English
The three words "ya," etc., should be understood as occasions for combining in order, etc. Moreover, in this way, it becomes ninefold by the distinction of objects, namely: to conceptually cognize as the self of the independent one, to conceptually cognize as the self of the solitary one, to conceptually cognize as the self of the cause, to conceptually cognize as the self of the seer, etc., to conceptually cognize as the self of the basis of all afflictions, to conceptually cognize as the self of the basis free from desire, to conceptually cognize as the self of the basis of the path of seeing, to conceptually cognize as the self of the basis of the path of meditation, and to conceptually cognize as the self of the basis of accomplished meaning. The two conceptual cognitions of grasping are those that have a basis in the imputation of a person. Regarding that conceptual cognition, what is spoken from the perspective of abandoning bad disputes is "Bhagavan, who," etc. If one is manifestly attached to the mere imputation of a person as the grasper, since it is a distorted appearance, the person of the nature of illusion is the person of illusion, that is, mere imputation. If that also becomes something to be learned, that is also not the case, because it is without mind. If non-omniscience also becomes something to be learned, then everything will become something to be learned, so liberation will be accomplished without effort. With such a thought, if someone asks, "Who says this," etc., if asked in this way, then how should one answer? This is the concluding remark. Form, etc., are equal in the nature of distorted appearance. Therefore, since there is no other basis, it is similar to the person of illusion, so it is not something to be learned, nor is liberation accomplished without effort. Thinking in this way, what the Bhagavan said is "Subhuti, therefore," etc. Because you ask in this way, here I ask you in return, this means that it should be asked in return. Bhagavan, "Excellent," etc., from Bhagavan, "Excellent," etc., promising, to "Thus, the Bhagavan heard," etc., means that it became heard. So what was heard? The Bhagavan said, "Bhagavan," etc. The answer is that the Bhagavan requested, "Illusion," etc. These Bhagavans
Tibetan
གཞན་པ་ཉིད་མ་ལགས་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་དེ་གཞན་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་གཞན་མ་ལགས་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་སྒྱུ་མ་ལགས་སོ། །སྒྱུ་མ་ཉིད་གཟུགས་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་གཅིག་དང་དུ་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བས་འདི་དག་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ལོག་པར་སྣང་བའི་རང་བཞིན་དུ་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསམས་པའོ། །སྒྱུ་མ་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཕན་ཚུན་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ན་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་དང་འདྲ་བས་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདིར་འཕགས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་སྡེས་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་བ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདུ་ཤེས་ཏེ་མཚན་མར་འཛིན་པའོ། །བདག་པོ་ཞེས་དངོས་པོ་དང་བཅས་པར་ཤེས་པ་ནི་ཀུན་ཤེས་པའོ། །ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་དག་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་རིག་པའོ། །གཞན་གྱིས་ཟིན་པ་དང་རྣམ་པར་རིག་པ་དངོས་པོ་གཞན་དང་འབྲེལ་པའི་ཐ་སྙད་སྣ་ཚོགས་པ་ནི་ཐ་སྙད་དོ་ཞེས་བཤད་དོ། །བཙུན་པ་གྲོལ་སྡེས་ནི་རིགས་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་ཡིན་ཏེ། མིང་འབའ་ཞིག་གོ །སེམས་བསྐྱེད་བའི་གནས་སྐབས་སུ་ནི་ཤེས་པས་ན་ཀུན་ཤེས་པའོ། །མཉམ་པར་ཤེས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་གང་ལ་མཉམ་པར་ཤེས་པའི་སེམས་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པ་དེ་ནི་མཉམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མཉམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བའི་ས་བདུན་པོ་ལ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་གཏོགས་པས་རྣམ་པར་རིག་པའོ། །བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་པར་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ལམ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་མངོན་པར་བརྗོད་པས་ཐ་སྙད་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལོགས་ཤིག་ན་ཡོད་པར་མི་ འཐད་པར་ཁས་བླང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏེ། རིག་པ་ལ་ལན་གཉིས་སྨྲོས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ཡིན་ཏེ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་པའི་རྒྱུ་དེས་ན་རྟེན་གཞན་མེད་པས་ཇི་ལྟར་འཁོར་བའི་ལས་ཀྱི་སྒྱུ་མ་ལས་སྐྱེས་བ་དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒྱུ་མ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པས་མངོ
Chinese
不是其他的，因为幻化对于其他的色等不是其他的，色等本身就是幻化。幻化本身就是色，这样说来，在究竟上，由于远离了一和多的自性，这些都是没有实体的，所以在错误显现的自性上是相同的，这是所思考的。当幻化和色等互相显示为一体时，就像幻化的人一样，为了显示应该学习，所以说了“善现，你怎么想”等等。这里，圣者解脱军认为，对于取受的五蕴，这个和幻化相似的，称为菩萨，是执著于相的。所谓“主宰”，是知晓具有实体的，是普知。对于知和所知，以能取和所取的相貌显现执著的相貌的知，是遍知。被其他所摄持和遍知，与他物相关的各种名称，就说是名称。尊者解脱军说，在种姓的阶段，菩萨只是一个名字，仅仅是名字而已。在发起菩提心的阶段，因为是知，所以是普知。平等了知是，对于菩萨这个名字，具有平等了知的心生起的原因，那就是平等了知，一切有情都具有平等了知的原因。在七个加行道上，一切法都属于假立，所以是遍知。在第八地等，因为获得了无相任运成就的道，所以仅仅是名言上显现表达，所以称为名言这样解释。菩萨是色等之外的另一种，不应该承认有，所以祈请说“是这样的”等等，对于智慧说了两次。世尊，菩萨摩诃萨等等是简略的。因为如此的原因，因为没有其他的所依，所以就像轮回的业的幻化所生一样，超世间的法也是从智慧的幻化中产生的，所以是显现。
English
It is not something else, because the illusion is not something else to other forms, etc. Form, etc., is itself the illusion. The illusion itself is form, so to speak, in reality, because it is free from the nature of one and many, these are without substance, so they are the same in the nature of false appearance, this is what is thought. When illusion and form, etc., are shown to be the same, like the person of illusion, in order to show that one should learn, so it is said, "Subhuti, what do you think?" etc. Here, the noble Vimuktisena thinks that for the five aggregates of grasping, this similar to illusion, called Bodhisattva, is grasping at characteristics. The so-called "lord" is knowing with substance, is all-knowing. For knowledge and knowable, the knowledge of the appearance of clinging to the appearance of grasping and grasping is complete knowledge. Being possessed by others and complete knowledge, various names related to other things, are said to be names. Venerable Vimuktisena said that in the stage of lineage, Bodhisattva is just a name, just a name. In the stage of generating Bodhicitta, because it is knowledge, it is all-knowing. Equal knowledge is, for the name of Bodhisattva, there is a reason for the mind of equal knowledge to arise, that is equal knowledge, all sentient beings have the reason for equal knowledge. In the seven stages of application, all dharmas belong only to imputation, so it is complete knowledge. In the eighth bhumi, etc., because the path of spontaneous accomplishment without characteristics is obtained, so it is only expressed in name, so it is called name, this is how it is explained. The Bodhisattva is another one outside of form, etc., it should not be admitted to exist, so he prayed, saying "It is like that," etc., and said twice about wisdom. Bhagavan, Bodhisattva Mahasattva, etc. is a summary. Because of this reason, because there is no other basis, so just as the illusion of the karma of samsara is born, so also the supramundane dharmas are born from the illusion of wisdom, so it is manifest.
Tibetan
ན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་སྦྱོར་བས་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལྟར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཐད་པ་ཡིན་ནོ། །ཐར་པ་འབད་པ་མེད་པར་འགྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་ཐར་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། མ་ཤེས་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ཉིད་ཡིན་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་གནས་སྐབས་སུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་སྙམ་དུ་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ། །ཟག་པ་མེད་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡོངས་སུ་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཁོང་ནས་དབྱུང་ངོ༌། །ཇི་ལྟར་མཐོང་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་གནས་སྐབས་ཉིད་ཀྱང་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་ན་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ཉིད་ཡིན་སྙམ་དུ་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དོན་སྨྲས་ཟིན་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་དོགས་པར་བྱས་པ་ནི་ཟློས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟློས་ཏེ་བཤད་པའི་ཉེས་པ་ཡོད་པར་མི་བརྟགས་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་འདི་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གཟུགས་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་གསུངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བར་འདུ་ཤེས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན། དེ་མ་ཐག་ཁོ་ནར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དབང་པོ་དྲུག་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའོ། །རྣ་པར་ཤེས་པ་ཡུལ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཕུང་པོ་ལྔ་ཞེས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འཐད་པར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དབང་པོ་དྲུག་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་ཉིད་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་པོ་དྲུག་ཀྱང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་གཟུང་བར་བྱའོ། །འཛིན་པར་རྟོག་པ་སྐྱེས་བུ་བརྟགས་པར་ཡོད་པའི་རྟེན་ཅན་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བས་དགུར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་ཕུང་པོ་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་དུ་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང༌།
Chinese
应当以不执著的行持，如幻化之士般修学无上圆满正等菩提，这才是合理的。解脱也不是不费力就能成就的，因为唯有了知真如才能获得解脱，不了知是不能解脱的，应当这样理解。如果本身就是幻化之士，那又如何处于遍染和清净的状态呢？如果对此有所怀疑，就用“那又为何呢”来发问，然后世尊就宣说了“例如这样”等等。在“五取蕴本身”等等中，五取蕴是指具有漏洞的色等等。为了完全涵盖无漏的五蕴，所以说“五蕴本身”，这是从内部提出的。应当思考，如何才能显现出遍染和清净的状态也如幻化之士一般。如果再次怀疑，既然是幻化之士，那又为何呢？就用“例如这样”来发问，然后陈述说：即使意义已经说完，但如果被其他方式怀疑，因为不是重复，所以不应认为有重复讲述的过失，应当在一切处都这样理解。世尊说色如幻化，这是因为宣说了“对于这五取蕴，认为是菩萨”等等，因此，世尊紧接着就说色等等如幻化。六根是指眼等。所谓“耳识与境相连”是省略的说法，这样紧接着“五蕴”就变得合理了。任何的识都是六根，因为识本身就是以那种方式显现的。六根也应如前一样理解。所执著的分别念，是指显示具有可被分析的人的所依。它又因对象的不同而分为九种，即蕴聚假立的分别念，处假立的分别念。
English
It is reasonable to train in the unsurpassed, perfectly complete enlightenment like an illusory person with conduct that is free from attachment. Liberation is also not achieved without effort, because only knowing suchness leads to liberation, and not knowing it does not, this should be understood. If it is an illusory person, then how can it be in a state of complete defilement and complete purification? If there is doubt about this, then ask "Why is that?", and then the Bhagavan spoke of "For example, like this" and so on. In "Those five aggregates of appropriation themselves" etc., the five aggregates of appropriation refer to form etc. with outflows. In order to fully encompass the five aggregates without outflows, it is said that "the five aggregates themselves", which is brought out from within. It should be contemplated how the state of complete defilement and complete purification appears to be like an illusory person. If there is doubt again, since it is an illusory person, then why is that? Ask with "For example, like this", and then state: Even if the meaning has been said, if it is doubted in another way, because it is not a repetition, it should not be considered that there is a fault of repeated telling, it should be understood in this way in all places. The Bhagavan said that form is like an illusion, because it was declared that "For these five aggregates of appropriation, it is understood as a Bodhisattva" etc., therefore, the Bhagavan immediately said that form etc. are like an illusion. The six faculties are the eye etc. The so-called "ear consciousness connected with the object" is an omission, so that "five aggregates" immediately becomes reasonable. Any consciousness is the six faculties, because consciousness itself appears in that way. The six faculties should also be understood as before. The grasping conceptualization refers to showing the basis of a person who can be analyzed. It is also divided into nine types according to the difference of objects, namely the conceptualization of aggregates, the conceptualization of places.