Tibetan
སྟན་ནས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་བརྟེན་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཐམས་ཅད་ནས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མས་སོ། །ཐམས་ཅད་ནི་ཁྱབ་བ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་ཚུལ་ལོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་དང་སྲོག་ལ་སོགས་པར་གྲགས་པའི་རྣམ་པས་སོ། །ཡང་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་ཏེ། གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བས་ཇི་ལྟར་བདག་མེད་ཅིང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མི་དམིགས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆོས་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་བའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །ཐམས་ཅད་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་སོ། །ཐམས་ཅད་དུ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གཞན་མེད་པས་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ཁོ་ན་ལྟར་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པར་བྱ་ཞིང་དེ་ལ་ཡང་དཀའ་བ་སྤྱོད་པའི་འཇིགས་པ་ཇི་ལྟར་ཡོད་ཅེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ། །དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་ཐལ་བ་སྤངས་ནས་ཁས་ལེན་པ་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་གང་ཡང་འདི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་བས་བརྗོད་དོ། །དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པས་ཕྱོགས་གཅིག་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཡང་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་བྱེད་པའི་ཆོས་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མེད་དེ་རིགས་པས་མཚུངས་ པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་དྲིས་པ་དེ་ཁོ་ན་ལན་གདབ་པར་བྱའི། གཞན་དུ་ན་ཉན་པ་པོ་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ངག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཕྱོགས་གཅིག་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ལན་གདབ་པའི་ཕྱིར། འོན་ཏེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གོང་ནས་གོང་དུ་དྲིས་པ་དང༌། ལན་སྨྲས་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དོ། །སངས་རྒྱས་སུ་བྱེད་པའི་ཆོས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན
Chinese
为了从根本上显示依靠胜义谛，（佛）说了“具寿舍利子，此外”等等。从一切方面来说，就是通过现量等量度。一切是指周遍和另一方的状态。所谓“一切种类”，是指以众生和生命等著称的种类。再次，所谓“在一切处”，是指作者本身等状态，因为远离一和多的自性，如何无我且非存在呢？因此不可见，一切法也是如此。显示此即是“如是”等等。就法而言，所谓“一切”，是指以自相等等的状态。一切是指总相等等。所谓“一切种类”，是指烦恼等等的种类。在一切处即是一切种类处。因此，因为没有其他种类，应当像幻化的人一样普遍行持，并且对此应当思考如何存在苦行的怖畏。像这样，舍弃对无生之说的责难而承认，就是具寿舍利子以“凡是如此说”等等来表达的。“彼即如是”，应当理解为是胜义谛。说菩萨无生，会变成单方面的空性吗？（佛）说了“具寿善现，又如何”等等。菩萨之法，是指使成为菩萨的法，即以道之形式的识本身等等的自性。菩萨之法也是无生的，因为以理相同。表达此即是“菩萨的”等等。应当回答所提问的那个，否则听者会变成无意义的语言。因此，为了回答单方面的空性，从“难道一切智智也是”等等，从上到上地提问和回答，就是说空性是一切的对境。其中，一切智智就是佛陀本身。使成为佛陀的法，一切种类智智的特征就是一切智。
English
In order to show the reliance on the ultimate truth from the basis, (the Buddha) said, "Furthermore, Shariputra, endowed with life," and so on. From all aspects, it is through valid means such as direct perception. "All" refers to the nature of pervasiveness and the other side. "All kinds" refers to the kinds known as sentient beings and life, and so on. Again, "in all places" refers to the nature of the agent itself, and so on, because it is devoid of the nature of one and many, how can it be selfless and non-existent? Therefore, it is invisible, and all phenomena are the same. Showing this is "thus" and so on. In relation to phenomena, "all" refers to the nature of its own characteristics, and so on. "All" refers to general characteristics, and so on. "All kinds" refers to the kinds of afflictions, and so on. "In all places" means in all kinds of places. Therefore, because there are no other kinds, one should universally act like a magical person, and one should contemplate how there can be fear of practicing austerities in this. Like this, abandoning the blame for the statement of no-birth and admitting it, is what Shariputra, endowed with life, expresses with "Whatever is said like this," and so on. "That is just as it is," should be understood as the ultimate truth. Saying that a Bodhisattva is unborn, will it become a one-sided emptiness? (The Buddha) said, "Furthermore, Subhuti, endowed with life, what about that?" and so on. The Dharma of a Bodhisattva is the Dharma that makes one a Bodhisattva, that is, the nature of the consciousness itself, and so on, in the form of the path. The Dharma of a Bodhisattva is also unborn, because it is the same in reasoning. Expressing this is "of a Bodhisattva" and so on. One should answer what is asked, otherwise the listener will become meaningless speech. Therefore, in order to answer the one-sided emptiness, from "Could it be that even omniscience itself," and so on, asking and answering from above and above, it is said that emptiness is the object of everything. Among them, omniscience itself is the Buddha himself. The Dharma that makes one a Buddha, the characteristic of all kinds of omniscience is all-knowing.
Tibetan
་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་སོ། །འཕགས་པའི་ལམ་མ་སྐྱེས་པའི་བྱིས་པ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་རྣམས་ནི་དེ་དང་འབྲེལ་བ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་རིམ་གྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཁས་ལེན་དུ་བཅུག་ནས་ཉེས་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་བརྗོད་པ་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་བཟོད་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །གླེགས་བམ་ལ་ལ་ལས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་འབད་པ་མེད་པས་ཐོབ་བམ་ཟེར་བ་ནི་གསལ་བ་ཁོ་ནར་ཟད་དོ། །འདི་སྐད་དུ་གུས་པར་བྱས་པ་དང་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང་ཡུན་རིང་པོར་བསྒོམས་པས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་རྟོགས་པ་ན་སངས་རྒྱས་ཉིད་རྗེས་སུ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་བ་ཉིད་འབད་པ་མེད་པར་རྗེས་སུ་ཐོབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་ན་ནི་ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མ་སྐྱེས་པ་ལ་ཐོབ་བར་བྱ་བ་དང་ཐོབ་པ་བོ་ཆོས་ཡོད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་འབད་པ་མེད་པར་ཐོབ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འཐད་པ་ཞིག་ན། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསམས་ནས་བརྗོད་པ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཁོ་བོ་ནི་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ལ་ཐོབ་པར་མི་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རིགས་པས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་དད་པས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་ཐོབ་པ་པོའི་སྦྱོར་བའི་གནས་སྐབས་སུ་ཐོབ་པར་ཏེ་འཛིན་པར་མི་འདོད་ལ་དངོས་གཞིའི་གནས་སྐབས་ སུ་མངོན་པར་རྟོགས་ཤིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་ཡང་མི་འདོད་དོ། །དེ་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐོབ་པ་པོའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐོབ་པ་མ་སྐྱེས་པ་འཐོབ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། གཉི་ག་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་གང་རུང་ཞིག་མ་སྐྱེས་པས་ན་ཐོབ་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཡང་ཅི་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཕྱོགས་གཞན་སྟོན་པར་བྱེད་བའོ། །སླར་དྲིས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ལན་གྱི་དོན་བརྗོད་པ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཡང་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྐྱེ་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཅི་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བརྗོད་དམ། དེ་ལྟའོ་ཞེ་ན། བརྗོད་ལ་རག་སྟེ་མིང་གཞན་དུ་བྱ་བས་དངོས་པོ་གཞན་ཉིད
Chinese
那仅仅是（佛）自身的法。没有生起圣道的孩童是异生凡夫。异生凡夫的法，是与贪欲等相关的（法）。像这样，逐渐地让所有法都承认无生，为了避免过失和矛盾而说的话，就是“具寿善现，如果……”等等。‘然而’的意思是不能忍受，‘是否获得了遍知’是剩余的部分。有些经卷说‘遍知是否毫不费力地获得’，这仅仅是阐明而已。像这样，恭敬地、不间断地、长期地修习，当证悟无生时，才能随之获得佛陀的果位。如果一切法都是无生的，那么那时遍知一切相的智慧，就只能毫不费力地随之获得。如果那样，一切有情都将解脱。如果无生有可获得之法和能获得者，那么那时‘毫不费力地获得’才是合理的。因为并非如此，所以思考后说：‘具寿舍利子，我不希望获得无生之法’等等。以理智不希望在以信心获得无生之法和能获得者的结合状态中去执着，而在实际证悟和领会的阶段也不希望证悟和领会。说那（意思）就是说了‘以无生之法’等等，因为能获得者的法，以无生的可获得之法的自性，无生是不会被获得的，因为两者都是无实有的缘故。如果说，任何一个以无生而获得，那么就说：‘具寿善现，那么什么以无生之法……’等等。‘然而’这个词是用来表示其他方面的。再次以提问的方式表达答案的意义，就是‘具寿舍利子，那么什么……’等等。因为生是不存在的，那么是否说无生之法生了呢？如果说是这样，那么就取决于说，因为用其他的名称来称呼，（实际上）是其他的实有。
English
That is merely the Dharma of the (Buddha) himself. A child who has not generated the noble path is an ordinary being. The dharmas of ordinary beings are those related to desire and so on. In this way, gradually causing all dharmas to be acknowledged as unborn, and speaking to avoid faults and contradictions, is "Venerable Subhuti, if..." and so on. 'However' means unbearable, and 'whether omniscience is attained' is the remainder. Some texts say 'whether omniscience is attained effortlessly,' which is merely clarification. In this way, by respectfully, continuously, and for a long time meditating, when realizing the unborn, then the state of Buddhahood is attained. If all dharmas are only unborn, then at that time the wisdom of knowing all aspects is only effortlessly attained. If that were the case, all sentient beings would be liberated. If the unborn had something to be attained and an attainer, then at that time it would be reasonable to say 'attained effortlessly.' Because it is not so, thinking this, it is said: 'Venerable Shariputra, I do not wish to attain the unborn dharma,' and so on. With reason, one does not wish to grasp at the state of union of attaining the unborn dharma with faith and the attainer, and also does not wish to realize and comprehend in the actual stage of realization and comprehension. Saying that (meaning) is saying 'with the unborn dharma' and so on, because the dharma of the attainer, with the nature of the unborn dharma to be attained, the unborn will not be attained, because both are non-existent. If it is said that anything is attained by the unborn, then it is said: 'Venerable Subhuti, then what with the unborn dharma...' and so on. The word 'however' is used to indicate another aspect. Again, expressing the meaning of the answer in the manner of a question is 'Venerable Shariputra, then what...' and so on. Because birth is non-existent, is it said that the unborn dharma is born? If it is said so, then it depends on saying, because by calling it by another name, (it is actually) another entity.