Tibetan
་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གཟུགས་ཟད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་སྐྱེ་བ་སྔ་མའི་ཉོན་མོངས་པའི་གནས་སྐབས་ནི་འདིར་མ་རིག་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསོད་ནམས་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ནི་འདུ་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་འདིར་ཉིད་མཚམས་སྦྱོར་བའི་སྐད་ཅིག་མའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །ཉིད་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཕན་ཆད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་མདོང་པའི་བར་དུ་མིང་དང་གཟུགས་སོ། །དེ་ ནས་ཇི་སྲིད་དབང་པོ་དང་ཡུལ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསུམ་འདུས་པར་མ་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གོ །ཇི་སྲིད་དུ་ཚོར་བར་གསུམ་གྱི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་དོན་དུ་མི་འགྱུར་བ་དེ་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་ནི་རེག་པའོ། །འཁྲིག་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་སྔོན་དུ་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་གནས་སྐབས་ནི་ཚོར་བའོ། །ཡུལ་ཚོར་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སྔོན་དུ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་འཁྲེག་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ནི་སྲེད་པའོ། །ཡུལ་ཚོར་བའི་གནས་སྐབས་ནི་ལེན་པའོ། །ཡུལ་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་ཡོངས་སུ་རྒྱུག་པས་ཡང་སྲིད་པའི་ལས་ཉེ་བར་བསགས་པ་ནི་སྲིད་པའོ། །ལས་དེས་མ་འོངས་པ་ན་ཡང་ཉིད་མཚམས་སྦྱོར་བ་ནི་སྐྱེ་བའོ། །དེ་ཕན་ཆད་ནས་ཇི་སྲིད་ཚོར་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བར་གྱི་གནས་སྐབས་དེ་ནི་རྒ་ཤིའོ། །དེ་ལྟར་ན་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་མཐར་གཉིས་གཉིས་དང་བར་དུ་བརྒྱད་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་པ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་དུམ་བུ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །མི་ཟད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟད་པ་མེད་པ་དེ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །མཐའ་གཉིས་སྤངས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པ་དང་ཆད་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མཐའ་དང་དབུས་མེད་པར་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དེ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དང་གནས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བལྟའོ། །འདི་ལྟ་བུ་ཉིད་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་པར་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་བལྟ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་མི་ཟད་པ་ལ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །དེ་ཉིད་སྟོན་པ་ནི་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཆད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་རྣམ་པར་བལྟ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །རྒྱུ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མེད་པས་ ན་རྟག་པའོ། །སྐྱེས་པ་ལ་འཇིག་པ་མེད་པས་ན་བརྟན་པའོ། །མངོན་པར་གསལ་བ་དང་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་དུ་མི་འཇུག་པས་ན་ཐེར་ཟུག་པའོ། །གནས་སྐབས་གཞན་ཐོབ་པ་དང་བྲལ་བས་ན་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་དམིགས་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་མི་ཟད་པའི་རྣམ་པས་མངོན་དུ་བྱ་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་གང་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པས་བདག་དང་ཆོས་སུ་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་བྱ་བ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་མཐོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གང་དག་དངོས་པོ་འཇིག་པའི་བསམ་པས་ཟད་པ་ལ་ཟད་དོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་དང་དངོས་པོ་མི་སྐྱེ་བའི་བསམ་པས་མི་སྐྱེ་བ་ལ་མི་སྐྱེའོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བའི་ཤེས་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་པ་དེ་དག་གི་ལྟར་ན་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་བས་ཤེས་པ་འདི་མི་རུང་ངོ༌། །འདི་ལྟར་སྐྱེས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་དག་གི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཟད་པ་དང་སྐྱེ་བའི་གགས་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འགོག་པས་འགོག་པ་མེད་པ་དོན་དམ་པར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་ལ་དངོས་པོ་ལ་ལོག་པར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྒོལ་པ་ཁྱེད་ཀྱི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་སྐྱེས་པ་ཟད་པ་ཅི་ཞིག་དང་མ་སྐྱེས་པའི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅི་ཞིག་འཐོབ་སྟེ། འོན་ཀྱང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བའི་ཤེས་པ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང༌། འགག་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལ། །མཐོང་ཞེས་བྱ་བའི་ལམ་གྱིས་ནི། །རྣམ་པར་རྟོག་རིགས་ཅི་ཞིག་ཟད། །སྐྱེ་མེད་རྣམ་པ་ཅི་ཞིག་ཐོབ། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་ཆོས་ཡང་དག་པར་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྤངས་པར་འཐད་པ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་སྟོང་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདག་མེད་དོ་སྙམ་དུ་བསྒོམ་ཞིང་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡོངས་སུ་དོར་ཏེ་དེས་དབེན་པའི་ངོ་བོ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ ལ་ཡང་དག་པར་དམིགས་ནས། དངོས་པོ་དང་དེའི་བློ་དག་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པ་ངེས་པའི་ཕྱིར་འདི་དག་ནི་སེམས་ཙམ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡོངས་སུ་མ་སྤངས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤངས་ཏེ། གཟུང་བ་མེད་ན་འཛིན་པ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་ངེས་པར་སེམས་པ་ན་འཛིན་པའི་རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དེ་ཡང་རྣམ་པར་བསལ་ཏེ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་འབའ་ཞིག་ཡང་དག་པར་ཡོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ངེས་པར་བྱས་ནས། དེ་ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པར་ན་གཅིག་ཏུ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སྒོམ་པར་བྱེད་པའི་བསྒོམ་པའི་སྟོབས་རྫོགས་པ་ན་འགའ་ཞིག་གི་ནོར་བུ་དང་དངུལ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་འཁྲུལ་པའི་མཚན་མ་མཐའ་དག་སྤངས་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་བདག་ཉིད་དུ་སྣང་བའི་བློ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་སོ་སོར་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཅི་ཞིག་ལྟར་ཡང་དག་པར་སྐྱེས་པས་ན་རྣལ་འབྱོར་པས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཡང་དག་པར་སྤོང་ངོ༌། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ནམ་མཁའ་རྫས་མེད་པ་ཙམ་གྱི་ངོ་བོ་འཛིན་པ་བཞིན་དུ་བསྐྱེད་དུ་མེད་པ་དང་སྤང་དུ་མེད་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མའི་ཆོས་ཤེས་པ་ཙམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཤེས་བྱའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཉིད་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་གཉེན་པོ་བསྒོམས་པས་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་དེ་དག་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མི་ལྡོག་པས་ན་གཞན་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྤངས་པ་གང་ཡིན་པ་དང༌། ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་དོན་ཁས་ལེན་པ་ཡིན་པས་ཁོ་བོས་ངོ་མཚར་གྱི་གནས་སུ་གྱུར་པར་བརྩིས་སོ། །དེ་སྐད་
Chinese
说“观一切法如幻”等，是说饶益菩萨摩诃萨“形色不灭尽”等。以其他方式也阐明，是说饶益菩萨摩诃萨“无明”等。对此，前世的烦恼状态，即是此处的无明。同样，福德等的状态，即是行。同样，此生最初结合的刹那五蕴，即是识。从最初结合之后，直到六处形成之前，是名色。从根、境、识三者尚未聚合之前，是六处。直到断绝三种感受之因之前，是触。性欲之前体验快乐的状态，是受。在感受境之前，对欲妙和性欲普遍享用的状态，是爱。感受境的状态，是取。完全奔向获得境之因，从而积聚再次存在的业，是有。由该业导致未来再次结合，是生。从那之后，直到感受状态之间的状态，是老死。如此，前后两端各有二，中间有八，是十二缘起的三段。所谓“不灭尽”，与之前相同。所谓“舍弃二边”，是因为远离常断二见。观缘起无始无终，意思是说，缘起如幻，因此远离生灭住。说“应如此理解缘起”，是说饶益如此观想的菩萨摩诃萨等。如此作意，是显现修持不灭尽。
English
It is said that "meditating on all phenomena as illusory" and so on, refers to the Bodhisattva Mahasattva "form is not exhausted" and so on. It is also clarified in other ways, saying that the Bodhisattva Mahasattva "ignorance" and so on. In this regard, the state of affliction in the previous life is ignorance here. Similarly, the state of merit and so on is action. Similarly, the five aggregates of the moment of initial combination in this life are consciousness. From the initial combination onwards, until the six sense bases are formed, it is name and form. From the time when the three, faculty, object, and consciousness, have not yet come together, it is the six sense bases. Until the cause of the three feelings is completely cut off, it is contact. The state of experiencing pleasure before sexual desire is feeling. Before feeling the object, the state of universally enjoying the qualities of desire and sexual desire is craving. The state of feeling the object is grasping. Completely running towards the cause of obtaining the object, thereby accumulating the karma of rebirth, is existence. By that karma, the future recombination is birth. From then on, until the state between the state of feeling, it is old age and death. Thus, there are two at the beginning and end, and eight in the middle, which are the three sections of the twelve links of dependent origination. The so-called "inexhaustible" is the same as before. The so-called "abandoning the two extremes" is because it is free from permanence and annihilation. Viewing dependent origination as without beginning or end means that dependent origination is like an illusion, therefore it is free from arising, ceasing, and abiding. Saying "one should understand dependent origination in this way" refers to the Bodhisattva Mahasattva who contemplates in this way, and so on. Thinking in this way is to manifest the practice of inexhaustibility.
Chinese
完成了。善巧方便就是行持缘起。指示那个本身，就是如“如何名为菩萨”等所说。如果那样，就会在世俗中成为断灭吗？ 善现，此外，如“菩萨摩诃萨如是观待缘起”等所说。 所谓无因，是因为在世俗中本来就是有因的缘故。 所谓常等，因为那个没有出生的原因，所以是常。因为生起者没有坏灭，所以是稳固。因为不进入显现和完全转变的自性，所以是坚固。因为远离获得其他状态，所以是无有变异的法性。 如果色等在近处作意，如何以不尽灭的方式显现呢？ 善现，如“何时”等所说，因为不缘色等一切法，舍弃一切我与法的执着，所以是显示见道的行为。 因为什么缘故那样没有见到一切法呢？因此，如果有人以事物坏灭的想法，认为灭尽就是灭尽的智慧，以及以事物不生起的想法，认为不生起就是不生起的智慧，如果说灭尽和不生起的智慧是这样，那么按照他们的观点，因为远离灭尽和不生起，所以这个智慧是不行的。 像这样，按照已生和未生等的次第，以灭尽和生起的障碍作用的特征来遮止，因为无有遮止，在胜义中成为如是性的体性，对于事物颠倒显现而执着的论敌，你以见道的威力，分别等体性的已生灭尽了什么，以及未生的不生之法又获得了什么呢？ 然而什么也没有。 因此，应当了知灭尽和不生起的智慧就是如前所说。 如是说： “无有止灭之自性， 见道之行径中， 分别之种类何灭尽， 无生之体性何获得。” 这样说的。 如果不是那样，如果承认法是真实存在的，那么世尊
English
Completed. Skillful means is to practice dependent arising. To indicate that itself is as stated in "How is one called a Bodhisattva?" etc. If so, would it become annihilation in the conventional? Subhuti, furthermore, it is stated as "Bodhisattva Mahasattva thus contemplates dependent arising" etc. What is called without cause is because it is inherently causal in the conventional. What is called permanent etc., because that has no cause of arising, therefore it is permanent. Because what is born has no destruction, therefore it is stable. Because it does not enter into the nature of manifestation and complete transformation, therefore it is steadfast. Because it is free from obtaining other states, therefore it is a dharma nature without change. If form etc. are closely attended to, how can they be manifested in an inexhaustible way? Subhuti, as stated in "When" etc., because all dharmas such as form etc. are not apprehended, and all clinging to self and dharma are abandoned, therefore it shows the activity of the path of seeing. For what reason is it that all dharmas are not seen in that way? Therefore, if someone with the thought of the destruction of things, thinks that the wisdom of annihilation is annihilation, and with the thought of the non-arising of things, thinks that the wisdom of non-arising is non-arising, if it is said that the wisdom of annihilation and non-arising is like this, then according to their view, because it is free from annihilation and non-arising, this wisdom is not feasible. Like this, according to the order of what has arisen and what has not arisen etc., it is prevented by the characteristic of obstructing the function of annihilation and arising, because there is no obstruction, in the ultimate sense it becomes the nature of suchness, for the opponent who clings to the inverted appearance of things, with the power of your path of seeing, what has the nature of discrimination etc. that has arisen been annihilated, and what dharma of non-arising that has not arisen has been obtained? However, there is nothing at all. Therefore, it should be known that the wisdom of annihilation and non-arising is just as previously stated. It is said thus: "In the nature of non-cessation, In the path called seeing, What kind of discrimination is annihilated? What kind of unborn nature is obtained?" It is said like this. If it is not so, if it is admitted that dharma is truly existent, then the Blessed One
Chinese
因此，要完全断除烦恼和所知障的一切分别念，将会非常困难。像这样，因为生和灭是空性的缘故，观修无我，完全舍弃对我的执着，并正确地专注于远离了我的自性的蕴等缘起法，它们是生灭的法。由于事物和对它们的认知一同被确定地专注于此，因此要相信这些仅仅是心，没有外在的实物，并且没有完全舍弃对具有能执形象的心之执着，从而舍弃对外在实物的执着。当确定地认为如果没有所取，就没有能取时，也要完全消除能取形象的特征，即仅仅是识。从而确定地认为，唯一存在的自性是无二的智慧。并且，由于它也是缘起法，因此就像幻觉一样没有自性。实际上，它远离了对事物和非事物等所作的考察的自性。当这样修习的修习力圆满时，就像某些人对宝石和银等的认知一样，断除了所有错误的征相，不分别的智慧如幻觉般显现的自性，以某种方式真实地产生，各自被自己所证悟，因此瑜伽士能够真实地断除所知障。如果不是这样，那么就像在任何时候都执着于虚空的无实体自性一样，由于执着于不可生、不可断的自性，如果仅仅是了知刹那法的自性以及所知的特征在胜义中真实存在，并且是唯一的，那么通过修习对治法，就像虚空一样，对它们也无济于事。因此，由于对事物的执着颠倒不会逆转，所以其他人认为，世尊完全断除了所知障，并且承认诸法存在，这二者是承认相互矛盾的意义，因此我认为这是令人惊叹的事情。就这样。