being with no cause of destruction, so it is said for questioning: 'Kausika, what do you think?' and so on. Without cause, not dependent on others, constant existence becomes non-existence. All things, occasionally arise, are dependent on arising. With such reason, it appears as an existing impermanent thing, so it is said: 'Venerable Subhuti, not so'. Now, in order to combine those words with the meaning of infinity, it is said: 'Kausika, where' and so on. Where is the mere conventional truth, where no true sentient being has been shown, what is the relationship with those sentient beings without limit and countless? Because there is nothing countable, so it is intended. In order to show that meaning, it is said: 'Kausika, if' and so on. The word 'again' is not only a short time, but also in kalpas. 'With the sound that can distinguish the infinite' is the sound that knows the infinite realm of sentient beings. 'With a deep voice' is with a long time