Tibetan
་པས་ཀྱང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་སེམས་ལས་ཐ་དད་པའི་སེམས་གཞན་གྱིས་ཀྱང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བྱང་ཆུབ་པ་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྔ་ཕྱིར་གྱུར་པའི་སྐད་ཅིག་དག་ཡུལ་གཅིག་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་སྟོན་པ་ལྷུར་ལེན་པ་མར་མེའི་ཚུལ་གྱིས་ན་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་དོན་ཉུང་ཟད་ཅིག་ཏུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས། དེ་ལ་སྣང་བའི་དོན་ལས་ལྷག་པར་ཁྱད་བར་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ན་སེམས་བསྐྱེད་པ་གཉིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་མར་མེའི་དཔེ་ཁོ་ནས་ཟབ་མོའི་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང༌། སེམས་ནི་སྔ་མས་བྱང་ཆུབ་བར། །རིགས་མུན་ཕྱི་མས་ཀྱང་མ་ཡིན། །མར་མེའི་དཔེ་ཡི་ཚུལ་གྱིས་ནི། ཟབ་མོའི་ཆོས་ཉིད་རྣམ་བ་བརྒྱད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞར་ལ་འོངས་པ་བཤད་ཟིན་ནས། ད་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཟབ་མོ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ ཡུལ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་རེ་ཞིག་སྐྱེ་བ་ཟབ་པ་བསྟན་པ་ནི། རབ་འབྱོར་བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་པོས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་པར་ཁས་བླངས་པ་དེ་ཡང་མི་རིགས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་ལས་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་པར་རིག་པར་འགྱུར་བ་སེམས་གང་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མར་གནས་ཏེ་འགགས་པ་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སླར་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ལ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རམ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་ཞིག་པ་ནི་སླར་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་ཡང༌། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་གསོལ་ཏེ། རྒྱུ་མེད་པར་འབྲས་བུ་མི་འབྱུང་བས་སྐད་ཅིག་མ་ཕྱི་མའི་བྱ་བ་ལ་ཡང་བརྒྱུད་པས་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོའི་བྱ་བ་ཉེ་བར་གདགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་པར་རིགས་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོའི་བྱ་བ་ནི་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དེས་ཀྱང་འདི་སྐད་དུ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་སྐད་ཅིག་དག་གིས་མ་ཡིན་ཞིང༌། དེ་དག་ལ་མ་བརྟེན་པར་ཡང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དོན་མི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་སྐྱེ་བ་ཟབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །འགག་པ་ཟབ་པའི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། སེམས་གང་འབྱུང་བ་དེ་འགགས་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནམ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་བྱུང་བ་ནི་འདས་པ་སྟེ་ཡོད་པ་རྣམ་པ་ཞིག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་འགག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འགག་པའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་གསོལ་ཏེ། འགོག་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ལ་ཆོས་དེ་ཉིད་འདི་ལ་ཡོད་པས་ན་འགོག་པའི་ཆོས་ཅན་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཅི་དེ་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ལ་འགག་གམ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་གང་འགོག་པའི་ཆོས་ཅན་དེ་འགག་པར་འགྱུར་རམ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་སྐྱེས་པ་ཙམ་ཉིད་ན་དེ་འགགས་པས་ཟིན་པར་གྱུར་པ་ཡིན་པས་ཡང་ཅི་ཞིག་འགག་ཅེས་བྱ་བའི་བསམས་པས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་གསོལ་ཏོ། །ཅི་མ་འོངས་པ་འགག་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་ནམ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་ འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། སེམས་གང་མ་བྱུང་བ་དེ་འགག་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་འགྱུར་རམ་ཞེས་བྱ་བའོ། །མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་པ་ནི་དངོས་པོ་ལྡོག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་སྐྱེས་པ་ནི་འགག་པའི་ཆོས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །ཅི་དེ་ལ་སྐད་ཅིག་མ་གཞན་དུ་འགག་པ་ཡོད་དམ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། སེམས་གང་ཞིག་འགག་པའི་ཆོས་ཅན་མ་ཡིན་པ་དེ་འགག་པར་འགྱུར་རམ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་མེད་པས་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པར་འགགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་གཞན་དུ་འགག་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་འོ་ན་ད་ལྟ་བྱུང་བ་འགག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། སེམས་གང་མི་འབྱུང་མ་འགགས་པའི་ཆོས་ཅན་དེ་འགག་པར་འགྱུར་རམ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལ་ནི་སྐྱེ་བ་གཞན་དོན་མེད་པས་མི་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ལ། ཡོད་པའི་དུས་སུ་འཇིག་པ་མེད་པས་མ་འགགས་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་མེད་ལ་འགག་པར་འགྱུར
Chinese
也说，凭借与上述心识相异的其他心识，也不会现证圆满菩提，因为这是不可能的。如果这样，是否意味着在任何情况下都不可能证得菩提呢？（佛）说“菩提萨埵摩诃萨埵”等，意在表明前后相续的刹那，以灯火为例，专注于指示接近同一境。因此，依赖于最初的识，其中菩提的成就似乎只是微不足道的一部分。由于随之生起的是后来的识，它所显现的意义比之前的更为殊胜，因此，这两种发心使得菩提萨埵现证无上正等觉。如上所述，仅通过灯火的例子，也应理解八种甚深之法性。如是说：心识凭借前者证菩提，种类黑暗非后者，以灯火之譬喻，八种甚深之法性。已经解释了顺带提及的内容。现在，为了揭示安住于修道之菩提萨埵的不退转之相，以及为了揭示八种甚深之法存在于何处，首先要揭示甚深的生起。世尊，善现，即使是最初的发心，也认为在世俗谛中，两个刹那即可证悟菩提，这是不合理的。善现，你认为如何？等。从何处以两个刹那可以认识菩提？是心识安住于前一刹那并已灭尽，然后在世俗谛中再次于第二刹那生起，还是在没有后续的情况下消逝，因为不可能再次生起？世尊，并非如此。因为没有原因就不会产生结果，所以后一刹那的作用也通过传递与第一刹那的作用相关联，因此，可以说通过两个刹那可以证得菩提，即使在世俗谛中，第一刹那的作用也不是主要的。ོ་是句子的结尾词。因此，这样说，不是指先前和后来的刹那，也不是不依赖于它们，就不会产生特殊的意义，这被称为甚深的生起。甚深灭尽的意义是，善现，你怎么想？世尊说，凡是生起的，都是灭尽之法吗？从那之中生起的是过去，意思是存在的事物消失了。事实上，因为是灭尽的自性，所以说是灭尽之法。灭尽是空性，因为此法存在于此，所以是灭尽之法，意思是具有如是的自性。世尊说，难道它在第二个刹那灭尽吗？善现，你怎么想，凡是灭尽之法，会灭尽吗？因为它的自性是，仅仅是生起的时候，就已经被灭尽所控制了，所以又有什么会灭尽呢？这样想着，善现回答说，世尊，不是这样的。世尊问，未来具有灭尽之法吗？善现，你怎么想？凡是没有产生的，会成为灭尽之法吗？回答说，不是的。因为坏灭是事物变化的自性，所以没有产生的就不是灭尽之法。世尊问，它在另一个刹那有灭尽吗？善现，你怎么想？凡不是灭尽之法的，会灭尽吗？回答说，不是的。因为没有第一个刹那，所以在第二个刹那与灭尽分离，因此不会在另一个刹那灭尽。如果那样的话，那么现在产生的会灭尽吗？世尊说，善现，你怎么想？凡是不生起、不是灭尽之法的，会灭尽吗？对于现在产生的，因为其他的生起没有意义，所以是不生起之法。在存在的时候没有坏灭，所以不是灭尽之法。回答说，不是这样的，意思是远离了一和多的自性。如果那样的话，那么没有的会灭尽吗？
English
It is also said that with a mind different from the aforementioned mind, one will not realize perfect enlightenment, because it is impossible. If so, does it mean that it is impossible to attain enlightenment in any case? (The Buddha) said "Bodhisattva Mahasattva" etc., intending to show that the moments that occur one after another, taking the example of a lamp, focus on indicating proximity to the same object. Therefore, relying on the initial consciousness, in which the accomplishment of enlightenment seems to be only a small part. Because what arises subsequently is the later consciousness, which manifests a meaning that is more excellent than the previous one, therefore, these two bodhicittas enable the Bodhisattva to realize the unsurpassed perfect enlightenment. As mentioned above, only through the example of the lamp, one should also understand the eight profound dharmata. It is said: The mind realizes enlightenment through the former, The darkness of kinds is not the latter, With the metaphor of the lamp, The eight profound dharmata. What was mentioned incidentally has been explained. Now, in order to reveal the characteristics of non-retrogression of the Bodhisattva who abides on the path of meditation, and in order to reveal where the eight profound dharmas exist, first, the profound arising is to be revealed. World Honored One, Subhuti, even the initial bodhicitta, it is considered unreasonable to realize enlightenment in two moments in the conventional truth. Subhuti, what do you think? etc. From where can enlightenment be recognized in two moments? Is it that the mind abides in the previous moment and has ceased, and then arises again in the second moment in the conventional truth, or does it disappear without a sequel, because it is impossible to arise again? World Honored One, it is not so. Because there is no result without a cause, the function of the latter moment is also related to the function of the first moment through transmission, therefore, it can be said that enlightenment can be attained through two moments, even in the conventional truth, the function of the first moment is not the main one.
English
O is a concluding particle. Therefore, it is said that it does not refer to the previous and subsequent moments, nor does it not depend on them, and a special meaning will not arise, which is called profound arising. The meaning of profound cessation is, Subhuti, what do you think? The Blessed One said, is whatever arises subject to cessation? What arises from that is the past, meaning that existing things disappear. In fact, because it is the nature of cessation, it is said to be the law of cessation. Cessation is emptiness, and because this dharma exists here, it is the law of cessation, meaning that it has such a nature. The Blessed One said, does it cease in the second moment? Subhuti, what do you think, will whatever is subject to cessation cease? Because its nature is that it is already controlled by cessation at the moment of arising, so what else will cease? Thinking like this, Subhuti replied, Blessed One, it is not like that. The Blessed One asked, does the future have the law of cessation? Subhuti, what do you think? Will whatever has not arisen become the law of cessation? He replied, no. Because destruction is the nature of the change of things, what has not arisen is not the law of cessation. The Blessed One asked, does it have cessation in another moment? Subhuti, what do you think? Will whatever is not the law of cessation cease? He replied, no. Because there is no first moment, it is separated from cessation in the second moment, so it will not cease in another moment. If that is the case, then will what is arising now cease? The Blessed One said, Subhuti, what do you think? Will whatever does not arise and is not the law of cessation cease? For what is arising now, because other arising is meaningless, it is the law of non-arising. There is no destruction when it exists, so it is not the law of cessation. He replied, it is not like that, meaning that it is far from the nature of one and many. If that is the case, then will nothing cease?