Tibetan
ས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་མངོན་པར་མི་བརྩོན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དཀའ་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་བས་ལྷག་པར་མོས་པ་ཡིན་པས་ན་མོས་ པར་དཀའ་བ་སྟེ། ལྷག་པར་མོས་པར་དཀའ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་འཕགས་པའི་དབྱེ་བས་ནི་འཆིང་བ་དང་གྲོལ་བ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་ན་གཟུགས་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བ་ཡིན་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། གཟུགས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དུས་གསུམ་གྱི་གཟུགས་ནི་རིག་པས་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱིར་བསྟན་ནས་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་རབ་འབྱོར་གཟུགས་ཀྱི་སྔོན་གྱི་མཐའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས། སྔོན་གྱི་མཐའ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རྒྱུ་དེ་ཁོ་ནས་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྔོན་གྱི་མཐའི་ངོ་བོ་ཉིད་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་གཟུགས་གང་ལ་མེད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས། ཕྱི་མའི་མཐའ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རྒྱུ་དེ་ཁོ་ནས་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐའ་འབྲས་བུ་ངོ་བོ་ཉིད་འདི་ལ་མེད་པས་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རང་གི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ད་ལྟར་བྱུང་བ་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །མོས་པར་དཀའ་བ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིན་ཏུ་མོས་པར་དཀའ་བ་ནི་འཛིན་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དག་ནི་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་དབྱེ་བས་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ན་ཤིན་ཏུ་མོས་པར་དཀའ་བ་ཡིན་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། རབ་འབྱོར་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བ་མེད་པས་ཐ་དད་བའོ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཆོད་པ་མེད་པས་ན་མཆད་པའོ། །ཡང་ན་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྣ་ཚོགས་པ་དང་བྲལ་བས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གསུངས་སོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཀུན་རྫོབ་དེ་བ
Chinese
世尊，宣说了般若波罗蜜多是无所勤奋等。因为困难和痛苦而特别信奉，所以是难以信奉的，是特别难以信奉的意思。凡夫和圣者的区别，不是有束缚和解脱吗？如果认为色不是束缚也不是解脱，那么为什么执着呢？用“为什么执着”来迎接这个疑问，宣说了“色无自性之故”，因为三时的色是以智慧为自性的缘故。总的显示之后，以过去等的区别，宣说了“善现，色的前际”等。同样，用“为什么执着”来迎接疑问，宣说了“前际无自性之故”，因为仅仅不是由那个因而生，所以对于现在产生的色来说，没有前际的自性，因此才这样说。如前一样，用“为什么”来迎接疑问，宣说了“后际无自性之故”，因为仅仅不是由那个因而生，所以后际的果没有自性，这样来组合词句。同样，用“为什么”来迎接疑问，宣说了“现在生起无自性之故”，因为色等以自己的自性空性，所以现在生起是和相状分离的。难以信奉是因为不是凡夫的境界。非常难以信奉是因为不是远离执着的贪欲者的境界。如果认为色等和般若波罗蜜多的自性，以世俗和胜义的区别而认识为不同，那么怎么是非常难以信奉呢？用“为什么”来迎接这个疑问，宣说了“善现，色的清净”等。因为没有多种多样的区别，所以是各别的。因为没有以完全区分的相状来决定，所以是分离的。或者因为远离了自相和共相的多种多样，所以依次宣说了。善现，如果是那样等，世俗的那个
English
The Blessed One spoke of the Perfection of Wisdom as being without diligence, and so on. Because of the difficulty and suffering, one is particularly devoted, so it is difficult to be devoted to, meaning particularly difficult to be devoted to. Aren't there bondage and liberation due to the distinction between ordinary beings and noble ones? If one thinks that form is neither bound nor liberated, then why cling to it? Welcoming this doubt with "Why cling?", it was said, "Because form is without intrinsic nature," because the form of the three times is the very nature of wisdom. After showing it generally, with the distinction of past, etc., it was said, "Subhuti, the prior limit of form," and so on. Similarly, welcoming the doubt with "Why cling?", it was said, "Because the prior limit is without intrinsic nature," because it is not born from that cause alone, so for the form that arises now, there is no intrinsic nature of the prior limit, therefore it is said so. As before, welcoming the doubt with "Why?", it was said, "Because the posterior limit is without intrinsic nature," because the result of the posterior limit is not born from that cause alone, so there is no intrinsic nature, thus the words are arranged. Similarly, welcoming the doubt with "Why?", it was said, "Because the present arising is without intrinsic nature," because form, etc., is empty of its own nature, so the present arising is separated from characteristics. It is difficult to believe because it is not the realm of ordinary beings. It is very difficult to believe because it is not the realm of those who are free from clinging desire. If one thinks that the nature of form, etc., and the Perfection of Wisdom are understood to be different by the distinction of conventional and ultimate, then how is it very difficult to believe? Welcoming this doubt with "Why?", it was said, "Subhuti, by the purity of form," and so on. Because there is no distinction of various kinds, it is separate. Because it is not determined by the characteristic of complete distinction, it is separated. Or because it is free from the variety of self and general characteristics, it is spoken in order. Subhuti, if it is so, etc., that conventional