Tibetan
རྗོད་པ་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོར་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པས་སོ། །རྣམ་པར་སྤྲོས་ཏེ་གོ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་གཟུགས་ནི་གཟུགས་སུ་རུང་བའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པ་ལ། དེའི་དོན་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་ཤེས་པས་ནི་གཟུགས་རྣམ་པ་ཉི་ཤུའོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ན་དེའི་དོན་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཆོས་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་སྨྲ་བ་དང་ཉན་པ་པོ་དག་སྦྱིན་པར་འདོད་པ་དང། ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བར་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདུན་པའི་ཡུལ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྙེད་པ་ལྷུར་ལེན་པ་དང༌། འདོད་པ་ཆུང་བས་བྲལ་བའི་དོན་དུ་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཆོས་སྨྲ་བ་ནི་ཟང་ཟིང་ལྷུར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འགྲེས་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པ་དག་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྙེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལྷུར་ལེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན། སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་མི་ལྡན་པ་དང་འདོད་ཆེན་ཆུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་སྟོན་ཏོ། །དགེ་བ་དང་དགེ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དོན་དུ་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་དགེ་བའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དད་པའོ། །དེ་ལས་བཟློག་པས་ནི་མ་དད་པའོ། །འགྲེས་སུ་བསྟན་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྟོང་པ་དང་སེར་སྣ་བྱེད་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ནོར་ཡོངས་སུ་གཏོང་བར་འདོད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་པ་པོའི་གཏོང་བ་དང་སྨྲ་བར་མི་འདོད་ན་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འཆད་པ་བོའི་སེར་སྣ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྦྱིན་བ་དང་མི་ལེན་པ་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཉན་པ་པོའི་སྦྱིན་པ་དང་འཆད་བ་པོའི་འདོད་པ་ཆུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་མི་ལེན་པ་སྟོན་ཏོ། །མགོ་སྨོས་པ་དང་རྣམ་པར་སྤྲོས་པས་གོ་བ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དུ། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཆོས་ཉན་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མགོ་སྨོས་པས་གོ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་རྟོགས་བར་འདོད་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་བར་ཆད་དུ་གྱུར་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་སྤོང་བར་བྱེད་ པ་ལ་འཇུག་པས་སོ། །མདོ་སྡེ་དེ་དག་གླེགས་བམ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་མེད་པའོ། །མི་འཇུག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་སྤྲོས་པས་གོ་བ་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ལམ་དུ་མི་འགྲོ་བའོ། །ཆོས་སྨྲ་བ་མ་རྙེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་འཆད་བ་དང་མ
Chinese
说的时候，因为对色等蕴不能完全了解。分别解说而不能理解，是因为在说“色是能成为色的自性”等等时，没有领会其中的意义。因为不了解，所以在说“色有二十种”时，没有领会其中的意义。善现，又说了“说法者”等等，说法者和听法者想要布施，以及想要去其他地方，仅仅因为所希望的境不同。为了舍弃贪求利养和少欲知足，所以说了“善现，又说法者是贪求财物”等等。这个解释本身就说了具有和不具有修习功德的人。像这样，按照顺序，仅仅因为贪求利养等，就显示了不具有修习功德，而仅仅因为大欲知足等，就显示了具有修习功德。为了善和不善的法性之义，所以说了“善现，又”等等。其中，仅仅因为具有善法，就是信仰。与此相反，就是不信仰。这个解释中所显示的，就是空性和悭吝。像这样，“想要完全施舍财物”等，是听法者的施舍；“如果不想要说”等，就是说法者的悭吝。这个本身就说了布施和不接受。像这样，如前一样，听法者的布施和说法者的少欲知足，就显示了不接受。为了以总说和分别解说来理解意义，所以说了“善现，又听法者是”等等。“想要领会意义”等，是因为以总说来理解意义，所以想要证悟意义。“因为成为法的障碍”等，是因为进入了舍弃正法。“那些经部没有以书本等方式存在”。“如果不进入”等，是因为以分别解说来理解意义，所以不进入领会它的道路。“没有找到说法者”等，是说法和不
English
When speaking, it is because one does not fully understand the aggregates such as form. Not understanding through elaboration is because when saying things like "form is the characteristic of being able to become form," one does not comprehend the meaning within. Because of not understanding, when saying "form has twenty aspects," one does not comprehend the meaning within. Subhuti, it is also said "the one who speaks the Dharma," etc., because the Dharma speaker and the listeners desire to give and desire to go to other places, simply because the objects of their desires are different. For the sake of abandoning the pursuit of gain and being content with little desire, it is said, "Subhuti, also the one who speaks the Dharma is one who pursues material things," etc. This very explanation speaks of those who possess and do not possess the qualities of training. In this way, in order, simply because of pursuing gain, etc., it shows that one does not possess the qualities of training, and simply because of great desire and contentment, etc., it shows that one possesses the qualities of training. For the sake of the meaning of the nature of good and non-good dharmas, it is said, "Subhuti, also," etc. Among them, simply because one possesses good Dharma, it is faith. The opposite of that is non-faith. What is shown in this explanation is emptiness and miserliness. In this way, "wanting to completely give away wealth," etc., is the giving of the listener; "if one does not want to speak," etc., is the miserliness of the speaker. This itself speaks of giving and not accepting. In this way, as before, the giving of the listener and the contentment with little desire of the speaker show not accepting. In order to understand the meaning through general and detailed explanations, it is said, "Subhuti, also the listener of the Dharma is," etc. "Wanting to comprehend the meaning," etc., is because one understands the meaning through general explanation, so one wants to realize the meaning. "Because it becomes an obstacle to the Dharma," etc., is because one enters into abandoning the true Dharma. "Those sutras do not exist in the form of books, etc." "If one does not enter," etc., is because one understands the meaning through detailed explanation, so one does not enter the path of comprehending it. "Not finding the Dharma speaker," etc., is speaking and not
Tibetan
་ཕྲད་པའོ། །མི་མཐུན་པ་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གིས་མཉན་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་མི་མཐུན་པའི་ཚིག་གོ །མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་མངོན་པར་མི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དུ། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འཆད་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་མངོན་བར་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྨྲ་བར་འདོད་པའོ། །ཉན་མི་འདོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་མངོན་པར་མི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་པར་མངོན་པར་འདོད་པ་དང་བྲལ་བའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བདུད་ཀྱི་ལས་ནི་འགྲེས་འདི་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ་འདི་ལྟར་སྨྲ་བར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་གདགས་པའི་བསམ་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པའོ། །ཉན་མི་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་མི་མཐུན་བ་ལ་བརྟེན་པས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བར་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། བཅུ་ཚན་གསུམ་པའོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པ་མ་ཡིན་པ་དང༌། གཟུངས་ཐོབ་པ་དང་མ་ཐོབ་བ་དག་དང་ཡི་གེ་འདྲི་འདོད་པ་དང༌། ཡི་གེར་འདྲི་མི་འདོད་པ་དག་དང༌། འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་འདུན་པ་དང་བྲལ་བ་དང་མ་བྲལ་བ་ཉིད་ཉན་པ་པོ་ཐོག་མར་བྱས་ཏེ། བསྟན་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཆོས་ཉན་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ་ཉན་པ་པོའི་གཉིད་ཆེ་བ་ལ་སོགས་པས་ལྕི་བར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉན་མི་འདོད་པས་ནི་བཀག་པའི་ཡུལ་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པ་དང༌། ཆོས་སྨྲ་བའི་འཆད་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་བཀག་པའི་ཡུལ་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་དོན་ཉིད་ཆོས་སྨྲ་བ་ཐོག་མར་བྱས་ཏེ་བསྟན་པ་ནི། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཆོས་སྨྲ་བ་གཉིད་ཆེ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ངན་སོང་གི་འགྲོ་བའི་ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་བའི་དོན་དུ་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡི་གེར་འདྲི་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་མནར་མེད་པའི་ལུས་འབར་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བྱོལ་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་ནི་གཅིག་ལ་གཅིག་ཟ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡི་དགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི་བཀྲེས་པ་དང་སྐོམ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ལྷ་མ་ཡིན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི་ཁྱབ་འཇུག་གི་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པའི་འཇིགས་པའོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེ
Chinese
相遇啊。说不一致，意思是“我不应该听”，是不一致的言辞。为了理解和不理解经部等法，世尊说了“善现，再者”等等。想要解说，意思是想要通过理解经部等法来说。如果不想听，意思是那些经部等法，因为不理解，所以与想要成为声闻者是相违背的。具有和不具有六度，这被称为魔业，是这部注释所说的，像这样想要说，这指的是以利益众生的心来具有六度。说不想听，这指的是依赖于不一致，显示了与布施等相违背。这是第三个十。善于方便和不善于方便，以及获得和未获得陀罗尼者，以及想要抄写文字和不想抄写文字者，以及与欲望等意愿相离和不相离者，以听者为首。教导是世尊说了“善现，再者，听法者”等等，因为听者因昏睡等变得沉重，所以不想听，指的是与被禁止的境等相应，而说法者的想要解说，指的是与未被禁止的境等相应，应该理解。如是所说的意义，以说法者为首来教导，世尊说了“善现，再者，说法者昏睡”等等。为了转向恶趣的行业，为了那个目的，世尊说了“善现，再者，书写般若波罗蜜多”等等三个。像这样，所谓痛苦，地狱的痛苦是无间地狱的身体燃烧等等。畜生的痛苦是互相吞食等等。饿鬼的痛苦是饥渴等等。所有非天（阿修罗）的痛苦是遍入天的轮宝等等的恐惧。行苦是出生等等的行蕴。
English
encounter. Saying disagreement means "I should not listen," which is a word of disagreement. For the sake of understanding and not understanding the Dharma of Sutras and so on, the Blessed One said, "Subhuti, furthermore," and so on. Wanting to explain means wanting to speak by understanding the Dharma of Sutras and so on. If you do not want to listen, it means that those Dharmas of Sutras and so on, because of not understanding, are contrary to wanting to become a Hearer. Having and not having the six perfections, this is called the work of Mara, which is what this commentary says, like this wanting to say, this refers to having the six perfections with the intention of benefiting sentient beings. Saying not wanting to listen, this refers to relying on disagreement, showing being separated from generosity and so on. This is the third ten. Skilled in means and not skilled in means, and those who have obtained and not obtained dharanis, and wanting to copy letters and not wanting to copy letters, and being separated from and not separated from desires and so on, with the listener as the head. The teaching is that the Blessed One said, "Subhuti, furthermore, the Dharma listener," and so on, because the listener becomes heavy due to drowsiness and so on, so not wanting to listen refers to corresponding to the prohibited object and so on, and the Dharma speaker's wanting to explain refers to corresponding to the unprohibited object and so on, it should be understood. The meaning of what has been said, with the Dharma speaker as the head to teach, the Blessed One said, "Subhuti, furthermore, the Dharma speaker is drowsy," and so on. For the purpose of turning towards the actions of the lower realms, for that purpose, the Blessed One said, "Subhuti, furthermore, writing the Prajnaparamita," and so on, three. Like this, so-called suffering, the suffering of hell is the burning of the body in Avici hell and so on. The suffering of animals is eating each other and so on. The suffering of pretas is hunger and thirst and so on. The suffering of all Asuras is the fear of the wheel of Vishnu and so on. The suffering of conditioning is the aggregates of conditioning such as birth and so on.