Tibetan
།ཡང་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་ཏེ། གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བས་ཇི་ལྟར་བདག་མེད་ཅིང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མི་དམིགས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆོས་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་བའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །ཐམས་ཅད་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་སོ། །ཐམས་ཅད་དུ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གཞན་མེད་པས་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ཁོ་ན་ལྟར་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པར་བྱ་ཞིང་དེ་ལ་ཡང་དཀའ་བ་སྤྱོད་པའི་འཇིགས་པ་ཇི་ལྟར་ཡོད་ཅེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ། །དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་ཐལ་བ་སྤངས་ནས་ཁས་ལེན་པ་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་གང་ཡང་འདི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་བས་བརྗོད་དོ། །དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པས་ཕྱོགས་གཅིག་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཡང་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་བྱེད་པའི་ཆོས་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མེད་དེ་རིགས་པས་མཚུངས་ པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་དྲིས་པ་དེ་ཁོ་ན་ལན་གདབ་པར་བྱའི། གཞན་དུ་ན་ཉན་པ་པོ་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ངག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཕྱོགས་གཅིག་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ལན་གདབ་པའི་ཕྱིར། འོན་ཏེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གོང་ནས་གོང་དུ་དྲིས་པ་དང༌། ལན་སྨྲས་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དོ། །སངས་རྒྱས་སུ་བྱེད་པའི་ཆོས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་སོ། །འཕགས་པའི་ལམ་མ་སྐྱེས་པའི་བྱིས་པ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་རྣམས་ནི་དེ་དང་འབྲེལ་བ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་རིམ་གྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཁས་ལེན་དུ་བཅུག་ནས་ཉེས་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་བརྗོད་པ་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ
Chinese
此外，“在一切处”是指作者本身等方式。由于脱离了一和多的自性，怎么会无我和不存在呢？正因为如此，所以不可见，一切法也是如此。指示它的就是“如是”等。相对于法而言，“一切”是指其自相等等的方式。一切是总相等等。所谓“一切种类”，是指烦恼等种类。在一切处，即一切种类处。因此，由于没有其他种类，应当像幻化的人一样到处行事，并且还应当思考，对于他来说，行苦的恐惧又怎么会有呢？像这样，抛弃了对无生之说的责难而承认它，是具寿舍利子以“凡是这样说”等来表达的。“它就是这样”是指思考为胜义谛。如果说宣说菩萨无生就会变成单方面的空性，具寿善现也说了“又怎么样”等。菩萨的法，是使成为菩萨的法，即道路的各种识等等的自性。菩萨的法也是无生的，因为以理相同。表达它的就是“菩萨的”等。应当回答所提问的那个问题本身。否则，听者就会变成无意义的言语。因此，为了回答单方面的空性，从上面开始提问“然而，一切智智也是”等，并且回答说空性是一切的对境。其中，一切智智就是佛陀本身。使成为佛陀的法，即一切智智的自性，就是一切智智的法。圣道未生的孩子就是异生。异生的法就是与它相关的贪欲等等。像这样，逐渐地让承认一切法无生之后，为了避免过失的违背，所说的是具寿善现“如果”等。
English
Furthermore, "in all places" refers to the manner of the agent himself, etc. Since it is devoid of the nature of one and many, how can it be selfless and non-existent? Precisely because of this, it is invisible, and all dharmas are the same. What indicates it is "thus" and so on. In relation to dharma, "all" refers to the manner of its own characteristics, etc. All is the general characteristic, etc. The so-called "all kinds" refers to the kinds of afflictions, etc. In all places, that is, in all kinds of places. Therefore, since there are no other kinds, one should act everywhere like a magical person, and one should also think, how can there be fear of asceticism for him? In this way, abandoning the accusation against the statement of non-arising and admitting it, the venerable Shariputra expresses it with "whatever says like this" and so on. "It is just like that" means thinking of it as the ultimate truth. If it is said that declaring the bodhisattva to be unborn will become one-sided emptiness, the venerable Subhuti also said "what about" and so on. The dharma of the bodhisattva is the dharma that makes one a bodhisattva, that is, the nature of the various consciousnesses of the path, etc. The dharma of the bodhisattva is also unborn, because it is the same in reason. What expresses it is "the bodhisattva's" and so on. One should answer the question that is asked itself. Otherwise, the listener will become meaningless words. Therefore, in order to answer the one-sided emptiness, from above, ask "However, even the omniscient wisdom is" and so on, and answer that emptiness is the object of everything. Among them, omniscient wisdom is the Buddha himself. The dharma that makes one a Buddha, that is, the nature of omniscient wisdom, is the dharma of omniscient wisdom. A child who has not given birth to the noble path is an ordinary being. The dharmas of ordinary beings are the attachment and so on related to it. In this way, after gradually allowing the admission that all dharmas are unborn, in order to avoid the fault of contradiction, what is said is the venerable Subhuti "if" and so on.
Tibetan
། །འོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་བཟོད་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །གླེགས་བམ་ལ་ལ་ལས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་འབད་པ་མེད་པས་ཐོབ་བམ་ཟེར་བ་ནི་གསལ་བ་ཁོ་ནར་ཟད་དོ། །འདི་སྐད་དུ་གུས་པར་བྱས་པ་དང་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང་ཡུན་རིང་པོར་བསྒོམས་པས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་རྟོགས་པ་ན་སངས་རྒྱས་ཉིད་རྗེས་སུ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་བ་ཉིད་འབད་པ་མེད་པར་རྗེས་སུ་ཐོབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་ན་ནི་ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མ་སྐྱེས་པ་ལ་ཐོབ་བར་བྱ་བ་དང་ཐོབ་པ་བོ་ཆོས་ཡོད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་འབད་པ་མེད་པར་ཐོབ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འཐད་པ་ཞིག་ན། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསམས་ནས་བརྗོད་པ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཁོ་བོ་ནི་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ལ་ཐོབ་པར་མི་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རིགས་པས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་དད་པས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་ཐོབ་པ་པོའི་སྦྱོར་བའི་གནས་སྐབས་སུ་ཐོབ་པར་ཏེ་འཛིན་པར་མི་འདོད་ལ་དངོས་གཞིའི་གནས་སྐབས་ སུ་མངོན་པར་རྟོགས་ཤིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་ཡང་མི་འདོད་དོ། །དེ་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐོབ་པ་པོའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐོབ་པ་མ་སྐྱེས་པ་འཐོབ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། གཉི་ག་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་གང་རུང་ཞིག་མ་སྐྱེས་པས་ན་ཐོབ་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཡང་ཅི་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཕྱོགས་གཞན་སྟོན་པར་བྱེད་བའོ། །སླར་དྲིས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ལན་གྱི་དོན་བརྗོད་པ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཡང་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྐྱེ་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཅི་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བརྗོད་དམ། དེ་ལྟའོ་ཞེ་ན། བརྗོད་ལ་རག་སྟེ་མིང་གཞན་དུ་བྱ་བས་དངོས་པོ་གཞན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་ཐོབ་པ་མ་སྐྱེས་པ་འཐོབ་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། འོན་ཏེ་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཁོ་ན་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁྱོད་ཀྱིས་བརྗོད་པ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཉེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མ་སྐྱེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དེས་ན་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་ཐོབ་པ་སྐྱེས་པ་འཐོབ་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར་འདི་སྐད་དུ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་ཐོབ་པ་པོ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་འབད་པ་མེད་པར་འཐོབ་པར་འགྱུར། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་འབད་པ་ཆེན་པོས་དུས་རིང་པོར་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བསྒོམས་པས་ས་བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་པར་ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཇུག་པ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་གང་གིས་ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་འབད་པ་མེད་པར་འཐོབ་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བ་དང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་རྣམ་པར་གནས་པ་ཡིན་ན་ཁྱོད་ལ་ཡང་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་འདི་ཉིད་དོ་སྙམ་པའི་བསམ་པས་བརྗོད་པ་ནི། སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་མི་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནམ་འོན་ཏེ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་མི་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་བརྗོད་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་ངག་ཏུ་བརྗོད་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་ནས་བརྗོད་པ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་སྐྱེ་བའི་ཆོས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་གཉི་ག་བརྫུན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སྨྲ་བར་མི་སྤོབས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ། །མ་སྐྱེས་པ་ནི་དོན་དམ་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བསམ་བས་བརྗོད་པ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཁྱོད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དོན་དམ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་འདི་ལ་དོན་དམ་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་བས་ན་བརྗོད་པ་ནི་སྤྲོས་པ་སྟེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟ་ན་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་དུས་སུ་ཅི་ཞིག་ཏུ་སྣང་ཞེ་ན། ཉིད་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡིན་ན་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་བས་ན་བརྗོད་པ་ནི་སྤྲོས་པ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་དུས་སུ་ཅི་ཞིག་ཏུ་སྣང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་སོ་སོར་སྣང་བ་ཡིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་ཞིང་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་གཟུང་བར་སྣང་ཞིང་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་འཛིན་པར་སྣང་ངོ༌། །ཡང་ཇི་ལྟར་ན་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སོ་སོར་སྣང་ཞེ་ན། ཚེ་དང་ལྡ
Chinese
“འོན་”这个词的意思是不能忍受，获得一切智智是剩余的。“གླེགས་བམ་ལ་ལ་ལས་”有些书上说，毫不费力地获得一切智智，这仅仅是清楚而已。像这样，通过恭敬、不间断和长期禅修，当证悟到无生时，就会随之获得佛陀的果位。如果一切法都是无生的，那么那时一切智智就会毫不费力地随之获得。如果那样，一切有情都将解脱，这是所说之意。如果对于无生，有要获得的和获得者法，那么那时说毫不费力地获得才是合理的。因为并非如此，所以思考后说：具寿舍利子，我不希望获得无生法等等。通过理智，不希望在以信心获得无生法和获得者的结合状态中获得，也不希望在实际状态中现证和理解。这就是所说的“以无生法”等等，意思是说，以获得者的法无生，以所获得的特征的获得，无生不会被获得，因为两者都是无实有的缘故。如果任何一个是无生的，那么获得就会被获得吗？对此回答说：具寿善现，难道以无生法等等。 “འོན་ཏེ་”这个词表示其他方面。再次以提问的方式表达答案的含义：具寿舍利子，难道等等。因为生不是存在的，所以说无生法是生吗？如果说是的，那么说取决于，因为用其他名称来称呼，事物本身并不会改变。因此，以生的法如何能获得无生？或者，如果你说只有无生法才是无生的，那么这也是一种过失，因为任何无生法都是无生的，因为是无有，所以不
English
The word "འོན་" means unbearable, and obtaining omniscience is the remainder. Some books say that obtaining omniscience effortlessly is merely clear. Like this, through reverence, non-interruption, and long-term meditation, when one realizes the unborn, one will subsequently obtain the state of Buddhahood. If all dharmas are unborn, then at that time, omniscience will be effortlessly obtained. If that is the case, all sentient beings will be liberated, this is what is being said. If for the unborn, there are things to be obtained and the dharma of the obtainer, then at that time it would be reasonable to say that it is obtained effortlessly. Because it is not like that, after thinking, it is said: Venerable Shariputra, I do not wish to obtain the unborn dharma, and so on. Through reason, one does not wish to obtain, that is, to grasp, in the state of combining faith in the unborn dharma and the obtainer, nor does one wish to directly realize and understand in the actual state. That is what is said, "By the unborn dharma," and so on, meaning that by the unborn dharma of the obtainer, the attainment of the characteristic of what is to be obtained, the unborn will not be obtained, because both are non-existent. If any one is unborn, then will attainment be attained? To this, it is answered: Venerable Subhuti, is it by the unborn dharma, and so on. The word "འོན་ཏེ་" indicates another aspect. Again, expressing the meaning of the answer in the form of a question: Venerable Shariputra, is it, and so on. Because birth is not existent, is the unborn dharma said to be born? If it is said to be so, then it depends on the saying, because calling it by another name does not change the thing itself. Therefore, how can the unborn be obtained by the born dharma? Or, if you say that only the unborn dharma is unborn, then that is also a fault, because any unborn dharma is unborn, because it is non-existent, therefore it does not
Chinese
以生之法所证得之生，如何能获得？如是说，于胜义谛中，因无所证及证者，故不需勤奋即可获得。然于世俗谛中，以大精进，长时不断修习，至八地等位，任运成就智慧而趣入，为获得能令一切有情解脱之法，如何能不需勤奋即可获得？如是说。若依世俗谛与胜义谛之谛，生与不生安住于二者，则汝亦有此辩驳与观察，以如是之想而说：生之法性是不生，抑或不生之法是不生耶？如是说。胜义谛是，即使于言说之世俗谛中，亦离于言语所说，如是思惟而说： 具寿舍利子，生之法等，彼二者皆是虚妄，故于胜义谛中不善于说，如是思惟。不生是胜义谛之故，如是思惟而说：具寿善现，汝于不生之法亦。与胜义谛随顺之故，称此不生为胜义谛，如是说：具寿舍利子，不生即是所说。虽是不生，然是所说，故说乃是戏论，即是分别之义。如是，于现观之时，显现何者？即是所说。虽是不生，然是所说，故说乃是戏论，即是分别之义。如是，于现观之时，显现何者？具寿舍利子，不生各自显现，如是说，从一切分别中解脱，且非所取之不生，显现为所取，且非能执显现为能执。又，如何彼如是之自性虽非有，然于彼如是之自性中各自显现耶？具寿。
English
How can birth, which is attained through the law of birth, be attained? It is said that in the ultimate truth, because there is neither something to be attained nor an attainer, it will be attained without effort. However, in the conventional truth, with great diligence, practicing continuously for a long time, entering into the spontaneous accomplishment of wisdom at the eighth bhumi and so on, how can one attain without effort that which liberates all sentient beings? Thus it is said. If, relying on the truths of conventional and ultimate reality, birth and non-birth abide distinctly, then you too have this refutation and examination. Thinking in this way, it is said: Is the nature of birth unborn, or is the law of non-birth unborn? Thus it is said. The ultimate truth is that even in the conventional truth of speech, it is separate from what is spoken in words. Thinking in this way, it is said: Endowed with life, Shariputra, the law of birth, etc., since both of these are false, one is not skilled at speaking in the ultimate truth. Thus it is thought. Non-birth is the ultimate truth, therefore, thinking in this way, it is said: Endowed with life, Subhuti, you also have the law of non-birth. Because it is in accordance with the ultimate truth, this non-birth is called the ultimate truth. Thus it is said: Endowed with life, Shariputra, non-birth itself is what is spoken. Although it is non-birth, it is still spoken, so speaking is elaboration, which is the meaning of differentiation. Thus, what appears at the time of direct perception? It is what is spoken. Although it is non-birth, it is still spoken, so speaking is elaboration, which is the meaning of differentiation. Thus, what appears at the time of direct perception? Endowed with life, Shariputra, non-birth itself appears separately. Thus it is said, having been liberated from all discriminations, and the non-birth that is not to be grasped appears as what is to be grasped, and the non-grasping appears as the grasping. Furthermore, how is it that even though such a nature is not existent, it still appears separately in such a nature? Endowed with life.