Tibetan
ར་ལ་རྟོག་གོ །འཕགས་པའི་ལམ་ལ་མི་གནས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་གིས་བརྟགས་ནས་མིང་དང་གཟུགས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ལམ་ལ་གནས་པར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དེ་ལ་མིང་ནི་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་སོ། །གཟུགས་ནི་ གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་གིས་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བརྟགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དམིགས་པ་དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །བདག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་གིས་མེད་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བདག་ཡོད་ན་ནི་གཞན་དུ་ཤེས། །བདག་གཞན་ཆ་ལས་འཛིན་དང་སྡང༌། །འདི་གཉིས་དང་ནི་འབྲེལ་པ་ལས། །ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་བདག་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལས་ཆོས་དང་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་སོགས་པའི་ལམ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་མི་མཐོང་ངོ༌། །རྣམ་པར་དག་པ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ལམ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་ཤེས་མ་མཐོང་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་ཁམས་གསུམ་པ་འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་མི་འབྱུང་བ་ནི་མི་འདའ་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དག་པ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་མཆོག་གི་དོན་གྱིས་ན་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དེས་ན་བྱིས་པ་ཞེས་བྱ་བར་བཏགས་པའི་གྲངས་སུ་འགྲོ་ཞིང་མིང་ཐོབ་པོ། །གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་གཉེན་པོའི་རྟེན་ཅན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཆོས་བདེན་པ་ལ་ཡིད་མི་ཆེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ནི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་མི་ཆེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པས་མི་དད་ཅིང་ལྷག་པར་མི་མོས་སོ། །ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་གསུངས་པ་ནི་ཡང་ཤཱ་རིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་གང་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ། །དེ་ཡང་འདི་ལྟར་ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བས་དགུར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་སྤུངས་པའི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང༌། སྐྱེ་བའི་སྒོའི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང༌། རིགས་ཀྱི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་ རྟོག་པ་དང༌། སྐྱེ་བའི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང༌། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང༌། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང༌། མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང༌། བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང༌། མི་སློབ་པའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང༌། གཞི་དང་དེ་ཡི་གཉེན་པོ་ཡིས། །གཟུང་བར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་གཉིས། །རྨོངས་དང་ཕུང་སོགས་བྱེ་བྲག་གིས། །དེ་ནི་སོ་སོར་རྣམ་བ་དགུ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་ནི་གཞི་ཐམས་ཅད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། གཉིས་པ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཁོ་ནའི་གཞི་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ནས་བརྗོད་པ་ནི་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཉིས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཚིག་སྔ་མ་དང་སྦྱར་རོ། །རེ་ཞིག་དང་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཉིས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་གཞི་ཐམས་ཅད་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་གྱི་དང་པོ་མ་ཡིན་པ་ནི་དཔེར་ན་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཙམ་གྱི་རྟེན་ཅན་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་གཞི་ལ་བརྟེན་པ་ནི་དང་པོ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་བྱང་བའི་གཞི་ལ་བརྟེན་པ་གཉིས་པ་ཡིན་པས་འདི་གཉིས་ཕན་ཚུན་རྣམ་པར་འཆད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་གཉིས་ནི་ཐ་དད་པ་ཁོ་ནའི་ཞེས་ཟེར་རོ། །འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་རྟེན་ཅན་གསུངས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟར་སློབ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ལྟར་བཤད་མ་ཐག་པའི་རིམ་པས་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་མི་བྱེད་པར་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོས་སློབ་ན་སློབ་བམ་ཅི་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་སྒྲིབ་པ་ཡིན་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ནི། མི་སློབ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །གཞན་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་ལས་དང་པོ་པ་འདི་ལྟར་སློབ་པོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། ཤཱ་རིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པའོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སློབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་གསུམ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་འདི་ལྟར་ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་དགུར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་རང་དབང་ཅན་གྱི་བདག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང༌། གཅིག་པུའི་བདག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང༌། རྒྱུའི་བདག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང༌། ལྟ་བ་པོ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང༌། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྟེན་གྱི་བདག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང༌། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྟེན་གྱི་བདག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང༌། མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་རྟེན་གྱི་བདག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང༌། བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་རྟེན་གྱི་བདག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང༌། དོན་བྱས་པའི་རྟེན་གྱི་བདག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་ནི་སྐྱེས་བུ་བཏགས་པར་ཡོད་པའི་རྟེན་ཅན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ལ་རྩོད་པ་ངན་པ་སྤང་བའི་སྒོ་ནས་གསུངས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བཏགས་བ་ཙམ་ཁོ་ནའི་སྐྱེས་བུ་ནི་འཛིན་པའོ་ཞེས་མངོན་པར་ཞེན་ན་ལོག་པར་སྣང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་གྱི་སྐྱེས་བུ་ནི་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་སྟེ་བཏགས་པ་ཙམ་ཁོ་ན་དེ་ཡང་སློབ་པར་འགྱུར་ན་དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་སེམས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པ་ཡང་སློབ་ན་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སློབ་པར་འགྱུར་བས་ཐར་པ་འབད་པ་མེད་པར་འགྲུབ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་བསམ་པས་གང་ཞིག་འདི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་སྐད་འདྲི་ན་དེ་ལ་ལན་ཇི་སྐད་བསྟན་པར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་ལོག་པར་སྣང་བའི་རང་བཞིན་དུ་མཉམ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་རྟེན་གཞན་མེད་པས་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་དང་འདྲ་བས་བསླབ་པར་བྱ་ཞིང་ཐར་པ་འབད་པ་མེད་པར་འགྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ནི། རབ་འབྱོར་དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཁྱོད་དེ་སྐད་འདྲི་བ་འདིར་ཁྱེད་ཉིད་ལ་དྲི་བར་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་སླར་དྲི་བར་བྱའོ་ཞེས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལེགས་སོ་ཞེས་ཁས་བླངས་པར་བྱ་བ་ནས་དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལྟར་ཉན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་པར་གྱུར་པའོ། ། དེ་ལྟར་ཅི་ཞིག་ཉན་ཅེ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ལན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྒྱུ་མ་དེ་གཞན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ།
Chinese
是为分别。为了显示不住于圣道的分别。说“他们以分别而于名与色现行耽著”，意谓现行耽著于住于见等道。其中，名是受等非色蕴。色是色蕴。为了显示所缘的分别，说“他们以分别而于一切无有之法作分别”，意谓以现行耽著于彼所缘。为了显示我等分别，说“他们以无有之法彼等”等，说：若有我则知有他，我他分执生贪嗔，此二与系起诸过。谓由耽著我等，于法与补特伽罗无我之相，见道等正道不如实，不如前者不知不见。为了显示清净生等分别，说“由不如实知见正道”，等，谓不决定出于三界轮回是不超脱。以何之故由耽著清净生等，以胜义故，不能领会名为真实边际之彼真如。是故以彼因，则入于假立为孩童之数而得名。为了显示所取分别之二，具有对治所依，说“彼等不信法真谛”等。法是对治品之相。所谓真谛，是无倒之义故。所谓不信，谓与耽著彼之分别相应故，以颠倒而成立故，以无有自性之体验故，不信且不甚爱乐。从反面说，所说之颠倒成立者，即又舍利子等，谓以所取分别，于任何清净之法，是为余者。彼亦如是，以境之差别而异。
English
It is discrimination. In order to show the discrimination of not abiding in the noble path. It is said, "They discriminate and manifestly cling to name and form," meaning that they manifestly cling to abiding in the path of seeing and so on. Among them, name is the non-form aggregates such as feeling. Form is the form aggregate. In order to show the discrimination of the object, it is said, "They discriminate all non-existent dharmas by discrimination," meaning that they manifestly cling to that object. In order to show the discrimination of self and so on, it is said, "They say that those non-existent dharmas," and so on: If there is a self, then one knows there is another. From the division of self and other arise attachment and hatred. From these two and their connections, all faults arise. That is to say, by clinging to self and so on, one does not know or see the true path, such as the path of seeing the characteristic of selflessness in phenomena and persons, as it is, without reversing it as before. In order to show the discrimination of purity, birth, and so on, it is said, "Because one does not know or see the true path as it is," and so on, meaning that not being certain to emerge from the three realms of samsara is not transcending. Because of what, by clinging to purity, birth, and so on, one cannot comprehend that which is called the ultimate meaning, the true reality of the limit of truth. Therefore, because of that cause, one enters into the number of those who are designated as children and obtains a name. In order to show the second of the grasped discriminations, which has the support of the antidote, it is said, "They do not believe in the truth of the Dharma," and so on. Dharma is the characteristic of the antidote side. The so-called truth is the meaning of non-reversal. The so-called disbelief means that because it is associated with the discrimination of clinging to it, because it is established in a reversed way, because there is no experience of its own nature, one does not believe and does not particularly like it. From the opposite point of view, what is said to be established in a reversed way is also Shariputra and so on, meaning that with the grasped discrimination, in any purified Dharma, it is the remainder. That is also like this, it differs according to the distinction of the object.
Chinese
转变成为。例如，积聚之义的分别，生门之义的分别，种姓之义的分别，出生之义的分别，空性之义的分别，到彼岸之义的分别，见道之义的分别，修道之义的分别，无学道之义的分别。如是说：以基和其对治，所取分别有两种，愚昧和蕴等差别故，彼则各自有九种。如是说。其中一些人说，所取分别第一者是所有基，第二者是唯有清净之基。这是所取分别这二者的差别。如此做了之后说，所取分别第一者，也是第二者，与前一句相连。暂时第一者也是第二者，例如所取分别第一者如所有基。唯有第二者转变，不是第一者，例如唯有清净之所依所取分别第二者。其他人说，依赖于一切烦恼之基是第一者，依赖于清净之基是第二者，因为这二者是互相解释的自性，所以这二者是仅仅不同的。能取分别第一者，说是以人我实有为所依，世尊说菩萨摩诃萨如是学等。如是说之后，紧接着不作所取分别二者，而是以能取分别第一者学，想是否应该学。因为分别同样是障碍，所以世尊说不学，那仅仅是剩余的。因为其他不合理，所以在世俗中，最初的业者如此学，如是说，舍利子等。一切知。
English
It transforms into. For example, the discrimination of the meaning of accumulation, the discrimination of the meaning of the gate of birth, the discrimination of the meaning of lineage, the discrimination of the meaning of birth, the discrimination of the meaning of emptiness, the discrimination of the meaning of going to the other shore, the discrimination of the meaning of the path of seeing, the discrimination of the meaning of the path of meditation, and the discrimination of the meaning of the path of no more learning. It is also said that: By the basis and its antidote, there are two kinds of grasping discrimination. Because of the differences of ignorance and aggregates, etc., there are nine kinds separately. It is said. Some say that the first grasping discrimination is only the basis of all, and the second is only the basis of purification. This is the difference between these two grasping discriminations. Having done so, it is said that the first grasping discrimination is also the second, which is connected with the previous sentence. For the time being, the first is also the second, for example, the first grasping discrimination is like the basis of all. Only the second transforms, not the first, for example, the second grasping discrimination, which is only the basis of purification. Others say that the first is based on the basis of all defilements, and the second is based on the basis of purification. Because these two are the nature of explaining each other, these two are only different. The first grasping discrimination is said to be based on the existence of a person as a substance. The Blessed One said that the Bodhisattva Mahasattva should learn in this way, etc. Having said that, immediately after that, without making the two grasping discriminations, but learning with the first grasping discrimination, thinking whether or not to learn. Because discrimination is equally an obstacle, the Blessed One said not to learn, which is only the remainder. Because it is not reasonable otherwise, in the conventional truth, the first practitioner learns in this way, as it is said, Shariputra, etc. All knowing.
Chinese
所谓“学习调伏”等三个词，要知道是按顺序结合等的场合。再者，像这样以境的区别而变成九种，即是说，于自主之我而起分别，于唯一之我而起分别，于因之我而起分别，于见者等之我而起分别，于一切烦恼所依之我而起分别，于离贪之所依之我而起分别，于见道之所依之我而起分别，于修道之所依之我而起分别，于已作义之所依之我而起分别。能执之分别二者，是有士夫假立之所依。对于该分别，从舍弃恶诤的角度所说的是“世尊何者”等。如果执着于仅仅是假立的士夫是能执，因为是颠倒显现，幻化的自性之士夫是幻化的士夫，即仅仅是假立，如果那也成为学习的对象，那也不可能，因为没有心。如果未完全知晓的也学习，那么一切都将成为学习的对象，因此解脱将毫不费力地成就，以这样的想法，如果有人这样问“何者如此说”等，对于那样的提问，应该如何回答呢？这是结尾语。色等与颠倒显现的自性相同。因此，因为没有其他所依，与幻化的士夫相似，所以不是应该学习并且解脱毫不费力地成就，想到这里，世尊开示说：“善现，因此”等。因为你如此提问，所以在这里反问你。所谓“世尊，很好”等，从“世尊，很好”承诺开始，到“如是世尊所听闻”等，就是听闻了。 那么听闻了什么呢？世尊说“世尊”等。回答是“世尊，幻化对于其他”等陈述。