Tibetan
ན་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་མེད་པས་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་པས་མཚན་ཉིད་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་བཞིན་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ཉིད་ཉེ་བར་སྡུད་པ་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དངོས་པོ་རྣམས་ནི་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྐྱེད་པས་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་ན་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། རབ་འབྱོར་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདི་སྙམ་དུ་གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཚད་མས་གདོན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་དང་འབྲེལ་བའི་དངོས་པོ་དུ་མའི་རང་བཞིན་ཉིད་མེད་པ་ནི་འདི་དག་གི་སྣ་ཚོགས་པའི་རང་བཞིན་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པའི་རིམ་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་རང་བཞིན་མེད་པའོ་ཞེས་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་མཉམ་པ་ཉིད་གཅིག་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་ནི་སྔར་བཤད་པའི་ཆགས་པ་ཕྲ་མོའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཆགས་པའི་མཐའ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང༌། ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གཅིག་པར་ནི། །ཞེས་པས་ཆགས་པ་སྤོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྔར་བརྗོད་པའི་ཆོས་རང་བཞིན་གྱིས་ཟབ་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་པ་ལགས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཟུར་གྱིས་དྲིས་པ་ཡིན་པས་ན་ཇི་ལྟར་ཟབ་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ནམ་མཁའ་ཟབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་བསལ་བའི་མི་དམིགས་པས་ཤེས་བྱ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་པས་དེའི་རང་བཞིན་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་དེའི་ཕྱིར་ན་ནམ་མཁའ་ལྟར་ཟབ་པ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང༌། མཐོང་བ་ལ་སོགས་བཀག་པ་ཡིས། །དེ་ནི་རྟོགས་པར་དཀའ་བར་བཤད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དེའི་རང་བཞིན་དེ་ལྟར་རྟོགས་དཀའ་བའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་ཞེས་གསོལ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་རྗེས་སུ་རྟོགས་བར་དགའ་བ་ལགས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདིར་ཡང་སྔ་མ་ལྟར་ཟུར་གྱིས་འདྲི་བ་ཡིན་ནོ། །སུ་ཡང་མངོན་བར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་གི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པའི་རྣམ་པའི་བར་དག་གི་རང་བཞིན་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་པར་བསམ་པ་ལས་འདས་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེ་བས་ན་འདི་ནི་རྟོགས་པར་དཀའ་བའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང༌། གཟུགས་ལ་སོགས་པར་མི་ཤེས་ཕྱིར། །དེ་ནི་བསམ་མི་ཁྱབ་པར་འདོད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་གསོལ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་ལགས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་སེམས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མོས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ལྷག་པར་མོས་པ་ཡིན་པས་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ལ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པས། སེམས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མ་བྱས་པ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཞེས་གསོལ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མ་བགྱིས་པ་ལགས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཅི་ཞེས་པས་ཁ་བཀང་ངོ༌། །བྱེད་པ་པོ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་པོའི་རྒྱུ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ནི་མངོན་སུམ་དང་མི་དམིགས་པས་སྒྲུབ་བྱེད་ཅན་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་རྣམ་པ་མེད་པས་མི་རྟོགས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རིག་པ་ཙམ་དུ་མཚུངས་པས་ན་གང་ལས་ས་བོན་ཤེས་པ་ལས་མྱུ་གུ་ཤེས་ལ། དེ་མ་ཤེས་པས་དེ་མི་ཤེས་པས་ནས་ བོན་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ལ་མྱུ་གུ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་བ། འདི་ནི་འདིའི་ཤེས་པ་ཡིན་གྱི་འདི་ནི་འདིའི་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་ལས་རྣམ་པར་གནས། ས་བོན་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དེས་ས་བོན་ཤེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། མིག་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་ལས་མིག་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལས་རྣམ་པར་གནས་པ་འདིར་འགྱུར་བ། རྣམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ལ་ཡང་རྒྱུའི་ཆོས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་འགའ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བདག་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཉིད་ལ་མིང་གཞན་བཏགས་པ་ཡིན་ན། མིང་གཞན་བྱས་པས་ནི་དོན་གཞན་དུ་འགྱུར་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་རྣམ་པ་མ་ཡིན་ན་
Chinese
何者为无，彼乃一切法之自性，即以无自性故，以本体性故，以一性为特征故，以一自性故，此乃其义。此之总摄，如世尊所说“善现，因此”等。诸事物非由各异之因所生，岂非各异之自性耶？何以谓为一性耶？为消除此疑问，故以“善现，法之自性”等回应。此谓何故，此等事物生起之本体，乃由量度所决定，故与生起之各异因相关联之众多事物之自性，实非此等事物之种种自性之究竟真实，故为一性。善现，如是等，如前所说之次第，一切色等法皆为一性，即知此为无自性，以知能知与所知平等一性，则能舍弃前述微细贪著之自性所生之边执。如是亦云：诸法一自性，以是能舍贪。如是宣说。前述之法，其自性甚深，云何耶？谓世尊，般若波罗蜜多甚深耶？此乃旁敲侧击之问，意即云何甚深耶？虚空甚深之故，谓何故，以遣除一切识之对境之无所缘，而显示能知与所知平等性，故谓其自性难以通达，故如虚空般甚深。如是亦云：以遮止见等，彼乃说为难通达。如是宣说。又问其自性如是难以通达之因何在，谓世尊，般若波罗蜜多乃乐于随顺通达耶？此处亦如前番，乃旁敲侧击之问。无人能现证
English
That which is without, that is the nature of all dharmas, that is, because it is without self-nature, because it is of the nature of essence, because it is characterized by oneness, because it is of one self-nature, this is its meaning. The summary of this is what the Blessed One said, "Subhuti, therefore," and so on. Are not things produced by different causes, and therefore of different natures? How can it be said to be of one nature? To dispel this doubt, the response is, "Subhuti, the nature of dharma," and so on. This means, why is it that the essence of the arising of these things is determined by measurement, so the nature of the many things related to the different causes of arising is not the ultimate reality of the various natures of these things, therefore it is of one nature. Subhuti, thus, and so on, as said before, all dharmas such as form are of one nature, that is, knowing this to be without self-nature, and knowing the equality of the knowable and the known to be one, one will be able to abandon the extreme attachment arising from the nature of subtle clinging mentioned earlier. Thus it is also said: The nature of all dharmas is one, thereby one can abandon attachment. Thus it is proclaimed. The aforementioned dharma, its nature is very profound, how is it? It means, Blessed One, is the Prajnaparamita profound? This is an indirect question, meaning how is it profound? Because the sky is profound, meaning why is it, by eliminating all objects of consciousness, it shows the equality of the knowable and the known, therefore it is said that its nature is difficult to understand, therefore it is as profound as the sky. Thus it is also said: By stopping seeing and so on, it is said to be difficult to understand. Thus it is proclaimed. Again, asking what is the cause of its nature being so difficult to understand, it means, Blessed One, is the Prajnaparamita delighted to be followed and understood? Here also, as before, it is an indirect question. No one can directly realize
Chinese
证悟无有增长，这是因为从色等直到佛陀之法不杂之相的自性，即是如是之性的本体，因此认为证得圆满正等觉是超越思虑的，所以说这是难以证悟的道理。如是说：因于色等不识故，彼则视为不可思。如是所说。为何不可思议呢？请问：世尊，般若波罗蜜多是不可思议的吗？“什么”是剩余之语。心不能知，心不能证，这是因为未作之性，以信解作意而更加信解，因此心不能知。以如是作意而不能完全了知，因此心不能证，所以是不可思议的道理。请问：世尊，般若波罗蜜多是未作的吗？“什么”是补足之语。因为作者不可得，这是因为作者之因不可得。如此，因和果的事物，被说是以现量和不可得作为成立的依据。对此，暂时因为无相而不能证悟，因为一切有情在唯识上是相同的，因此从何处知晓种子而知晓苗芽呢？不了解它，因此不了解它，种子是因，苗芽是果。会变成这样说。这是此的知识，这不是此的知识，从何处分别安立呢？因为从种子生起，因此他也不了解种子，因为从眼睛生起，因此会了解眼睛。从何处分别安立会变成这样。对于无相之心，也有由因之法所生起的自性差别，存在着不共的某些东西吗？如果说自性差别，就是对相本身另取一个名字，另取名字并不适合变成其他意义。如果那不是相，那么
English
The attainment of enlightenment is without increase, because the nature of forms and so on, up to the unmixed aspects of the Buddha's teachings, is the very essence of suchness. Therefore, considering the attainment of complete and perfect enlightenment as beyond thought, it is said that this is difficult to realize. As it is said: Because one does not know forms, etc., it is considered inconceivable. Thus it is said. Why is it inconceivable? It is asked: World-Honored One, is the Perfection of Wisdom inconceivable? "What" is the remaining word. The mind cannot know, the mind cannot realize, because by the very nature of non-action, one has more faith through the act of faith, therefore the mind cannot know. Because one cannot fully understand by contemplating suchness, therefore the mind cannot realize, so it is the reason for being inconceivable. It is asked: World-Honored One, is the Perfection of Wisdom unmade? "What" is the word to complete the sentence. Because the agent is not found, it is because the cause of the agent is not found. Thus, the objects of cause and effect are said to be established by direct perception and non-apprehension. In this regard, for the time being, it cannot be realized because there is no aspect, because all sentient beings are the same in consciousness-only, therefore, from where does one know the seed and know the sprout? Not understanding it, therefore not understanding it, the seed is the cause, and the sprout is the result. It will become like this. This is the knowledge of this, this is not the knowledge of this, from where is it distinctly established? Because it arises from the seed, therefore he also does not understand the seed, because it arises from the eye, therefore he will understand the eye. From where will the distinct establishment become like this? For the aspectless mind, is there also some uncommon particularity of its own nature, produced by the law of cause? If it is said that the particularity of one's own nature is just giving another name to the aspect itself, it is not appropriate for giving another name to become another meaning. If that is not an aspect, then