Tibetan
ལམ་ལ་མི་གནས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་གིས་བརྟགས་ནས་མིང་དང་གཟུགས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ལམ་ལ་གནས་པར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དེ་ལ་མིང་ནི་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་སོ། །གཟུགས་ནི་ གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་གིས་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བརྟགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དམིགས་པ་དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །བདག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་གིས་མེད་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བདག་ཡོད་ན་ནི་གཞན་དུ་ཤེས། །བདག་གཞན་ཆ་ལས་འཛིན་དང་སྡང༌། །འདི་གཉིས་དང་ནི་འབྲེལ་པ་ལས། །ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་བདག་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལས་ཆོས་དང་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་སོགས་པའི་ལམ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་མི་མཐོང་ངོ༌། །རྣམ་པར་དག་པ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ལམ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་ཤེས་མ་མཐོང་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་ཁམས་གསུམ་པ་འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་མི་འབྱུང་བ་ནི་མི་འདའ་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དག་པ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་མཆོག་གི་དོན་གྱིས་ན་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དེས་ན་བྱིས་པ་ཞེས་བྱ་བར་བཏགས་པའི་གྲངས་སུ་འགྲོ་ཞིང་མིང་ཐོབ་པོ། །གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་གཉེན་པོའི་རྟེན་ཅན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཆོས་བདེན་པ་ལ་ཡིད་མི་ཆེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ནི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་མི་ཆེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པས་མི་དད་ཅིང་ལྷག་པར་མི་མོས་སོ། །ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་གསུངས་པ་ནི་ཡང་ཤཱ་རིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་གང་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ། །དེ་ཡང་འདི་ལྟར་ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བས་དགུར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་སྤུངས་པའི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང༌། སྐྱེ་བའི་སྒོའི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང༌། རིགས་ཀྱི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་ རྟོག་པ་དང༌། སྐྱེ་བའི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང༌། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང༌། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང༌། མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང༌། བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང༌། མི་སློབ་པའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང༌། གཞི་དང་དེ་ཡི་གཉེན་པོ་ཡིས། །གཟུང་བར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་གཉིས། །རྨོངས་དང་ཕུང་སོགས་བྱེ་བྲག་གིས། །དེ་ནི་སོ་སོར་རྣམ་བ་དགུ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་ནི་གཞི་ཐམས་ཅད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། གཉིས་པ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཁོ་ནའི་གཞི་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ནས་བརྗོད་པ་ནི་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཉིས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཚིག་སྔ་མ་དང་སྦྱར་རོ། །རེ་ཞིག་དང་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཉིས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་གཞི་ཐམས་ཅད་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་གྱི་དང་པོ་མ་ཡིན་པ་ནི་དཔེར་ན་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཙམ་གྱི་རྟེན་ཅན་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་གཞི་ལ་བརྟེན་པ་ནི་དང་པོ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་བྱང་བའི་གཞི་ལ་བརྟེན་པ་གཉིས་པ་ཡིན་པས་འདི་གཉིས་ཕན་ཚུན་རྣམ་པར་འཆད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་གཉིས་ནི་ཐ་དད་པ་ཁོ་ནའི་ཞེས་ཟེར་རོ། །འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་རྟེན་ཅན་གསུངས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟར་སློབ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ལྟར་བཤད་མ་ཐག་པའི་རིམ་པས་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་མི་བྱེད་པར་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོས་སློབ་ན་སློབ་བམ་ཅི་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་སྒྲིབ་པ་ཡིན་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ནི། མི་སློབ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །གཞན་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་ལས་དང་པོ་པ་འདི་ལྟར་སློབ་པོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། ཤཱ་རིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པའོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སློབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་གསུམ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་འདི་ལྟར་ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་དགུར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་རང་དབང་ཅན་གྱི་བདག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང༌། གཅིག་པུའི་བདག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང༌། རྒྱུའི་བདག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང༌། ལྟ་བ་པོ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང༌། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྟེན་གྱི་བདག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང༌། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྟེན་གྱི་བདག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང༌། མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་རྟེན་གྱི་བདག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང༌། བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་རྟེན་གྱི་བདག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང༌། དོན་བྱས་པའི་རྟེན་གྱི་བདག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་ནི་སྐྱེས་བུ་བཏགས་པར་ཡོད་པའི་རྟེན་ཅན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ལ་རྩོད་པ་ངན་པ་སྤང་བའི་སྒོ་ནས་གསུངས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བཏགས་བ་ཙམ་ཁོ་ནའི་སྐྱེས་བུ་ནི་འཛིན་པའོ་ཞེས་མངོན་པར་ཞེན་ན་ལོག་པར་སྣང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་གྱི་སྐྱེས་བུ་ནི་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་སྟེ་བཏགས་པ་ཙམ་ཁོ་ན་དེ་ཡང་སློབ་པར་འགྱུར་ན་དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་སེམས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པ་ཡང་སློབ་ན་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སློབ་པར་འགྱུར་བས་ཐར་པ་འབད་པ་མེད་པར་འགྲུབ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་བསམ་པས་གང་ཞིག་འདི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་སྐད་འདྲི་ན་དེ་ལ་ལན་ཇི་སྐད་བསྟན་པར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་ལོག་པར་སྣང་བའི་རང་བཞིན་དུ་མཉམ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་རྟེན་གཞན་མེད་པས་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་དང་འདྲ་བས་བསླབ་པར་བྱ་ཞིང་ཐར་པ་འབད་པ་མེད་པར་འགྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ནི། རབ་འབྱོར་དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཁྱོད་དེ་སྐད་འདྲི་བ་འདིར་ཁྱེད་ཉིད་ལ་དྲི་བར་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་སླར་དྲི་བར་བྱའོ་ཞེས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལེགས་སོ་ཞེས་ཁས་བླངས་པར་བྱ་བ་ནས་དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལྟར་ཉན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་པར་གྱུར་པའོ། ། དེ་ལྟར་ཅི་ཞིག་ཉན་ཅེ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ལན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྒྱུ་མ་དེ་གཞན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་དག་
Chinese
为了显示不住于道的分别，因此说“他们考察后对名和色现行耽著”，意谓对于安住于见道等道现行耽著。其中，名是受等非色蕴。色是色蕴。为了显示所缘的分别，因此说“他们考察一切不存在的法”，意谓对于所缘现行耽著。为了显示我等分别，因此说“他们考察那些不存在的法”等，说：若有我则知有他，我他分执生贪嗔，由此二者及相关，一切过患皆生起。这是因为耽著我等，对于法与补特伽罗无我的体性，不见见道等道，不如实不颠倒，如前一样不知不见。为了显示清净生等分别，因此说“不如实不知不见道”，等，意谓不能从三界轮回中决定出离是不超越。因为耽著清净生等，以殊胜义故，不能领会名为真实的边际的真如。因此，以彼因故，进入被假立为孩童的数目中，并获得名称。为了显示所取的第二种分别，具有对治所依，因此说“他们不信法真谛”等。法是对治品的体性。所谓真谛，是因为是不颠倒的意义。所谓不信，是因为具有耽著彼的分别，以颠倒而成立，由于没有体验自性，所以不信，尤其是不乐意。从反面的角度说，所说的正是颠倒成立，即又舍利子等。以所取的分别，对于任何清净之法，等是剩余。也就是这样，以境的差别分为九种，即如下所示
English
In order to show the discriminations that do not abide in the path, it is said, "They examine and are manifestly attached to name and form," meaning that they are manifestly attached to abiding in the path of seeing, etc. Among these, name refers to the non-form aggregates such as feeling. Form is the aggregate of form. In order to show the discriminations of the object, it is said, "They examine all non-existent dharmas," meaning that they are manifestly attached to that object. In order to show the discriminations of self, etc., it is said, "They examine those non-existent dharmas," etc., saying: If there is self, then one knows other; From the division of self and other, grasping and hatred arise; From these two and their connections, All faults will arise. This is because, due to being attached to self, etc., one does not see the path of seeing, etc., which is the characteristic of selflessness in phenomena and persons, and one does not know or see it as it is, without inversion, as before. In order to show the discriminations of purity, birth, etc., it is said, "Because one does not know or see the path as it is," etc., meaning that not being able to definitively emerge from the three realms of samsara is non-transcendence. Because one is attached to purity, birth, etc., one does not comprehend the thusness that is called the ultimate limit of reality, due to the supreme meaning. Therefore, due to that cause, one enters into the number of those who are designated as children and obtains a name. In order to show the second kind of apprehended discrimination, which has a support of antidote, it is said, "They do not believe in the truth of the Dharma," etc. Dharma is the characteristic of the antidote side. Truth is so called because it is the meaning of non-inversion. Not believing means that because one possesses the discrimination of being attached to it, one establishes it in an inverted way, and because one does not experience one's own nature, one does not believe and especially does not delight. From the opposite point of view, what is said is precisely the inverted establishment, that is, again Shariputra, etc. With the discrimination of the apprehended, for any purified Dharma, etc., is the remainder. That is, in this way, it becomes ninefold by the division of objects, that is, as follows
Chinese
积聚之义的分别，生门之义的分别，种姓之义的分别，出生之义的分别，空性之义的分别，到彼岸之义的分别，见道之分别，修道之分别，无学道之分别。如是说：以基和彼之对治，所取分别有两种，以愚昧和蕴等差别，彼则各自有九种。如是说。其中一些人说，所取分别第一者是遍一切基，第二者是唯有清净之基，此为所取分别二者的差别。如是作而说者，所取分别第一者为何，彼亦是第二者，如是与前词相连。暂时第一者为何，彼亦是第二者，譬如所取分别第一者遍一切基。唯有第二者转变而非第一者，譬如唯有清净之所依所取分别第二者。另一些人说，依赖于一切烦恼之基是第一者，依赖于清净之基是第二者，因此二者是互相解释之自性，故此二者是唯有差别。执取之分别第一者，所说之有补特伽罗实有之所依者是：世尊菩提萨埵摩诃萨埵如是学等语。如是说后，立即以次第不作所取分别二者，而以执取分别第一者学，学耶？不学耶？如是思。分别与障碍相同之故，如是世尊所说：不学，如是之自性，是剩余。于其他不应理之故，于世俗中，最初业者如是学，如是说：舍利子等语。于一切智性而学如是
English
The discrimination of the meaning of accumulation, the discrimination of the meaning of the gate of birth, the discrimination of the meaning of lineage, the discrimination of the meaning of birth, the discrimination of the meaning of emptiness, the discrimination of the meaning of going to the other shore, the discrimination of the path of seeing, the discrimination of the path of meditation, and the discrimination of the path of no more learning. It is also said: By the basis and its antidote, there are two kinds of grasping discrimination. By the distinctions of ignorance and aggregates, etc., there are nine kinds separately. So it is said. Some say that the first grasping discrimination is only the all-encompassing basis, and the second is only the basis of complete purification. This is the difference between the two grasping discriminations. Having done so, it is said that whatever the first grasping discrimination is, it is also the second. Thus, it is connected with the previous words. For the time being, whatever the first is, it is also the second, just like the first grasping discrimination, which is the all-encompassing basis. The second one changes only and is not the first one, just like the second grasping discrimination, which is based only on complete purification. Others say that the first one relies on the basis of all defilements, and the second one relies on the basis of complete purification. Therefore, these two are of the nature of explaining each other, so these two are only different. The first grasping discrimination, which is said to be based on the existence of a person as a substance, is: "The Bhagavan, Bodhisattva Mahasattva, should train in this way," and so on. Having said that, immediately in sequence, without making the two grasping discriminations, but with the first grasping discrimination, should he train or not? Thus, he thought. Because discrimination is the same as obscuration, the Bhagavan said: "He does not train." Such is the nature of it, which is the remainder. Because it is not reasonable otherwise, in the conventional truth, the first practitioner trains in this way, as it is said: "Shariputra," and so on. Training in the all-knowing nature, thus
Chinese
“雅”等三个词，要知道是按照顺序组合等的场合。而且，就像这样，以境的区分而变成九种，即：于自在者的我而分别起念，于独一的我而分别起念，于因的我而分别起念，于见者等的我而分别起念，于一切烦恼所依的我而分别起念，于离贪所依的我而分别起念，于见道所依的我而分别起念，于修道所依的我而分别起念，于义成办所依的我而分别起念。能取的分別念二者，是于士夫假立存在的所依。对于那个分别念，从舍弃恶诤的角度所说的是“世尊何者”等。如果执著于唯是假立的士夫是能取，因为是颠倒显现，幻化的自性之士夫是幻化的士夫，即唯是假立，如果那也成为所学，那也不对，因为无心。如果未遍知也成为所学，那么一切都将成为所学，因此解脱将毫不费力地成就，以这样的想法，如果有人这样问“何者如此说”等，如果这样问，那么应该如何回答呢？这是结尾语。色等与颠倒显现的自性是相同的。因此，因为没有其他所依，与幻化士夫相同，所以不是应该学习，也不是毫不费力地成就解脱，这样想之后，世尊所说的是“善现，因此”等。因为你如此提问，所以在此反问你，这是应该反问的意思。世尊“善哉”等，从世尊“善哉”等承诺，到“如是世尊所听闻”等，是成为听闻的意思。 那么听闻了什么呢？世尊说了“世尊”等。回答是世尊祈请了“幻化”等。世尊这些