Tibetan
ད་པར་གྱུར་པའོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མ་བྱུང་བ་ཉིད་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཡིན་པས་མ་བྱུང་བ་ཀུན་ཏུ་བྱུང་བའོ། །དེ་ལྟར་ཚད་མས་འཐད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐོགས་བ་མེད་པའོ། །རབ་འབྱོར་སེམས་བླ་ན་ཡོད་པ་ཡང་དག་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བདག་ལ་སོགས་པར་མངོན་པར་ཞེན་པས་བླ་ན་ཡོད་ཅིང་དམན་པའི་གནས་སྐབས་ཐོབ་པའི་སེམས། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་དེ་བདག་མེད་པ་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་རློམ་སེམས་མེད་དེ་འཇིག་ཚོགས་ལ་སོགས་པའི་ལྟ་བ་ལ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་འདི་ལྟར་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བླ་ན་ཡོད་བ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་སེམས་དེ་དག་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཙམ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས། གང་གི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དག་ནི་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཙམ་ཡང་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་བས་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་གནས་སྐབས་སུ་འཆང་རྒྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་དང་འདྲ་བར་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་བར་བྱང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སེམས་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་སེམས་དེ་དག་ནི་ མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་དག་ནི་མི་མཉམ་པ་ཡིན་པས། མི་མཉམ་པའི་གཟུང་བ་དང་མཉམ་པ། དེ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱི་རོལ་དུ་འཇུག་པའི་སེམས་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཡིན་པས་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པར་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན། རྩེ་གཅིག་ཏུ་མ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་སེམས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་སེམས་དེ་དག་ནི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཉེས་པའི་མི་མཉམ་པ་ཐམས་ཅད་འཐད་པ་མ་ཡིན་པས་མཉམ་པ་ནི། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཡིན་ལ། དེ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བ་མེད་ལ་སོགས་པ་ལས་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་མཉམ་པའོ། །རྣམ་པར་གཡེང་བ་ལས་ཕྱིར་བཅོས་པས་ན་མཉམ་པར་བཞག་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་མཉམ་པར་བཞག་པའི་སེམས་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས། ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་སོ། །རབ་འབྱོར་སེམས་དེ་དག་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སྟེ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་རིགས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སེམས་དེ་དག་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །མེད་པར་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་བས་ན་འཆིང་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་པའི་འགྲོལ་བ་མེད་པས་ན། སེམས་མ་གྲོལ་བ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་གི་ཕྱིར་སེམས་ནི་གཅིག་དང་དུ་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བས་དུས་གསུམ་པའི་སེམས་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མ་དམིགས་པ་དེ་པས་ན་རང་བཞིན་གྱིས་སྒྲིབ་པ་གཉིས་དང་ཕྲལ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ནོ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་ནས་ད་ནི་སེམས་བལྟར་མེད་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སེམས་བལྟར་མེད་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །རབ་འབྱོར་མེད་པའི་ཕྱིར་སེམས་དེ་བལྟར་མེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཀུན་བརྟགས་པའི་སེམས་ནི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མེད་པའི་བལྟར་མེད་པའོ། །མ་བྱུང་བ་ནི་རྣམ་པར་མ་རིག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་ནི་རྒྱུ་མེད་པས་མ་བྱུང་བའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་རིག་བར་བྱར་མེད་པའོ། །ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་བས་ན་གཟུང་དུ་མེད་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡོངས་སུ་གྲུབ་ བའི་སེམས་ནི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཡིན་བའི་ཕྱིར་གཟུང་དུ་མེད་པ་སྟེ། རེ་རེ་ཞིང་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་ལ་སོགས་པ་གསུམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་བ་འམ་སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་ལ་སོགས་པ་ལྔ་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར། བལྟར་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ནི་ཉེ་བར་བསྡུ་བའི་ཚིག་ཡིན་ཏེ། སེམས་བསྡུས་པ་མཁྱེན་པ་ལ་སོགས་པའི་འགྲེས་ཀྱི་ཞབས་སུ་ཡང་རེ་རེ་ཞིང་ཡང་ཀུན་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །སེམས་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་མཁྱེན་པ་བསྟན་པ་ནི། ཕྱེ་བ་དང་བཙུམས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་རང་གི་ཡུལ་ལ་སེམས་འཕྲོ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདིར་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དགག་པའི་སྒོ་ནས་ཡུལ་གཞན་ལ་སེམས་མི་འཕྲོ་བ་ནི་བཙུམས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་གྱུར་བ་ནི་ཕྱེ་བ་དང་བཙུམས་པའོ། །སེམས་ཅན་གཞན་དང་གང་ཟག་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དབྱེ་བ་གཉིས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ལ་གནས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་དང་དགག་པའི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དེ་ཉིད་སྟོན་པར་མཛད་པ་ནི། དེ་བཞིན་སོང་བ་ཤི་ཕན་ཆད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཤི་བའི་དུས་ཀྱི་འོག་ཏུ་དེ་བཞིན་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་ཡོ
Chinese
已经变成这样了。因为真实中没有生起，所以在世俗中生起了，所以没有生起就是完全生起了。像这样，因为是量所成立的，所以没有障碍。具慧者，所谓的“殊胜菩提心”等等，由于对我和我所等显现执着，而获得殊胜和低劣状态的心。真实如是，即是很好地了悟无我，对于此，没有傲慢之心，因为没有对坏聚见等见解的执着。因此，像这样，这在世俗中是具有殊胜的。具慧者，所谓的“这些心，即使是极微尘许”等等。因为心的自性，在胜义中，即使是极微尘许的事物也无法观察到。因此，就像在异生位中执持的状况一样，是自性清净的体性。因为远离了色等一切相，所以是无戏论的。像这样，这在真实中是无上的心。具慧者，所谓的“不平等和相等”等等，因为生等过患是不平等的。不平等的所取和相等，仅仅是执持它，向外趣入的心是散乱的，因此，由于心没有平等安住，所以没有专注一境，像这样，心没有平等安住。具慧者，所谓的“相等和相等且”等等，因为一切过患的不平等是不合理的，所以相等是法界。和它一起，因为与无生等相同，所以是相等。从散乱中返回，所以是平等安住，像这样，平等安住的心，在真实中，因为是无有的体性，所以和虚空相同。具慧者，所谓的“自性清净解脱”等等，因为是随顺理性的远离生，所以，这些心是自性清净解脱的。因为是成立为无有的自性，所以是无自性的自性。因此，束缚先于
English
It has become like this. Because it does not arise in reality, it arises in the mundane, so not arising is completely arising. Like this, because it is established by valid cognition, there is no obstruction. O Fortunate One, the so-called "supreme Bodhicitta" and so on, due to the manifest clinging to self and what belongs to self, the mind that obtains the state of being supreme and inferior. The truth is as it is, that is, the good understanding of selflessness, for this, there is no arrogance, because there is no clinging to views such as the view of the perishable collection. Therefore, like this, this is with the supreme in the mundane. O Fortunate One, the so-called "these minds, even as small as an atom" and so on. Because the nature of the mind, in the ultimate truth, even a thing as small as an atom cannot be observed. Therefore, just like the state of being held in the state of an ordinary being, it is the nature of being naturally pure. Because it is free from all characteristics such as form, it is without elaboration. Like this, this is the unsurpassed mind in reality. O Fortunate One, the so-called "unequal and equal" and so on, because the faults such as birth are unequal. The unequal object of grasping and equal, merely holding it, the mind that enters outward is distracted, therefore, because the mind is not equally abiding, it is not focused on one point, like this, the mind is not equally abiding. O Fortunate One, the so-called "equal and equal and" and so on, because the inequality of all faults is unreasonable, so equality is the realm of Dharma. Together with it, because it is the same as unborn and so on, it is equal. Returning from distraction, it is equally abiding, like this, the equally abiding mind, in reality, because it is the nature of non-existence, it is the same as space. O Fortunate One, the so-called "naturally completely liberated" and so on, because it is following reason and is free from birth, therefore, these minds are naturally completely liberated. Because it is the nature of being established as non-existent, it is the nature of no-self. Therefore, bondage precedes
Chinese
因为没有解脱的缘故，所以心没有解脱。因为心等所说的心，远离一和多的自性，因为没有过去、现在、未来三时的心。如来没有观察到，因此因为远离自性的两种障碍，所以是解脱。详细分别显示后，现在为了显示心不可见，所以说了心不可见等。因为没有，所以心是不可见的，这是说，遍计所执的心，以自性空性而没有，是不可见的。没有生起，就是不认识，这是说，其他的事物没有原因，所以没有生起。是不可认识的。因为没有完全成立，所以是不可执取的，这是说，圆成实的心，不是自性存在，所以是圆成实，因此是不可执取的。或者，用智慧之眼等三种来一一结合，或者，因为对佛和法的眼等五种都不显现。应当理解为是不可见等。善现，如是宣说般若波罗蜜多等，是接近的词语。在心集、知等注释的下面，也应当一一结合。显示了知心动摇等，就是打开和闭合等。其中，从建立的角度来说，心向自己的境散乱，这就是这里的打开。从否定的角度来说，心不向其他境散乱，这就是闭合。这样变化的就是打开和闭合。其他有情和其他补特伽罗，这是说了世间和出世间的两种差别。住在色上等，从建立和否定的角度来说，一切有情都依赖色等五蕴而生，这是总结性的词语。为了显示这个，说了如来逝世后等，死后的时间里，如是生起，这是为了世间广大的人们。
English
Because there is no liberation, the mind is not liberated. Because of the mind, etc., the mind is separated from the nature of one and many, because there is no mind in the three times of past, present, and future. The Tathagata did not observe it, so because it is separated from the two obscurations of self-nature, it is liberation. After showing the detailed distinctions, now, in order to show that the mind is invisible, it is said that the minds are invisible, etc. Because there is not, the mind is invisible, which means that the mind of complete imputation is empty in nature and does not exist, it is invisible. Not arising is not knowing, which means that other things have no cause, so they do not arise. It is unrecognizable. Because it is not completely established, it is ungraspable, which means that the perfectly established mind is not self-existent, so it is perfectly established, so it is ungraspable. Or, combine them one by one with the three eyes of wisdom, etc., or because they do not appear to all five of the Buddha's and Dharma's eyes, etc. It should be understood as invisible, etc. Subhuti, thus speaking of the Perfection of Wisdom, etc., is a word of approach. Below the commentary on mind collection, knowledge, etc., it should also be combined one by one. Showing the knowledge of mind movement, etc., is opening and closing, etc. Among them, from the perspective of establishment, the mind is scattered to its own object, which is the opening here. From the negative point of view, the mind is not scattered to other objects, which is closing. What changes like this is opening and closing. Other sentient beings and other individuals, this is speaking of the two differences between the world and the world beyond. Dwelling on form, etc., from the perspective of establishment and negation, all sentient beings are born depending on the five aggregates such as form, which is a summary word. In order to show this, it is said that after the Tathagata's death, etc., in the time after death, it arises like this, which is for the vast people of the world.