Tibetan
ན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། རྫས་སུ་མངོན་པར་འདོད་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྤྱིའི་ཆོས་ཉིད་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ཕན་ཚུན་དབྱེར་མི་ཕྱེད་བ་ཉིད་ཀྱིས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །དེ་བས་ན་དེ་ཉིད་རབ་འབྱོར་གྱི་ཡང་ཡིན་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྗེས་སུ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྗེས་སུ་སྐྱེས་པའོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྫས་སུ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེན་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་མེད་པ་ལ་དགག་པ་མི་འཐད་པས། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་སྒྱུ་མ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྗེས་སུ་སྐྱེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྗེས་སུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ལས་ཀྱི་བྱེད་པའི་ཚིག་ཡིན་པ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་དེ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྒྱུན་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ནི་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ལྷག་པའི་ངང་མ་ཚང་བའི་འགྱུར་བ་མེད་པ་དང༌། རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །རང་དང་གཞན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བས་རྟོག་པ་མེད་པ་དང༌། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ འདྲ་བ་ཡིན་ན། འགྱུར་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ག་ལས་ཡིན་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་ཉིད་གལ་ཤེས་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདི་ནི་གཅིག་སྟེ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་མི་དད་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་ལས་དང་བྱེད་པ་པོ་དང༌། བྱ་བ་ཉེ་བར་མ་དམིགས་པས་གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་པས་གཉིས་མ་ཡིན་ཞིང༌། གཉིས་སུ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོན་གྱི་དབྱེ་བས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཞི་ཉིད་དང་བྲལ་བས་གང་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་མ་ཡིན། རྒྱུ་མེད་པས་གང་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན། འབྲེལ་པ་མེད་པས་གང་གི་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དག་དེ་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རབ་འབྱོར་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་འགྱུར་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་མ་བྱས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་རྗེས་སུ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རབ་འབྱོར་ལ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། །དེ་ནི་བདེན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ཁོ་ན་རྩོད་པའི་གཞིར་གྱུར་པ་དེ་ཁོ་ན་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། གཞན་དུ་ན་ཉན་པ་པོ་འབྱང་བ་མེད་པ་སྨྲ་བ་ན་ཇི་ལྟར་སྨྱོན་པར་མི་འགྱུར། འདི་ཉིད་ཁོ་ན་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་མ་བྱས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ནམ་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་མ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་ གོ །ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུའོ། །མངོན་པར་སྤྲུལ་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་སྟེ་སྐྱེད་པའོ། །བརྗོད་མ་ཐག་པ་གཉིས་པོ་འདི་ནི་རབ་ཏུ་བསྐལ་པ་མ་ཡིན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བསྐལ་པ་ནི་མ་རྟོགས་པ་སྟེ་མ་མཐོང་བའོ། །བསྐལ་པ་མ་ཡིན་པའི་རྟོགས་པ་སྟེ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རང་བཞིན་གཅིག་ཏུ་ཚད་མས་འཐད་པས་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཐ་དད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མི་དམིགས་པས་ཐ་མི་དད་པ་དང༌། རབ་ཏུ་བསྐལ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ལ། རབ་འབྱོར་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་མ་ཡིན་ན། དེ་བཞིན་ཉིད་གཉིས་པོ་དེ་ཇི་ལྟར་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་ཞེ་ན་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་མ་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ཕྲད་དེ། བྱེད་པའི་ཚིག་དང་པོ་ལ་འཇུག་གོ །དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་ཇི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། འོ་ན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན་དེའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རབ་འབྱོར་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་དེའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ནི་གང་གི་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་མ་ཡིན་པར་མ་གྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། རབ་འབྱོར་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྦྱར་རོ། །གཞན་མ་ཡིན་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བདག་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བར་གྱུར་པའོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་སོང་བ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། འདིར་འགའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་དུ་བྱས་པ་ཡིན་གྱི། དོན་དམ་པར་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཡིན་པས་འདི་ལས་དངོས་པོ་གང་ཡང་གང་དུ་ཡང་རྗེས་ སུ་འགྲོ་བས་མཚུངས་པར་གྱུར་པ་མེད་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དུས་གསུམ་པ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པས་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ན། དེ་ཇི་ལྟར་ན་འདི་དག་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་འདས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་སྐྱེ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་འཇིག་པ་མེད་པས་ན་འདས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྱིས་འབྱུང་བའི་སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་བས་མ་འོངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་མི་འཐད་པས་ད་ལྟར་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཉིད་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ
Chinese
说了“如是”等等。这就是说，一切法的如是性，是指显现为实体的色等等的总法性，是无生之义。这样一来，如来和一切法的如是性，以彼此不可分割的缘故，显示如来的如是性是一切的对境。因此，那如是性也是善现的，说了“如来的如是性是什么”等等。因此，所谓“如来之后而生”，是指以具有如是性的方式随之而生。如果是这样，那么如是性就成了实有，所以说了“如是性也是”等等。“不是如是性”，因为对无境的遮破不合理，所以如是性在世俗中也和幻化一样，是这个意思。所谓“如来之后而生”，是指“之后”这个词是作格的词，而说“如来的”是想说和它有关联。如果真实是法性的自性，那怎么是随之而生呢？说了“如来的”等等。“住”是指在世俗中以常法的法性而住。如果那样，那么尊者善现就成了具有变化等等了，所以说了“如来的如是性如何”等等。对于它来说，没有超出和不圆满的改变，也没有变异。由于远离自和他者的分别念，所以没有分别念，也没有分别念。如果善现的如是性与如来的如是性相同，那没有变化等等的自性从何而来呢？所以说了“如来的如是性如何”等等。用“为什么会有这些疑问，如果知道这些”来迎接，说了“如来的如是性是什么”等等。这一个ིག་སྟེ། 称作“不异”是因为，由于区分作用的业和作者，以及作用无法明确指明，所以是无二且不可二，因此不是二，是无二的真如，这是以意义的区分来表达的。在任何情况下，由于远离了基础本身，所以在任何地方都不是真如。由于没有原因，所以不是从任何事物产生。由于没有关联，所以不属于任何事物。存在关联等等会变成事物本身，因此不会变成真如。因此，说了“因为什么”等等。这样一来，“住持者 善现”是指，如来和一切法的真如都是这样本体同一的，因此，由于被如来的真如所包含，善现的真如是无变等等的自性。因此，这是“与未作的真如相符而生”的总结语。因为一切法都是以这样的方式相符而生的。那么，善现有什么特别殊胜之处呢？虽然这是事实，但应该只指出争论的焦点。否则，如果听者说出没有意义的话，怎么会不变成疯子呢？为了明确这一点，说了“什么是未作的真如”等等。那就是永远不会变成不是真如，这是说在任何情况下都只是真如的总结语。简而言之，说了“如来的一切真如如何在一切时”等等。“在一切时”是指在所有时间。 “显现”是指完全分开，即产生。刚说过的这两个词是“不是完全的劫”等等，“劫”是指不理解，即没有看见。 “不是劫”的意思是理解，即看见。 “因为区分作用无法明确指明”是指，由于自性相同在量上是合理的，所以在真如上无法明确指出区分作用的量，因此是不异的，并且不是完全的劫。
English
It is said, "Thusness," and so on. That is to say, the thusness of all dharmas refers to the general nature of phenomena such as form, which is manifestly considered as substance, and means that it is unborn. In this way, the thusness of the Tathagata and of all dharmas are indivisible from each other, and the thusness of the Tathagata is shown to be the object of all. Therefore, that thusness is also Subhuti's, and it is said, "What is the thusness of the Tathagata?" and so on. Therefore, "born after the Tathagata" means born after in the manner of possessing thusness. If that is the case, then thusness would become substantially existent, so it is said, "Thusness is also," and so on. "It is not thusness," because refuting something without an object is unreasonable, so thusness is also like an illusion in conventional truth, that is the meaning. "Born after the Tathagata" means that the word "after" is a word in the instrumental case, and saying "of the Tathagata" is intended to express that it is related to it. If it is truly the nature of the dharma nature, then how is it born after? It is said, "Of the Tathagata," and so on. "Abiding" means abiding in conventional truth by the dharma nature of continuity. If that is the case, then the venerable Subhuti would become possessed of change and so on, so it is said, "How is the thusness of the Tathagata?" and so on. For it, there is no change of exceeding or being incomplete, and there is no transformation. Because it is free from the conceptual thoughts of self and others, there is no conceptual thought, and there is no conceptual thought. If the thusness of Subhuti is the same as the thusness of the Tathagata, then from where does the nature of being without change and so on come? So it is said, "How is the thusness of the Tathagata?" and so on. Welcoming with "Why would there be these doubts, if these are known?" it is said, "What is the thusness of the Tathagata?" and so on. This one
English
Iga ste. The term "non-different" means that because the action and the agent that differentiate, and the action cannot be clearly pointed out, it is non-dual and cannot be made into two, therefore it is not two, and it is the Suchness of non-duality, which is expressed by the distinction of meaning. In all ways, because it is separated from the very basis, it is not Suchness anywhere. Because there is no cause, it is not from anything. Because there is no connection, it does not belong to anything. Having connections, etc., will become the thing itself, therefore it will not become Suchness. Therefore, it is said "because of what," etc. Thus, "Venerable Subhuti" means that the Suchness of the Tathagata and all dharmas are thus of the same essence, therefore, because it is included in the Suchness of the Tathagata, the Suchness of Subhuti is the nature of immutability, etc. Therefore, this is the concluding word of "born in accordance with the unmade Suchness." Because all dharmas are born in accordance with such a manner. Then, what is the special excellence of Subhuti? Although this is true, only the basis of the dispute should be pointed out. Otherwise, how would the listener not become mad if he speaks meaningless words? To clarify this point, it is said "what is the unmade Suchness," etc. That is, it will never become not Suchness, which is the concluding word that it is only Suchness in all ways. In short, it is said "how is the Suchness of the Tathagata in all ways," etc. "In all ways" means at all times. "Manifestation" means completely separated, that is, produced. These two words just spoken are "not a complete kalpa," etc. "Kalpa" means not understanding, that is, not seeing. "Not kalpa" means understanding, that is, seeing. "Because the differentiating action cannot be clearly pointed out" means that because the same nature is reasonable in quantity, the quantity of differentiating action cannot be clearly pointed out on Suchness, therefore it is non-different and not a complete kalpa.
Chinese
是的。如来的真如是一切法真如的自性。如果善现的真如也不是这样，那么这两个真如怎么会没有差别呢？如“如来说的真如是”等等。 “不是其他的”是一个语气词，用在动词的第一位。意思是说，如来的真如不是从一切法的真如中分离出来的，那么是什么呢？就像它是它的自性一样，善现的真如也是它的自性。 “这不是任何东西的真如”的意思是，一切事物都是真如。善现的真如就是一切法的真如。 “随顺于非异体的真如”是指，由于与自性的真如相一致，因此真如与一切法相连。如果是真如的自性，怎么说是随顺呢？这里说“有些”等等，这是世俗谛的说法。在胜义谛中，它就像幻觉一样，没有任何事物可以与之相比。一切法的真如是三时，如来的真如是自性光明，没有生灭，不是这样的。那么，这些怎么会是相同的呢？如“如来的真如不是过去”等等。因为它没有先于生起的坏灭，所以不是过去。因为它没有后来的生起，所以不是未来。因为它不适合获得存在，所以不是现在。同样，一切法的真如也是如此，因为能很好地证明如幻的量在一切方面都是相同的。
English
Yes. The Suchness of the Tathagata is the nature of the Suchness of all dharmas. If the Suchness of Subhuti is not like that either, then how can these two Suchnesses be non-different? As it is said, "The Suchness of the Tathagata is," and so on. "Not other" is a particle of speech, which is used in the first place of a verb. That is to say, the Suchness of the Tathagata is not other than the Suchness of all dharmas. What is it then? Just as it is its nature, so too the Suchness of Subhuti is its nature. "This is not the Suchness of anything" means that all things are Suchness. The Suchness of Subhuti is the Suchness of all dharmas. "Following the Suchness that is not other" means that because it is in accordance with the Suchness of its own nature, therefore Suchness is connected to all dharmas. If it is the nature of Suchness, how can it be said to be following? Here it says "some" and so on, which is a conventional expression. In ultimate truth, it is like an illusion, so there is no object that can be compared to it in any way. The Suchness of all dharmas is threefold time, and the Suchness of the Tathagata is naturally luminous and free from arising, so it is not like that. How then can these be the same? As it is said, "The Suchness of the Tathagata is not past," and so on. Because it does not have destruction that precedes arising, it is not past. Because it is free from future arising, it is not future. Because it is not appropriate to obtain existence, it is not present. Similarly, the Suchness of all dharmas is also like that, because the valid cognition that well establishes illusion is the same in all respects.