Tibetan
ན་པས་སོ། །བློ་དང་ལྡན་པ་ནི་དོན་དེ་ཙམ་ཞིག་རྟོགས་པས་སོ། །དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཡིད་གཞུངས་པ་དང་ལྡན་པས་སོ། །ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཞེས་པ་འདིས་ནི། ཉན་པ་པོ་འདུན་པའི་ཡུལ་ལས་སྟོན་པ་པོའི་འདུན་པའི་ཡུལ་གཞན་ཡིན་ པར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །མགོ་སྨོས་པས་གོ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པ་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོར་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པས་སོ། །རྣམ་པར་སྤྲོས་ཏེ་གོ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་གཟུགས་ནི་གཟུགས་སུ་རུང་བའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པ་ལ། དེའི་དོན་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་ཤེས་པས་ནི་གཟུགས་རྣམ་པ་ཉི་ཤུའོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ན་དེའི་དོན་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཆོས་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་སྨྲ་བ་དང་ཉན་པ་པོ་དག་སྦྱིན་པར་འདོད་པ་དང། ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བར་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདུན་པའི་ཡུལ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྙེད་པ་ལྷུར་ལེན་པ་དང༌། འདོད་པ་ཆུང་བས་བྲལ་བའི་དོན་དུ་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཆོས་སྨྲ་བ་ནི་ཟང་ཟིང་ལྷུར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འགྲེས་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པ་དག་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྙེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལྷུར་ལེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན། སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་མི་ལྡན་པ་དང་འདོད་ཆེན་ཆུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་སྟོན་ཏོ། །དགེ་བ་དང་དགེ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དོན་དུ་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་དགེ་བའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དད་པའོ། །དེ་ལས་བཟློག་པས་ནི་མ་དད་པའོ། །འགྲེས་སུ་བསྟན་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྟོང་པ་དང་སེར་སྣ་བྱེད་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ནོར་ཡོངས་སུ་གཏོང་བར་འདོད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་པ་པོའི་གཏོང་བ་དང་སྨྲ་བར་མི་འདོད་ན་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འཆད་པ་བོའི་སེར་སྣ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྦྱིན་བ་དང་མི་ལེན་པ་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཉན་པ་པོའི་སྦྱིན་པ་དང་འཆད་བ་པོའི་འདོད་པ་ཆུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་མི་ལེན་པ་སྟོན་ཏོ། །མགོ་སྨོས་པ་དང་རྣམ་པར་སྤྲོས་པས་གོ་བ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དུ། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཆོས་ཉན་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མགོ་སྨོས་པས་གོ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་རྟོགས་བར་འདོད་
Chinese
因为如此。具有智慧是因为理解了那个道理。具有正念是因为具有专注的心。所谓“将前往他方”是指，听者的意愿之地与说者的意愿之地不同。所谓“通过概括来理解”是指，在说“色”等词语时，并不完全了解色等蕴。所谓“不是通过详细解释来理解”是指，在说“色是具有显色性的特征”等时，因为没有理解其中的含义。所谓“不了解”是指，在说“色有二十种”时，因为不理解其中的含义。善现，还说了“说法者”等，是因为说法者和听者都想布施，并且想去他方，因此意愿之地不同。为了说明贪图利养和远离少欲，所以说了“善现，说法者贪图财物”等。这个解释本身就说明了具有和不具有修持功德。像这样，按照顺序，贪图利养等就表明不具有修持功德，而少欲等则表明具有修持功德。为了说明善与非善的法性，所以说了“善现，还”等。其中，具有善法就表示具有信心。与此相反则表示不具信心。这个解释本身说明了悭吝和慷慨，像这样，“想要完全施舍财物”是指听者的施舍，而“不想说”则指说法者的悭吝。这本身说明了布施和不接受，像这样，如前所述，听者的布施和说法者的少欲就表明不接受。为了说明通过概括和详细解释来理解，所以说了“善现，听法者”等。所谓“想要理解含义”是指，因为通过概括来理解，所以想要理解道理。
English
It is because of this. Having wisdom is because one understands that much of the meaning. Having mindfulness is because one has a focused mind. The statement "will go to another place" indicates that the listener's desired place is different from the speaker's desired place. The statement "understanding through summarizing" means that when saying "form" etc., one does not fully understand the aggregates of form etc. The statement "not understanding through detailed explanation" means that when saying "form is the characteristic of being able to appear as color" etc., it is because one does not understand the meaning of it. The statement "not understanding" means that when saying "form has twenty aspects," it is because one does not understand the meaning of it. Subhuti, it is also said "the one who speaks the Dharma" etc., because the one who speaks the Dharma and the listeners both want to give, and want to go to another place, therefore their desired places are different. In order to explain being attached to gain and being separated from little desire, it is said "Subhuti, the one who speaks the Dharma is attached to material things" etc. This explanation itself explains those who have and do not have the qualities of practice. Like this, in order, being attached to gain etc. indicates not having the qualities of practice, and having little desire etc. indicates having the qualities of practice. In order to explain the nature of virtuous and non-virtuous dharmas, it is said "Subhuti, also" etc. Among them, having virtuous dharma indicates having faith. The opposite of this indicates not having faith. This explanation itself explains stinginess and generosity, like this, "wanting to completely give away wealth" refers to the listener's giving, and "not wanting to speak" refers to the speaker's stinginess. This itself explains giving and not accepting, like this, as before, the listener's giving and the speaker's little desire indicate not accepting. In order to explain understanding through summarizing and detailed explanation, it is said "Subhuti, the one who listens to the Dharma" etc. The statement "wanting to understand the meaning" means that because one understands through summarizing, one wants to understand the meaning.
Tibetan
པའོ། །ཆོས་ཀྱི་བར་ཆད་དུ་གྱུར་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་སྤོང་བར་བྱེད་ པ་ལ་འཇུག་པས་སོ། །མདོ་སྡེ་དེ་དག་གླེགས་བམ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་མེད་པའོ། །མི་འཇུག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་སྤྲོས་པས་གོ་བ་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ལམ་དུ་མི་འགྲོ་བའོ། །ཆོས་སྨྲ་བ་མ་རྙེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་འཆད་བ་དང་མ་ཕྲད་པའོ། །མི་མཐུན་པ་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གིས་མཉན་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་མི་མཐུན་པའི་ཚིག་གོ །མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་མངོན་པར་མི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དུ། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འཆད་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་མངོན་བར་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྨྲ་བར་འདོད་པའོ། །ཉན་མི་འདོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་མངོན་པར་མི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་པར་མངོན་པར་འདོད་པ་དང་བྲལ་བའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བདུད་ཀྱི་ལས་ནི་འགྲེས་འདི་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ་འདི་ལྟར་སྨྲ་བར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་གདགས་པའི་བསམ་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པའོ། །ཉན་མི་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་མི་མཐུན་བ་ལ་བརྟེན་པས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བར་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། བཅུ་ཚན་གསུམ་པའོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པ་མ་ཡིན་པ་དང༌། གཟུངས་ཐོབ་པ་དང་མ་ཐོབ་བ་དག་དང་ཡི་གེ་འདྲི་འདོད་པ་དང༌། ཡི་གེར་འདྲི་མི་འདོད་པ་དག་དང༌། འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་འདུན་པ་དང་བྲལ་བ་དང་མ་བྲལ་བ་ཉིད་ཉན་པ་པོ་ཐོག་མར་བྱས་ཏེ། བསྟན་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཆོས་ཉན་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ་ཉན་པ་པོའི་གཉིད་ཆེ་བ་ལ་སོགས་པས་ལྕི་བར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉན་མི་འདོད་པས་ནི་བཀག་པའི་ཡུལ་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པ་དང༌། ཆོས་སྨྲ་བའི་འཆད་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་བཀག་པའི་ཡུལ་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་དོན་ཉིད་ཆོས་སྨྲ་བ་ཐོག་མར་བྱས་ཏེ་བསྟན་པ་ནི། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཆོས་སྨྲ་བ་གཉིད་ཆེ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ངན་སོང་གི་འགྲོ་བའི་ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་བའི་དོན་དུ་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡི་གེར་འདྲི་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔ
Chinese
པའོ། །名为“成为佛法的障碍”是指舍弃正法。那些经部是以书本等形式不存在的。名为“不进入”是指因为分别念本身就是理解，所以不进入领会它的道路。名为“没有找到说法者”是指没有遇到讲法者。名为“会说不合意的话”是指“我不听”这种不合意的话。为了经部等佛法现前了知与不现前了知的意义，说了“善现，再者”等。名为“想要宣讲”是指想要以现前了知经部等佛法本身来说。名为“如果不愿听”是指因为不现前了知经部等佛法本身，所以远离了想要现前听闻者。名为“具有和不具有六度”的魔业，是这部注释本身所说的，就像这样，名为“想要说”的这个，是以利益有情之意而具有六度。名为“不愿听”的这个，是指依靠不合意而显示远离布施等。这是第三个十。善于方便和不善于方便，以及得到陀罗尼和没有得到陀罗尼的那些，以及想要抄写文字和不愿抄写文字的那些，以及远离和不远离欲望等希求本身，首先以听法者开始，所开示的是“善现，再者，听法者是”等，因为听法者昏睡等变得沉重本身，所以不愿听，因此要知道是与被遮止的对境等相应，而说法者想要宣讲本身，则是与未被遮止的对境等相应。如是所说的意义本身，首先以说法者开始进行开示，即是说了“善现，再者，说法者昏睡”等。为了背离恶趣的行径，说了“善现，再者，般若波罗蜜多抄写文字”等三者，就像这样，名为“是痛苦的”，是指地狱的痛苦。
English
Pao. The term "becoming an obstacle to the Dharma" refers to abandoning the true Dharma. Those Sutras do not exist in the form of books, etc. The term "not entering" means that because conceptualization itself is understanding, it does not enter the path of comprehending it. The term "not finding a Dharma speaker" means not encountering a Dharma speaker. The term "will speak unpleasant words" refers to unpleasant words such as "I will not listen." For the sake of the meaning of the Sutras and other Dharmas being manifestly known and not manifestly known, it is said, "Subhuti, furthermore," etc. The term "wanting to explain" refers to wanting to speak by manifestly knowing the Sutras and other Dharmas themselves. The term "if unwilling to listen" means that because one does not manifestly know the Sutras and other Dharmas themselves, one is separated from wanting to manifestly hear them. The deeds of Mara, called "having and not having the six perfections," are spoken of in this commentary itself. Like this, this one called "wanting to speak" has the six perfections with the intention of benefiting sentient beings. This one called "unwilling to listen" refers to relying on disagreement and showing separation from generosity, etc. This is the third ten. Those who are skilled in means and not skilled in means, and those who have obtained Dharani and have not obtained Dharani, and those who want to copy letters and those who do not want to copy letters, and being separated from and not separated from desires and other aspirations themselves, beginning with the listener, what is taught is "Subhuti, furthermore, the listener is," etc., because the listener's drowsiness, etc., becomes heavy, so he is unwilling to listen, therefore, it should be known that it corresponds to the object of being prevented, etc., while the Dharma speaker wanting to explain himself corresponds to the object of not being prevented, etc. The meaning itself as it is said, beginning with the Dharma speaker, is taught, that is, it is said, "Subhuti, furthermore, the Dharma speaker is drowsy," etc. In order to turn away from the path of evil destinies, it is said, "Subhuti, furthermore, Prajnaparamita copying letters," etc., the three, like this, called "is suffering," refers to the suffering of hell.