Tibetan
།དེ་ལྟར་དམིགས་པ་མཐའ་ཡས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་བསྟན་ནས། སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་སྨྲས་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདིར་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཁོང་ནས་དབྱུང་ངོ༌། །སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པ་དང་པོས་ནི་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བའི་རྣམ་པ་བཀག་པས་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་བསགས་པའི་དངོས་བོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་མ་རྟོགས་པ་རྣམས་ལ་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་བ་གཉིས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་ཅི་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པའོ། །ཅི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤོང་བ་སྟེ་སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་སོགས་པ་མེད་པས། སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཐའ་ཡས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། གྲངས་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་འདོད་དོ། །བསམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྨྲས་པ་ནི། ཀཽ་ཤི་ཀ་བགྲང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བགྲང་བ་དང་མི་ལྡན་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ལ་སོགས་པའི་བགྲང་བ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་ལྡན་པ་འབྲེལ་བའི་མ་ཡིན་པས་ན་བགྲང་བ་དང་མི་ལྡན་པ་ཞེས་ཡི་གེ་ཨ་ཁོང་ནས་གདོན་ཏེ། གྲངས་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །བགྲང་བ་མང་པོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་ལྟར་ཚིག་དྲུག་ཅུར་ཕྱིན་པའི་གྲངས་ལ་གྲངས་མེད་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ་མཐའ་མེད་པའི་གྲངས་དང་ལྡན་པས་གྲངས་མང་པོས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་དེ་དང་འཚམ་པའི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་དུ་མ་གྱུར་ན། འོན་རྣམ་པ་གང་གིས་འགྱུར་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི། འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་འོ་ ན་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེའི་ཚིག་གིས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། ཀཽ་ཤི་ཀ་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱིས་རླབས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཤེས་པས་སྨྲས་པ་ནི། འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆོས་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་འཛིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་འཛིན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་བླ་དགས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་རྒྱུ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་མེད་པ་ལ་དགག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་བླ་དགས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་སེམས་
Chinese
如是，在阐述了两种无边际的所缘之后，为了陈述无边际的有情，说了“有情无边际，无有穷尽”。如前一样，为了迎接“那为什么呢？”的疑问，而说“有情”等。此处也如前一样，从心中引出。第一个“有情无边际”是通过遮止极度出生的相状而成立的。为了让那些对从无始以来积累的事物执著，而未能领悟如前所说的有情无边际的人们，显示第二个有情无边际，所以说了“圣者，善现，如何”等。所谓“如何”是舍弃，因为没有先前的边等，所以有情无边际，般若波罗蜜多不是无边际。那么是什么呢？是想要与数量等相关联。以了知意乐本身而说的是“乔尸迦，计数”等。“与计数不相符吗”是指与一个等的计数不相符，因为不是相关的，所以“与计数不相符”，是从心中取出字母阿，是“超越数量本身”的同义词。所谓“以众多计数”是，如同到达六十的数字被称为无数一样，因为具有无边的数量，所以是“以众多计数”的意思。如果即使以与之相符的两种相状，也不能成为有情无边际，那么以何种相状才能成为呢？所以说了“圣者，善现，那么如何”等。为了以其语句来显示，所以说了“乔尸迦，你作何念”等。以如来加持，通过了知法的真如自性而说的是“圣者，善现，例如”等。因为法是执持自性的，所以所谓有情，不是执持自性的法的术语。因为在真如中，不具有因的法是不存在的。因为对无有对境的事物没有遮破，所以也不是非法的术语。如是，心
English
Thus, having explained the two kinds of limitless objects, in order to state the limitless sentient beings, it was said, "Sentient beings are limitless, without end." As before, in order to welcome the question, "Why is that?" it is said, "Sentient beings," and so on. Here too, as before, it is drawn out from the heart. The first "limitless sentient beings" is established by negating the aspect of extreme birth. In order to show the second limitless sentient beings to those who are attached to things accumulated from beginningless time and have not realized the aforementioned limitless sentient beings, it is said, "Noble Subhuti, how," and so on. "How" means abandoning, because there is no prior limit, etc., therefore sentient beings are limitless, and Prajnaparamita is not limitless. What is it then? It is desired to be related to numbers, etc. What is said by knowing the intention itself is "Kaushika, counting," and so on. "Not in accordance with counting?" means not in accordance with counting as one, etc., because it is not related, therefore "not in accordance with counting," the letter A is taken out from the heart, it is a synonym for "beyond number itself." What is called "with many counts" is, just as the number reaching sixty is called countless, because it has infinite numbers, so it means "with many counts." If even with the two aspects that correspond to it, it cannot become limitless sentient beings, then with what aspect can it become? Therefore it is said, "Noble Subhuti, then how," and so on. In order to show it with its words, it is said, "Kaushika, what do you think?" and so on. What is said by the blessing of the Tathagata, through knowing the suchness of the Dharma's own nature, is "Noble Subhuti, for example," and so on. Because Dharma is what holds its own nature, therefore what is called sentient being is not a technical term for Dharma that holds its own nature. Because in suchness, Dharma that has a cause does not exist. Because there is no negation for something without an object, it is also not a technical term for non-Dharma. Thus, mind
Tibetan
ཅན་ཞེས་བྱ་བར་ཇི་ལྟར་ཐ་སྙད་གྲགས་ཤེ་ན། མིང་དུ་བཏགས་པ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །རྒྱུ་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་དང་རྐྱེན་གྱི་རྣམ་པ་བཀག་པ་ནི་གློ་བུར་དུ་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་བཞི་ཡིན་ནོ། །བཏགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པ་སྟེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཙམ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་བཀག་ན་བརྒྱལ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གོ་བར་འགྱུར་པས་འདྲི་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། ཀཽ་ཤི་ཀ་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྒྱུ་མེད་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་ཕྱིར། རྟག་ཏུ་ཡོད་པའི་མེད་པར་འགྱུར། །དངོས་པ་རྣམས་ནི་རེས་འགའ་ཞིག །འབྱུང་བ་ལྟོས་པ་ལས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་པས་མི་རྟག་པའི་དངོས་པོར་ཡོད་པར་སྣང་བས། འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །ད་ནི་དེའི་ཚིག་མཐའ་ཡས་བ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཀུན་རྫོབ་ཙམ་གང་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཅན་འགའ་ཡང་བསྟན་པ་མ་བྱས་པ་དེ་ལ་སེམས་ཅན་མཐའ་ལས་འདས་པ་དང་གྲངས་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་འབྲེལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ། བགྲང་པར་བྱ་བ་ཉིད་འགའ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཀཽ་ཤི་ཀ་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་དུས་ཉུང་ཟད་ཅིག་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་བསྐལ་བ་རྙེད་དུ་ཡང་ངོ༌། །མཐའ་ལས་འདས་པ་རྣམས་པར་རིག་པར་བྱེད་པའི་དབྱངས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་པ་གོ་ པར་མཛད་པའི་སྒྲས་སོ། །གསུང་དབྱངས་ཟབ་མོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་རིང་པོར་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བས་སོ། །ཚིག་འདི་གཉིས་ནི་དབྱངས་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །དབྱངས་ཀྱང་རྐན་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་ཡིན་པར་གཟུང་ངོ༌། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་ལའམ། ཡང་ན་ཡོན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །བརྗོད་པར་འདོད་པའི་གཞན་དབང་ཕྱིར། །སྒྲ་རྣམས་གང་ནའང་ཡོད་ཡིན་མེད་མ་ཡིན། །དེ་ཡོད་པས་ནི་དོན་གྲུབ་ན། །ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་ཐམས་ཅད་འགྲུབ། །ཅེས་བྱ་བའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པས་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །སྒྲ་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བའི་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་གཞན་དབང་ཉིད་མ་གྲུབ་པས་ན་ཇི་ལྟར་ན་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས་སྨྲས་པ་ནི། སེམ
Chinese
所谓“有”是如何称谓的呢？ 说了“名为安立”等等。 遮止了因和俱生、增上生和缘的相状，就是“忽然产生”等等的四个词。 所谓“安立”就是假立，是世俗谛中“仅”的意思。 这样遮止了因等等，就会理解为有无有坏灭之因的众生，为了询问而说了“ कौशिका (梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思) 憍尸迦，这是怎么想的”等等。 “无因不观待他， 恒常有的会变为无有， 诸事物是偶尔的， 生起是依赖于他。” 因为以这样的理性能显现为有无常的事物，所以圣者善现说了“不是那样的”。 现在为了将那句话与无边际的意义相结合，所以说了“ कौशिका (梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思) 憍尸迦，对于什么”等等。 对于仅仅是世俗谛，没有指示任何真实存在的众生，那么与无边无量的众生有什么关系呢？ 因为没有什么是可以数算的。 为了指示那个，说了“ कौशिका (梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思) 憍尸迦，如果”等等。 “又”这个词，不仅仅是短暂的时间，也包括了无数劫。 “能辨别无边际的音声”是指，以能理解众生界无边无际的声音。 所谓“甚深语调”是指长时间的相续。 这两个词是“音声”的特征。 音声也被认为是喉咙等的作用。 所谓“对于那个”是指对于仅仅是世俗谛，或者说是即使已经领会了的同义词。 “为了表达所想的， 声音无论在哪里， 存在或者不存在， 如果它存在就能成就意义， 那么一切都能成就一切。” 因为具有这样的想法，所以圣者善现说了“那不是”。 因为如实结合声音与事物的表达意愿并不成立，所以为了迎接“如果那样，为什么不是那样呢”的疑问，而说了：众
English
How is the term "existent" used? It is said, "This is named," and so on. The negation of the aspects of cause, co-emergence, increase, and condition are the four terms, "suddenly arising," and so on. "Nominal" means imputation, which is the meaning of "mere" in conventional truth. Thus, if cause and so on are negated, it will be understood that there are beings without the cause of destruction, and for the sake of questioning, it is said, " कौशिका (Sanskrit Devanagari, Sanskrit Romanization, Chinese literal meaning) Kaushika, what do you think?" and so on. "Without cause, not dependent on others, what is eternally existent will become non-existent, things are occasional, arising is dependent on others." Because it appears to exist as impermanent things by such reasoning, the noble Subhuti said, "It is not so." Now, in order to connect that word with the meaning of infinity, it is said, " कौशिका (Sanskrit Devanagari, Sanskrit Romanization, Chinese literal meaning) Kaushika, to what?" and so on. To what is merely conventional truth, without indicating any truly existing beings, what relationship is there with infinite and countless beings? Because there is nothing to be counted. In order to indicate that, it is said, " कौशिका (Sanskrit Devanagari, Sanskrit Romanization, Chinese literal meaning) Kaushika, if" and so on. The word "again" includes not only a short time but also countless eons. "The sound that distinguishes the infinite" means the sound that makes the infinite realm of beings understood. "Profound intonation" means continuous for a long time. These two words are the characteristics of "sound." Sound is also considered to be the function of the throat and so on. "To that" means to merely conventional truth, or even a synonym for what has already been understood. "Because of the dependence on expressing what is intended, sounds are wherever, existent or non-existent, if it exists, it can accomplish meaning, then everything can accomplish everything." Because he has such an idea, the noble Subhuti said, "That is not." Because the intention to express the combination of sound and things as they are is not established, in order to welcome the question, "If so, why is it not so?" it is said: beings