Tibetan
ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་མ་འཚལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་དབྱེ་བའོ། །རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཡུལ་གང་དུ་གཏོགས་པ་ཞུས་པ་ཡིན་གྱི་སྤོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ནི་གཟུགས་མི་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གཟུགས་རྟག་ཏུ་གནས་པའི་ཅིའི་ཕྱིར་མི་ཤེས་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། ཤཱ་རིའི་བུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ནི་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཞིང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་ཆུང་ངུའི་ཆུང་དུ་ལ་སོགས་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནམ་དེ་ཅི་ལྟར་ན་གཞན་དུ་བསྟན་ཞེས་རྟོག་པ་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གནོད་པར་མི་བགྱིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གནས་པ་སེལ་བར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕན་པར་མི་བགྱིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་མེད་པ་མི་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྔ་མ་དང་སྦྱར་རོ། །ཆོས་གང་ཡང་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སོ། །ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །མ་འཚལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྐབས་ཀྱི་སྤྱིའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གཉེན་པོ་ནི་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ལ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་ཆུང་ངུའི་ཆུང་དུ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་གཞན་དུ་བསྟན་ཞེས་རྒོལ་བ་ལ། དོན་དམ་ཕན་པར་བྱེད་པ་དང་གནོད་པ་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལན་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་ རྫོབ་ཏུ་དྲི་མ་ཕྲ་མོ་བསལ་བ་ཁྲུས་མཁན་འབད་པ་ཆེན་པོ་བྱེད་པའི་དཔེ་དང༌། གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཆུང་ངུའི་ཆུང་དུ་ལ་སོགས་པ་རིམ་པ་སྐྱེ་བ་དོན་གྱིས་འཕངས་པར་ལན་བཏབ་པས་ཁམས་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དང༌། ཤེས་བྱ་དག་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་སྐད་ཅིག་མ་ཐ་མ་དེའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་མཐའ་དག་གི་གཉེན་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་དངོས་ཀྱི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡིན་པར་རྣམ་པར་གཞག་གོ ། དེ་སྐད་དུ་ཡང༌། ད་ལ་ཀླན་ཀ་སྤངས་པ་ཡིས། །ལམ་ནི་འཇལ་དང་གཞལ་བྱ་དག །མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁམས་གསུམ་གྱི། །གཉེན་པོ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་འོག་ཏུ་དེའི་སྐབས་སུ་གཟུགས་རྣམ་པར་དག་པ་གང་ཡིན་པ་དང་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དག་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་སྔར་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་རྣམ་པར་དག་པས་གཟུགས་རྣམ་པར་དག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་གཞན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་བདག་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པར་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་མཐར་ཐུག་པའི་བར་གྱི་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདྲེས་གསུམ་གྱི་དོན་ཡིན་ནོ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་བདག་ཉིད་ནི་ཀུན་རྫོབ་འབའ་ཞིག་ཏུ་དོན་གྱི་བྱ་བ་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ནུས་པ་དང་མི་ནུས་པ་གཉིས་ཀྱིས་བདེན་པ་དང་བརྫུན་པའི་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་དུ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་རྟོག་པ་མེད་དོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་རྣམ་པར་དག་པར་ཐོབ་པ་ཡང་མ་མཆིས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡང་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་གསོལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འཐོབ་པ་མ་མཆིས་པ་ནི་དང་པོ་སྐྱེས་པས་ཐོབ་ཏུ་རུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུའོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པ་མ་མཆིས་ པ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་གྱིས་སོ། །དེ་ལྟར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ཀུན་རྫོང་ཏུ་ཐམས་ཅད་ཡོད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་མུ་མ་མཆིས་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མ་བརྟགས་པ་གཅིག་པུ་ན་ཉམས་དགའ་བ་རྒྱུ་སྔ་མ་སྔ་མའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་མུ་མེད་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མུ་མེད་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཉེ་བར་བསྡུ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེའི་གང་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏེ། དེ་ལྟར་བཤད་མ་ཐག་པའི་མོག་མོག་པོར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་རྟོགས་ཤིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཉེད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བཤད་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་རྒྱན་གྱི་སྣང་བ་ལས་ལམ་ཤེས་པ་སྟེ་སྐབས་གཉིས་པའོ།། །། སྐབས་གསུམ་པ། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་བརྗོད་པ། གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མེད་པར་ལམ་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་བས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་བརྗོད་བའི་དོན་དུ་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་པ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དུས་གསུམ་པའི་ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རྣམ་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་སྟེ། བསྐལ་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་ཚུ་རོལ་གྱི་འགྲམ་འཁོར་བར་མ་ཡིན་ཏེ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཉེས་དམིགས་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕ་རོལ་གྱི་འགྲམ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མ་ཡིན་ཏེ་བརྩེ་བས་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཉིས་ལས་མ་གཏོགས་པར་དབུས་སུ་ཡང་གནས་པ་མ་ཡིན་ ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་དག་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པས་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཉི་གར་དམིགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང༌། ཚུ་རོལ་ཕ་རོལ་མཐའ་ལ་མིན། །དེ་དག་བར་ན་མི་གནས་པ། །དུས་རྣམས་མཉམ་པ་ཉིད་ཤེས་ཕྱིར། །ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པར་འདོད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་སུ་བཟློག་སྟེ་བསྟན་པས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་རིང་བར་གྱུར་པ་ཡིན་པས་རང་གི་རྟོགས་པ་ཙམ་གྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་སྙིང་བརྩེ་བ་དང་ཤེས་རབ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཁོར་བ་འམ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འོག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་ལ་ལར་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས། ལ་ལར་ནི་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས། ལ་ལར་ནི་གཉི་གའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་སྟོན་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་གང་ཡིན་པ། །དེ་ཉིད་ཁྱོད་ནི་སྟོང་པར་བཞེད། །ཅེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ན་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་ནི་དངོས་པོ
Chinese
所谓“未能完全理解”，是指分别。所谓“为了完全清净”，是指作为三界之对治。所谓“什么”，是指询问此属于何处，并非舍弃。所谓“彼即是不知色”等已宣说。对于“色恒常存在，为何不知”的疑问，以“为何耶”来迎接，宣说了“舍利子，为了完全清净”。因为那仅仅是无事物之自性。对治之方是大的大的等等，相违之方是小的小的等等，不应如此认为吗？若如何另行显示之思虑。世尊，般若波罗蜜多即是全知性等等已述说。所谓“不损害”，是指不消除法之如实存在。所谓“不利益”，是指不产生先前没有的，与前者结合。所谓“任何法也不完全执取”，是对治之方。所谓“不完全舍弃”，是相违之方。所谓“未能理解”等等，是场合的共同意义是：对治是大的等等，相违之方是小的小的等等，不应如此认为吗？若如何另行显示之诘难。胜义中，利益和损害任何也不存在之答复。同样，世俗中，消除微细垢染如沐浴者努力之比喻，以及对治之方小的小的等等次第生起，以意义抛弃之答复，由于三界之相的知识和所知皆不可得，如是所显示的禅修道最后刹那的一切法平等性如幻觉般证悟，那即是一切对治的自性。如是，真实的极度清净是佛陀薄伽梵的安立。如是说：以离争论，道与量及所量皆清净，以平等性，三界之对治。
English
That which is called "not fully understood" means to differentiate. That which is called "for the sake of complete purity" means that it is the antidote to the three realms. That which is called "what" means that it is asking to which place this belongs, not abandoning. That itself, such as "not knowing form," has been spoken. To the doubt of "Why is form not known, since it always exists?" it is greeted with "Why is that?" and it is said, "Shariputra, it is for the sake of complete purity." Because that itself is the nature of non-existence of things. The side of the antidote is the great of the great, and the side of the incompatible is the small of the small, etc. Shouldn't it be considered that way? If so, how is it shown differently? The Blessed One, the Perfection of Wisdom is omniscience itself, etc., has been mentioned. That which is called "does not harm" means that it does not eliminate the abiding suchness of the Dharma. That which is called "does not benefit" means that it does not generate what was not there before, and it is combined with the former. That which is called "does not completely grasp any Dharma" is the side of the antidote. That which is called "does not completely abandon" is the side of the incompatible. That which is called "not understood" etc., the general meaning of the occasion is this: the antidote is the great, etc., and the incompatible side is the small of the small, etc. Shouldn't it be considered that way? If so, how is it shown differently? The answer is that in ultimate truth, there is neither benefit nor harm. Similarly, in conventional truth, the analogy of a bather who exerts great effort to remove subtle stains, and the answer that the side of the antidote, the small of the small, etc., arises in sequence, is abandoned by meaning. Because the knowledge and knowable objects of the nature of the three realms are not perceived, the equality of all Dharmas in the last moment of the meditative path as shown, which is realized as like an illusion, is the very nature of all antidotes. Thus, the truly extreme purity of reality is established as that of the Buddha, the Blessed One. It is also said: By abandoning disputes, the path, the measure, and what is to be measured are purified. By equality, the antidote to the three realms.
Chinese
是想要如此。如是说。在修习道完全圆满之后，为了阐释彼时何为色之极净，何为果之极净，即先前所说之内容。世尊说：“我以极净故，色是极净”等等。如他所遍计之我，在胜义中无生而极净，如是应知从色等乃至一切智之究竟之间的极净。此乃三杂之义。色等与自性，仅在世俗中，于事物之作用上，依序以能与不能二者，以真与假之差别而区分，但在胜义中则非如此。世尊意在说明，一切皆因极度清净之故。如前所说之修习道，于彼真实中无有分别念，故世尊请问说：“我未曾获得极净，亦未曾现证。”其中，未曾获得，是指最初生时，具有可获得之自性。未曾现证，是指以解脱道而言。如是，彼非真实，是指因极度清净之故。即是空性之同义词。若说在世俗中一切皆有，即是世尊所说“我无有边际”等等。若未加审察，仅是令人愉悦，因先前之因的自性无有边际，故应知色等亦无有边际。所谓极度清净之故，是指远离随顺理性的生灭。为了简要地概括道之智慧，世尊请问说：“菩萨摩诃萨，彼之如是证悟者，即是”等等。即以如是方才所说的愚昧等次第而证悟、理解者，即是以无所得之性而为菩萨
English
It is desired to be so. It is said. After the path of meditation is completely fulfilled, in order to explain what is the ultimate purity of form and what is the ultimate purity of fruit at that time, that is, what was said earlier. The Blessed One said, "Because I am utterly pure, form is utterly pure," and so on. Just as the self that is completely conceived by others is unborn and utterly pure in the ultimate sense, so it should be known that the ultimate purity extends from form and so on to the ultimate end of omniscience. This is the meaning of the three mixtures. Form and so on and self-nature are only conventionally distinguished by the difference between truth and falsehood, with the two of ability and inability in order, in the function of things, but not in the ultimate sense. The Blessed One meant to say that everything is utterly pure. As mentioned earlier, there is no conceptualization in the path of meditation, so the Blessed One asked, "I have not attained ultimate purity, nor have I realized it." Among them, not attaining means that at the time of the first birth, it has the nature of being attainable. Not realizing means in terms of the path of liberation. Thus, it is not true, because it is utterly pure. That is, it is a synonym for emptiness. If it is said that everything exists conventionally, it is what the Blessed One said, "I have no limits," and so on. If it is not examined, it is only pleasing, because the nature of the previous cause is limitless, so it should be known that form and so on are also limitless. The reason for being utterly pure is that it is the very separation from birth and death that follows reason. In order to briefly summarize the wisdom of the path, the Blessed One asked, "Bodhisattva Mahasattva, that one who realizes in this way, is" and so on. That is, the one who realizes and understands through the order of foolishness, etc., just mentioned, is the Bodhisattva by the nature of non-attainment.
Chinese
应当领会，这是通达彼等之道之智慧波罗蜜多。般若波罗蜜多之释，现观庄严论之光明中，道智，即第二品。第三品，宣说一切种智。若不遍知一切所知之基，则不能如实遍知道，故为宣说一切种智之义，不住于轮回与涅槃，即宣说此般若波罗蜜多等。佛与菩萨之般若波罗蜜多，通达三时诸法无生之平等性，故非声闻等之境界，是为隐蔽。具有劫性者，此非此岸之轮回，因智慧见其过患故。亦非彼岸之涅槃，因慈悲而行利他之事故。亦不住于轮回与涅槃二者之中间，因无实有故。名为极度清净，乃是因智慧与慈悲皆如实通达，故远离轮回与涅槃二者之执着。如是云：此岸彼岸非边际，彼等之中不住留，知晓诸时平等性，是故称作度智 पारमिता (藏文：ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ།，梵文天城体：पारमिता，梵文罗马拟音：pāramitā，汉语字面意思：度)。如是宣说。于一切种智之品中，以反说方式显示，因声闻等不知三时平等性，故远离真实之般若波罗蜜多，仅以自之证悟，便认为般若波罗蜜多是远离慈悲与智慧者，因此应知，仅以执着有实与无实，便会落入轮回或涅槃之中。如是，对于下文，亦应知，有时以随顺之方式，有时以相反之方式，有时以二者兼具之方式来显示。凡是缘起之法，汝即认为彼为空性。以此方式，知晓三时平等性即是实有