Tibetan
་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ།། །།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདིར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་ཆུད། ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཡང་ཆུད། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱང་ཆུད་དེ། དེའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་ཆོས་གང་གིས་ཀྱང་ལྡན་པའམ། མི་ལྡན་པའམ། བསྟན་དུ་ཡོད་པའམ། བསྟན་དུ་མེད་པའམ། ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའམ། ཐོགས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་གཟུགས་མེད་པ་བསྟན་དུ་མེད་པ་མཚན་ཉིད་མེད་པར་མཚན་ཉིད་གཅིག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ།། །།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤོབས་པ་ཐམས་ཅད་དང་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པ་སྟེ། རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་ བདུད་དམ་བདུད་ཀྱི་རིས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་སམ། གང་ཟག་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ནས་མུ་སྟེགས་ཅན་གཞན་གྱི་བར་དང༌། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཆོད་མི་འཕྲོགས་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་གཅད་པར་མི་ནུས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟར་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདིའི་དོན་ལ་སྤྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་རྨོངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ།། །།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདིའི་དོན་ལ་སྤྱོད་པས་མི་རྟག་པའི་དོན་ལ་སྤྱད་པར་བྱའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་དོན་ལ་སྤྱད་པར་བྱའོ། །བདག་མེད་པའི་དོན་ལ་སྤྱད་པར་བྱའོ། །སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པའི་དོན་ལ་སྤྱད་པར་བྱའོ། །ཀུན་འབྱུང་ཤེས་པའི་དོན་དང༌། འགོག་པ་ཤེས་པའི་དོན་དང༌། ལམ་ཤེས་པའི་དོན་ལ་སྤྱད་པར་བྱའོ། །ཟག་པ་ཤེས་པའི་དོན་དང༌། མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་དོན་དང༌། ཆོས་ཤེས་པའི་དོན་དང༌། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཤེས་པའི་དོན་དང༌། ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པའི་དོན་དང༌། ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཤེས་པའི་དོན་དང༌། སྒྲ་ཇི་བཞིན་ཤེས་པའི་དོན་ལ་སྤྱད་པར་བྱའོ།
Chinese
是于颠倒分别也。 善现，复次，般若波罗蜜多中亦摄彼如是性，亦摄真实边际，亦摄法界，是故名为般若波罗蜜多。 善现，复次，此般若波罗蜜多，非与任何法合，非不合，非可示，非不可示，非有障碍，非无障碍。何以故？如是，善现，此般若波罗蜜多，是无色、不可示、无相，以无相为一相，是于如是性等合与不合而普皆迷蒙之颠倒分别也。 又，善现，此般若波罗蜜多，生一切法之一切勇势与一切显现。善现，此般若波罗蜜多， 魔或魔类之诸天，或补特伽罗声闻及独觉之乘乃至外道等，及罪恶之友所不能断、不能夺，菩萨摩诃萨亦不能断此般若波罗蜜多。何以故？如是，以自性空性之故，于此般若波罗蜜多，彼等一切皆无所缘故。善现，如是菩萨摩诃萨应于此般若波罗蜜多之义而修，是于不平等性而迷蒙之颠倒分别也。 又，善现，菩萨摩诃萨以修习此甚深般若波罗蜜多之义故，应修习无常之义，应修习痛苦之义，应修习无我之义，应修习知痛苦之义，应修习知集起之义，应修习知灭除之义，应修习知道之义，应修习知烦恼之义，应修习知不生之义，应修习知法之义，应修习知随行之义，应修习知世俗之义，应修习知遍计之义，应修习知如声之义。
English
It is a distorted conceptualization of being confused. Furthermore, Subhuti, the Perfection of Wisdom also includes suchness, also includes the ultimate limit of reality, and also includes the realm of phenomena. Therefore, it is called the Perfection of Wisdom. Furthermore, Subhuti, this Perfection of Wisdom is not associated with any dharma, nor is it unassociated; it is not demonstrable, nor is it undemonstrable; it is not obstructed, nor is it unobstructed. Why is that? Thus, Subhuti, this Perfection of Wisdom is formless, undemonstrable, without characteristics, with the single characteristic of being without characteristics. This is a distorted conceptualization of being completely bewildered by association and non-association with suchness and so forth. Furthermore, Subhuti, this Perfection of Wisdom generates all the courage and all the appearances of all dharmas. Subhuti, this Perfection of Wisdom cannot be severed or stolen by demons or gods of the demonic class, or by individuals from the vehicle of hearers and solitary realizers up to other non-Buddhists, and evil friends. Bodhisattva-Mahasattvas cannot sever this Perfection of Wisdom. Why is that? Thus, because of its self-nature of emptiness, all of them have no object of focus in this Perfection of Wisdom. Subhuti, thus, Bodhisattva-Mahasattvas should practice the meaning of this Perfection of Wisdom, which is a distorted conceptualization of being bewildered by inequality. Furthermore, Subhuti, by practicing the meaning of this profound Perfection of Wisdom, Bodhisattva-Mahasattvas should practice the meaning of impermanence, should practice the meaning of suffering, should practice the meaning of selflessness, should practice the meaning of knowing suffering, should practice the meaning of knowing the origin, should practice the meaning of knowing cessation, should practice the meaning of knowing the path, should practice the meaning of knowing defilements, should practice the meaning of knowing non-arising, should practice the meaning of knowing dharma, should practice the meaning of knowing following, should practice the meaning of knowing conventional truth, should practice the meaning of knowing complete imputation, should practice the meaning of knowing according to sound.
Tibetan
།རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ལ་སྤྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ།། །།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ལ་དོན་དང་དོན་མ་ལགས་པ་མི་དམིགས་ན། འོ་ན་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདིའི་དོན་ལ་སྤྱད་པར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ཟབ་མོ་འདི་ལ་སྤྱོད་པས་འདི་ལྟར་སྤྱད་པར་བྱ་སྟེ། འདོད་ཆགས་བདག་ གི་དོན་ཅེའམ་དོན་མ་ཡིན་ཞེས་སྤྱད་པར་མི་བྱའོ། །ཞེ་སྡང་བདག་གི་དོན་ཅེའམ་དོན་མ་ཡིན་ཞེས་སྤྱད་པར་མི་བྱའོ། །གཏི་མུག་བདག་གི་དོན་ཅེའམ་དོན་མ་ཡིན་ཞེས་སྤྱད་པར་མི་བྱའོ། །འདོད་ཆགས་དང༌། ཞེ་སྡང་དང༌། གཏི་མུག་བདག་གི་དོན་ཅེའམ་དོན་མ་ཡིན་ཞེས་སྤྱད་པར་མི་བྱའོ། །ལོག་པར་ལྟ་བ་བདག་གི་དོན་ཅེའམ་དོན་མ་ཡིན་ཞེས་སྤྱད་པར་མི་བྱའོ། །ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་བདག་གི་དོན་ཅེའམ་དོན་མ་ཡིན་ཞེས་སྤྱད་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་དང༌། ཞེ་སྡང་དང༌། གཏི་མུག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་གང་ལ་ཡང་དོན་དུ་མི་བྱེད་དོན་མ་ཡིན་པར་མི་བྱེད་དོ། །ལྟ་བའི་རྣམ་པ་གང་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་གང་ལའང་དོན་དུ་མི་བྱེད་དོན་དུ་མི་བྱེད་དོན་མ་ཡིན་པར་མི་བྱེད་དོ། །གཟུགས་བདག་གི་དོན་ཞེས་སྤྱད་པར་མི་བྱའོ། །གཟུགས་བདག་གི་དོན་མ་ཡིན་ཞེས་སྤྱད་པར་མི་བྱའོ། །ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདག་གི་དོན་ཞེས་སྤྱད་པར་མི་བྱའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདག་གི་དོན་མ་ཡིན་ཞེས་སྤྱད་པར་མི་བྱའོ། །སྐྱེ་མཆེད་དང༌། ཁམས་དང༌། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་བདག་གི་དོན་ཞེས་སྤྱད་པར་མི་བྱའོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་བདག་གི་དོན་མ་ཡིན་ཞེས་སྤྱད་པར་མི་བྱའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་དང༌། སྟོང་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང༌། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་བདག་གི་དོན་ཞེས་སྤྱད་པར་མི་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་བདག་གི་དོན་མ་ཡིན་ཞེས་སྤྱད་པར་མི་བྱའོ། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང༌། བསམ་གཏན་དང༌། ཚད་མེད་པ་དང༌། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང༌། རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད
Chinese
拉布觉，因此菩萨摩诃萨应当修习般若波罗蜜多的意义，这被称为对痛苦等普遍迷惑的分别念。 请问：世尊，如果般若波罗蜜多甚深，既不观察到意义，也不观察到非意义，那么菩萨摩诃萨应当如何修习这甚深般若波罗蜜多的意义？ 世尊开示说：拉布觉，菩萨摩诃萨修习这甚深般若波罗蜜多的意义时，应当这样修习：不应修习贪欲是否是我的意义，不应修习嗔恨是否是我的意义，不应修习愚痴是否是我的意义，不应修习贪欲、嗔恨、愚痴是否是我的意义，不应修习邪见是否是我的意义，不应修习所有见解是否是我的意义。为什么呢？因为贪欲、嗔恨、愚痴的真如，对任何事物都不认为是意义，也不认为是非意义。任何见解形式的真如，对任何事物都不认为是意义，不认为是意义，也不认为是非意义。不应修习色是否是我的意义，不应修习色是否是非我的意义。不应修习受、想、行、识是否是我的意义，不应修习识是否是非我的意义。不应修习处、界、缘起是否是我的意义，不应修习缘起是否是非我的意义。不应修习所有波罗蜜多是否是我的意义，不应修习所有空性是否是我的意义，不应修习三十七菩提分法是否是我的意义，不应修习三十七菩提分法是否是非我的意义。不应修习圣谛、禅定、四无量、无色定、八解脱
English
Rabjor, therefore, the Bodhisattva-Mahasattva should practice the meaning of the Perfection of Wisdom in this way, which is called the conceptualization of being universally deluded about suffering and so on. Question: Blessed One, if in this profound Perfection of Wisdom, neither meaning nor non-meaning is observed, then how should the Bodhisattva-Mahasattva practice the meaning of this profound Perfection of Wisdom? The Blessed One said: Rabjor, the Bodhisattva-Mahasattva, practicing this profound meaning of the Perfection of Wisdom, should practice in this way: one should not practice whether attachment is my meaning or not. One should not practice whether hatred is my meaning or not. One should not practice whether delusion is my meaning or not. One should not practice whether attachment, hatred, and delusion are my meaning or not. One should not practice whether wrong view is my meaning or not. One should not practice whether all views are my meaning or not. Why is that? Because the suchness of attachment, hatred, and delusion does not consider anything as meaning or non-meaning. The suchness of any form of view does not consider anything as meaning, does not consider it as meaning, nor does it consider it as non-meaning. One should not practice whether form is my meaning. One should not practice whether form is not my meaning. One should not practice whether feeling, perception, formations, and consciousness are my meaning. One should not practice whether consciousness is not my meaning. One should not practice whether the sense bases, elements, and dependent origination are my meaning. One should not practice whether dependent origination is not my meaning. One should not practice whether all the perfections are my meaning. One should not practice whether all emptiness is my meaning. One should not practice whether the thirty-seven factors of enlightenment are my meaning. One should not practice whether the thirty-seven factors of enlightenment are not my meaning. One should not practice whether the noble truths, meditations, immeasurables, formless absorptions, and the eight liberations