Tibetan
ཚན་མ་མེད་པར་འཛིན་པ་ལས་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་རིང་བ་དང་ཅིག་ཤོས་སུ་བསྟན་ཏེ། དམིགས་པ་དང་མི་དམིགས་པ་དང་གིས་མི་མཐུན་པ་དང་གཉེན་པོ་དག་བསྟན་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དེ་དག་རྣམ་པར་བསྒོམ་པའི་སྦྱོར་བ་ཉིད་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བརྗོད་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ། དེའི་མཉམ་པ་ཉིད་བསྟན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས། མཐོང་བའི་ལམ་བསྒོམ་པར་བྱ་བར་གསུངས་སོ་དེའི་ཕྱིར་ལེའུ་བརྒྱད་པ་ལས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ལེའུ་དགུ་པ་ནས། རབ་འབྱོར་ཆོས་གང་ཡང་བསྐོར་བའམ་ལྡོག་པ་མེད་དོ། །རབ་འབྱོར་འདི་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པའི་མཐར་ཐུག་པའི་བར་གྱིས་ཉན་ཐོས་དང༌། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་ཟློག་པའི་སྒོ་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང༌། ཤེས་པས་སྲིད་ལ་མི་གནས་ཤིང༌། །སྙིང་རྗེས་ཞི་ལ་མི་གནས་དང༌། །ཐབས་མ་ཡིན་པས་རིང་བ་དང༌། །ཐབས་ཀྱིས་རིང་བ་མ་ཡིན་ཉིད། །མི་མ་ཐུན་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དག་དང༌། །སྦྱོར་དང་དེ་ཡིས་མཉམ་ཉིད་དང༌། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་མཐོང་བའི་ལམ། །དེ་འདྲ་ཀུན་ཤེས་ཉིད་དུ་འདོད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་རྗེས་ལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ། དབང་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལམ་དང་གཞི་ཤེས་པའི་བྱེད་བྲམ་བསྡུས་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་བ་ཉིད་གསུམ་ སྒོམ་པར་བྱེད་པས་ན་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་བསྟན་པའི་དོན་དུ་རྣམ་པ་རྣམས་སྦྱོར་བ་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་གྲངས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་བླང་བ་དང་དོར་བར་འདོད་ནས་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་སྔོན་དུ་བཏང་སྟེ། ཐར་པའི་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་བ་སྐྱེས་པས་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་རྣམ་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་ནས། ཐར་པའི་ཆ་མཐུན་རྣམ་པར་འཕེལ་བའི་སྤྲོ་བ་ཅན་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པའི་རིམ་གྱིས་སློབ་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས་ཀྱིས་ཆོས་ཐོབ་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་སྲིད་པ་དང་ཞི་བ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམ་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན། རང་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་གྲུབ་པ། ཐབས་ལ་མཁས་པས་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་འཇུག་གོ་ཞེས་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་བས་ན་ལེའུ་དགུ་པ་ལས། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང༌། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་པའི་སླད་དུ་འདི་ནི་མཐའ་ཡས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ལེའུ་ཉི་ཤུ་པ་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་དང་དེ་དག་ནི་ལྷ་དང༌། མི་དང༌། ལྷ་མ་ཡིན་དུ་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་མི་འཕྲོགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་མཐར་ཐུག་པས། ཇི་ལྟར་སྲིད་པར་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང༌། རྣམ་པ་སྦྱོར་བར་བཅས་རྣམས་དང༌། །ཡོན་ཏན་སྐྱོན་ནི་མཚན་ཉིད་བཅས། །ཐར་དང་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་དང༌། །སློབ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས། །སྲིད་དང་ཞི་བ་མཉམ་ཉིད་དང༌། །ཞིང་དག་བླ་ན་མེད་པ་ནི། །རྣམ་ཀུན་མངོན་རྫོགས་རྟོགས་པ་སྟེ། །འདི་ནི་ཐབས་མཁས་བཅས་པ་ཡིན། ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་རྗེས་ལ་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ཐོབ་པ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གྱི་རྟོགས་པ་རབ་ཀྱི་མཐར་འགྲོའོ། །ཞེས་རྩེ་མོར་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བསྟན་པའི་དོན་དུ། གྲངས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དྲོད་ལ་ སོགས་པ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་བཞིའི་ངོ་བོ། རྟགས་དང་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་དང་བརྟན་པ་དང་སེམས་ཀུན་ཏུ་གནས་པ་བསྟན་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན། འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་དག་བདག་དང་སྐྱེས་བུ་རྫས་དང་བཏགས་པར་ཡོད་པའི་རྟེན་ཅན་དག་གྲངས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་གཉིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་བཞིན་རྣམས་མཐོང་བ་དང༌། བསྒོམ་པའི་ལམ་སོ་སོ་ལ་སྤང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་དང༌། དེ་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གཉེན་པོ་རྣམ་པ་བཞི་བླང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་ནས། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་བ་ལ་བར་ཆད་མེད་པས་བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བདེན་པ་གཉི་ག་ལ་བརྟེན་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་དང་བཅས་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ནས་ལེའུ་ཉི་ཤུ་པ་ལས། རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྨི་ལམ་གྱི་ནང་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་དགུ་པ་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་མཐར་ཐུག་པས་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་རྒྱུ་དང་བཅས་པར་གསུངས་སོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང༌། དེ་ཡི་རྟགས་དང་རྣམ་འཕེལ་དང༌། །བརྟན་དང་སེམས་ཀུན་གནས་པ་དང༌། །མཐོང་ཞེས་བྱ་དང་བསྒོམ་པ་ཞེས། །བྱ་བའི་ལམ་ནི་སོ་སོ་ལ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་བཞི་ཡི། །གཉེན་པོ་རྣམ་པ་བཞི་དང་ནི། །བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན། །ལོག་པར་བསྒྲུབ་དང་བཅས་པ་ནི། །རྩེ་མོའི་མངོན་རྟོགས། ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་རྗེས་ལ་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཐོབ་པ་ནི་སོ་སོ་བ་དང་བསྡུས་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་དོན་རྣམས་བརྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རིམ་པར་བཀོད་ནས་རྣམ་པར་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྡུད་པར་བྱེད་པ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་གསུམ་དུ། ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་དགུ་ཕ་ལས་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོགས་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཅིག་པོ་ཉིད་ཀྱིས་མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་རྒྱུ་དང་བཅས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ སྐད་དུ་ཡང༌། མཐར་གྱིས་པ། རྣམ་གསུམ་རྣམ་བཅུ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་རྣམ་པར་བསྒོམས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་གོམས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རྟོགས་པའི་ཆོས་དེ་རྣམས་ཉིད་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་ཡིན་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་བཞིར་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་དུ་བྱེད་དོ་ཞེས་ལེའུ་དེ་ཉིད་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཁྲུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འཁྲུག་པ་མེད་པར་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཅིག་ཉིད་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་སྒོམ་པའི་རྣམ་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་བར་འགྱུར་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དེ་མ་ཐག་པ་རྣམ་པ་གསུམ་བསྟན་ནས། སྐུ་ལྷག་མ་གསུམ་པོ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པར་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་མོས་པ་ཇི་ལྟ་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བས། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང༌། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་དོན་དུ། གང་ཕྱིར་དབེན་པར་གྱུར་པ་ལས། །དབེན་པ་ཐ་མི་དད་པར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་དེ་ལས་ཐ་མི་དད་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱིས་ཐ་དད་དུ་འཐོབ་པ་ཡིན་གྱི་བཅོས་བུ་མ་ཡིན་པའི་དོན་གྱིས་ན་བྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟར
Chinese
不执著于有相，而是宣说了《圣母般若经》的长篇和其他篇章，通过指出有相和无相的差别以及对治法等，菩萨们对这些进行如理作意的瑜伽，也以随行的方式进行阐述。紧接着，由于先前已阐述了其平等性，因此宣说了应修习见道。因此，在第八品中，从“具寿善现请问”开始，到第九品中“善现，任何法既不转也不退。善现，这也是菩萨摩诃萨的般若波罗蜜多”所说的结尾为止，通过遮遣的方式宣说了声闻和独觉的遍知。如是说：“以智慧不住有，以悲心不住寂，非方便则远，以方便则不远。不共对治诸品类，瑜伽及彼平等性，声闻等众见道位，如是诸法知性中。”如是宣说。此后，为了能完全掌握一切智智的三种，以及为了能自在地掌握一切相、道和基，将行为归纳起来，从而修习三种一切智智。因此，为了阐释圆满现证一切相的意义，就像对治品一样，以特殊的瑜伽来分别取舍功德和过失，首先要了解其体性，并通过生起解脱分善根来修习，如是宣说了相等等。然后，通过解脱分增长的喜悦，以及与决择分等相应的证悟次第，学习不退转菩萨众所获得的法，这是以修习轮回和涅槃平等性为先导的成佛之因，成就了自身清净的佛土，以善巧方便，随其所应自然成就，佛的事业得以开展，如是宣说了与决择分等相应的内容。因此，在第九品中，
English
Instead of clinging to appearances, the longer and other chapters of the Holy Mother Prajna Sutra are taught. By pointing out the differences between appearances and non-appearances, as well as the antidotes, etc., the yogas of Bodhisattvas who contemplate these accordingly are also explained in a following manner. Immediately after that, since its equality has been previously explained, it is said that the path of seeing should be practiced. Therefore, in the eighth chapter, starting from "The Venerable Subhuti's Question," and ending with what is said in the ninth chapter, "Subhuti, no dharma either turns or retreats. Subhuti, this is also the Prajnaparamita of the Bodhisattva Mahasattvas," the omniscience of the Shravakas and Pratyekabuddhas is taught through negation. As it is said: "With wisdom, one does not abide in existence; with compassion, one does not abide in peace; without skillful means, it is far; with skillful means, it is not far. The uncommon antidotes, the categories, the yoga and its equality, the path of seeing for the Shravakas and others, all such dharmas are in the nature of knowledge." Thus it is taught. After that, in order to fully master the three omniscient wisdoms, and in order to freely master all aspects, paths, and bases, the actions are summarized, thereby practicing the three omniscient wisdoms. Therefore, in order to explain the meaning of fully realizing all aspects, just like the antidote, one should distinguish and adopt the merits and faults with special yogas, first understand its nature, and practice by generating the roots of virtue of the liberation part, thus explaining the aspects and so on. Then, through the joy of the increasing liberation part, and the stages of realization corresponding to the decisive part, etc., learning the Dharma obtained by the irreversible Bodhisattva assembly is the cause of Buddhahood, which is led by the practice of the equality of samsara and nirvana, accomplishing one's own pure Buddha land, and with skillful means, naturally accomplishing as it should be, the Buddha's activities are carried out, thus explaining the contents corresponding to the decisive part and so on. Therefore, in the ninth chapter,
Chinese
这样说道，世尊，具寿善现对世尊这样说道。世尊，为了虚空无边，这就是无边的般若波罗蜜多，从这里开始，从第二十章开始。菩萨摩诃萨们，那些天、人、阿修罗等世间所不能夺走的人，直到最后。如实存在，如佛等所说，以诸相现证圆满觉悟。如是说：诸相与加行，功德过失具特征，解脱与决择分相应，学道不退转之众，有寂平等性，刹土无上者，诸相现证圆满觉悟，此乃具足善巧方便。如是说。此后，获得诸相现证圆满觉悟，是殊胜道之觉悟的极致。为了显示顶峰现观的意义，如数量一样，暖等决择分之四种自性。显示了标志，以及增长、稳固和心安住，这是先行的。具有进入和返回之所依，具有我和补特伽罗，实有和假立之所依，如数量一样，因为是能取和所取之二种分别。分别如是之相，在见道和修道上各自应断除，并且显示了断除它们的时机的差别，应取四种对治。因为获得佛陀之位没有障碍，所以凭借无间三摩地，依于二谛的方便，显示了应断除的邪见及其伴随物。之后，从第二十章开始，善现，如果菩萨摩诃萨在梦中也，直到第二十九章，因为善与非善之法无量，所以应随念般若波罗蜜多，直到最后，宣说了具有因的顶峰现观。如是说：彼亦
English
Thus it was said, and the Blessed One, the venerable Subhuti, said this to the Blessed One. Blessed One, for the sake of the infinity of space, this is the infinite perfection of wisdom, starting from here, from the twentieth chapter. Bodhisattva-Mahasattvas, those who cannot be taken away by the world, including gods, humans, and asuras, until the very end. As it truly exists, as spoken by the Buddhas and others, with all aspects manifestly realizing complete enlightenment. As it is said: Aspects and applications, qualities and faults with characteristics, liberation and definitive division in harmony, the assembly of learners who do not regress, equality of existence and peace, the unsurpassed field, all aspects manifestly realize complete enlightenment, this is endowed with skillful means. Thus it is said. Thereafter, obtaining the manifest realization of all aspects is the ultimate of the realization of the extraordinary path. In order to show the meaning of the peak realization, like the number, the four natures of the distinguishing factors such as warmth. It shows the signs, as well as the increase, stability, and abiding of the mind, which is the antecedent. Those with the support of entering and returning, those with the support of self and person, real and imputed, like the number, because they are the two kinds of discriminations of the grasper and the grasped. Discriminations of such aspects, should be abandoned separately on the paths of seeing and meditation, and it shows the difference in the timing of abandoning them, the four antidotes should be taken. Because there is no obstacle to obtaining Buddhahood, therefore, relying on the two truths with the uninterrupted samadhi, the skillful means show the wrong views to be abandoned and their accompaniments. Then, starting from the twentieth chapter, Subhuti, if a Bodhisattva-Mahasattva even in a dream, until the twenty-ninth chapter, because the laws of virtue and non-virtue are immeasurable, one should recollect the perfection of wisdom, until the very end, the peak realization with causes is proclaimed. As it is said: That also
Chinese
的相、增盛和，稳固及心皆安住和，见名为及修习，行道各别于，四种遍计之，四种对治和，无间三摩地，连同邪修行，是为顶加行。如是说。彼之后，获得顶加行，为使稳固个别与总合所悟之义，次第安置而作观修。如是，总摄一切法，布施等十三种，二十九品中，由父发出狮子吼故，应随知般若波罗蜜多，仅由一句即说尽所有加行及其因。如是说，渐次，三种及十种。如是说。彼之后，修习渐次加行，为极度串习故，悟入之法彼等自身，非为异熟，一切无漏法，一刹那之体性等，四种差别，仅由一刹那现证，如是彼品中，以一切法无乱故，应无乱随知般若波罗蜜多，仅由一句，观修一刹那成佛之相，于第二刹那，将现证法身圆满成佛，故菩萨众之现证圆满成佛，随即显示三种相。其余三身乃是真实世俗显现，然就胜义而言，由如何信解法性之自性而作区分，乃是安立于佛陀及菩萨和声闻等之行境中，为显示此义，何以故，从寂静已成，欲求寂静无有异，以如是之理，虽与自性身无有差别，然由出世间道而获得差别，然就非造作之义而言，以非所作故，一切法如幻