English
For the sake of sentient beings, in order to fully seek all roots of virtue, one does not generate a mind of laziness. What is the reason for this? It is like this, one thinks in this way: Even being born in the heavens is difficult for the lazy to achieve, what to speak of the unsurpassed perfect enlightenment? Therefore, I should exert effort until I attain unsurpassed perfect enlightenment and become a Buddha. One should constantly not abandon diligence. Subhuti, a Bodhisattva-Mahasattva who fully understands in this way practices the perfection of diligence. He does not let his mind wander for the sake of those sentient beings themselves. What is the reason for this? It is like this, he thinks in this way: Even being born in worldly meditation is difficult for those with disturbed minds to achieve, what to speak of the unsurpassed perfect enlightenment? Therefore, I should not let my mind be disturbed until I attain unsurpassed perfect enlightenment and become a Buddha. Subhuti, a Bodhisattva Mahasattva who fully understands in this way practices the perfection of meditation. For the sake of those sentient beings themselves, one will never be separated from wisdom until attaining unsurpassed perfect enlightenment and becoming a Buddha. What is the reason for this? It is like this, he thinks in this way: Without entering the Prajnaparamita, one cannot fully ripen sentient beings in other ways. Therefore, I should not generate even a little mind that is contrary to wisdom. Subhuti, a Bodhisattva-Mahasattva who fully understands in this way practices the perfection of wisdom for the benefit of sentient beings. Asked: Blessed One, if there is no difference among the perfections, then why is this Prajnaparamita called the best of the five perfections? Why is it called the chief? Why is it called the supreme? Why is it called the sacred? Why is it called the excellent? Why is it called the abundant? Why is it called the unsurpassed? Why is it called the incomparable? Why is it called the unequaled?
Chinese
称作不平等与平等。世尊说：善现，正是这样，正是这样。善现，诸波罗蜜多没有任何差别。如果无有般若波罗蜜多，则这五个波罗蜜多也不能获得波罗蜜多的名称。依赖于般若波罗蜜多，这五个波罗蜜多才能获得波罗蜜多的名称。善现，例如，各种不同的身体，如果到了山王须弥山的山脚下，就会变成一种颜色。善现，同样，依赖于般若波罗蜜多，这五个波罗蜜多才能获得波罗蜜多的名称。它们也趋向于一切种智，像这样，在一切种智的颜色中变成一种颜色。这是布施波罗蜜多，这是持戒波罗蜜多，这是安忍波罗蜜多，这是精进波罗蜜多，这是静虑波罗蜜多，这是般若波罗蜜多，没有任何差别。那是什么原因呢？像这样，因为它是无自性的，所以没有差别。禀告说：世尊，如果随顺于义，没有差别或不同，那么，般若波罗蜜多为何被称为这五个波罗蜜多之最？被称为主要？被称为殊胜？被称为神圣？被称为卓越？被称为富饶？被称为无上？被称为无与伦比？被称为无等？被称为不平等与平等？世尊说：善现，正是这样，正是这样。在随顺于义而应证悟时，任何法都没有差别和不同。然而，依据世间的名言和习俗，为了使众生从轮回中解脱，也有布施波罗蜜多，也有持戒波罗蜜多，也有安忍波罗蜜多，也有精进的
English
It is called unequal and equal. The Blessed One said: Subhuti, it is so, it is so. Subhuti, there is no difference in the perfections. If there is no perfection of wisdom, then these five perfections will not obtain the name of perfection. Relying on the perfection of wisdom, these five perfections will also obtain the name of perfection. Subhuti, for example, various different bodies, if they go to the foot of Mount Sumeru, the king of mountains, they will become one color. Subhuti, similarly, relying on the perfection of wisdom, these five perfections will obtain the name of perfection. They also go to the all-knowingness, like this, in the color of all-knowingness, they become one color. This is the perfection of giving, this is the perfection of morality, this is the perfection of patience, this is the perfection of diligence, this is the perfection of meditation, this is the perfection of wisdom, there is no difference. What is the reason for that? Like this, because it is without self-nature, there is no difference. He reported: Blessed One, if following the meaning, there is no difference or distinction, then why is the perfection of wisdom called the best of these five perfections? Called the main one? Called the supreme? Called the sacred? Called the excellent? Called the abundant? Called the unsurpassed? Called the incomparable? Called the unequaled? Called unequal and equal? The Blessed One said: Subhuti, it is so, it is so. When following the meaning to be attained, there is no difference or distinction in any dharma. However, according to worldly terms and customs, in order to liberate beings from samsara, there is also the perfection of giving, there is also the perfection of morality, there is also the perfection of patience, there is also the perfection of diligence.
Tibetan
་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང༌། བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང༌། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་ཡོད་དེ། སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད། འཆི་བ་མེད། འཕོ་བ་མེད། འབྱུང་བ་མེད་དོ། །སེམས་ཅན་མེད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མེད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རབ་འབྱོར་རྣམ་གྲངས་དེས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་གི་རབ་ཅེས་བྱ། གཙོ་བོ་ཞེས་བྱ། མཆོག་ཅེས་བྱ། དམ་པ་ཞེས་བྱ། ཕུལ་ཞེས་བྱ། གྱ་ནོམ་པ་ཞེས་བྱ། བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ། གོང་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ། མཉམ་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ། མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། འཛམ་བུའི་གླིང་གི་བུད་མེད་གང་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་གི་ནང་དུ་བུད་མེད་རིན་པོ་ཆེ་ནི་རབ་ཅེས་བྱ། གཙོ་བོ་ཞེས་བྱ། མཆོག་ཅེས་བྱ། དམ་པ་ཞེས་བྱ། ཕུལ་ཞེས་བྱ། གྱ་ནོམ་པ་ཞེས་བྱ། བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ། གོང་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ། མཉམ་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ། མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རབ་ཅེས་བགྱི་བ་དང༌། གཙོ་བོ་ཞེས་བགྱི་བ་དང༌། མཆོག་ཅེས་བགྱི་བ་དང༌། དམ་པ་ཞེས་བགྱི་བ་དང༌། ཕུལ་ཞེས་བགྱི་བ་དང༌། གྱ་ནོམ་པ་ཞེས་བགྱི་བ་དང༌། བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བགྱི་བ་དང༌། གོང་ན་མེད་པ་ཞེས་བགྱི་བ་དང༌། མཉམ་པ་མེད་པ་ཞེས་བགྱི་བ་དང༌། མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པ་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་ཅི་ལས་དགོངས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བཟུང་ཞིང་མི་གནས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གང་ན་བ་དེར་གནས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་ལ་འགྲོ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་དག་གིས་ནི་བཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་རྣམ་པ་དགུ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།། །། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆོས་གང་ཡང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའམ་གཏོང་བ་མཆིས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཆོས་གང་ཡང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའམ་གཏོང་པ་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་མེད་པ་དང༌། བཏང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་འཛིན་མི་གཏོང་བ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་གཟུགས་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་མི་གཏོང་ངོ༌། །རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་མི་གཏོང་ངོ༌། །རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དང༌། ཁམས་དང༌། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་མི་གཏོང་ངོ༌། །རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་དང༌། སྟོང་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང༌། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་མི་གཏོང་ངོ༌། །རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང༌། བསམ་གཏན་དང༌། ཚད་མེད་པ་དང༌། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང༌། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང༌། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་དང༌། སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། མཚན་མ་མེད་པ་དང༌། སྨོན་པ་མེད་པ་དང༌། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང༌། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་རྣམས་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་མི་གཏོང་ངོ༌། །རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་སྟོབས་བཅུ་དང༌། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང༌། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་དང༌། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང༌། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅྭ་བརྒྱད་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་མི་གཏོང་ངོ་ཞེས་རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་མི་གཏོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཛིན་པ་དང་གཏོང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ།། །།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་གཟུགས་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་མ་བཏང་བ་ལགས། ཇི་ལྟར་ན་ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་མ་བཏང་བ་ལགས། ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་མ་བཏང་བ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་གཟུགས་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པས་གཟུགས་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་མ་བཏང་བ་ཡིན་ནོ། །ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་མ་བཏང་བ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་མཆེད་དང༌། ཁམས་དང༌། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་མ་བཏང་བ་ཡིན་ནོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་དང༌།
Chinese
以及般若波罗蜜多，禅定波罗蜜多，智慧波罗蜜多也存在。那些众生也没有生，没有死，没有转移，没有出现。因为没有众生，所以应当了知一切法皆无。 善现，因此，般若波罗蜜多被称为这五种波罗蜜多中最殊胜的，最主要的，最卓越的，最神圣的，最超胜的，最丰富的，无与伦比的，至高无上的，无可比拟的，不平等与平等。 善现，比如， 在赡部洲的所有女人中，宝女被称为最殊胜的，最主要的，最卓越的，最神圣的，最超胜的，最丰富的，无与伦比的，至高无上的，无可比拟的，不平等与平等一样。 提问者说： 世尊，如此称般若波罗蜜多为最殊胜的，最主要的，最卓越的，最神圣的，最超胜的，最丰富的，无与伦比的，至高无上的，无可比拟的，不平等与平等，这是什么意思呢？ 世尊回答说： 善现，这是因为般若波罗蜜多能够完全掌握一切善法，并且以不住的方式，使一切种类的智慧都安住于其中。这被称为随后的分别念。这些是掌握的第二种分别念，已经说了九种形态。 提问者说： 世尊，般若波罗蜜多是否掌握或舍弃任何法呢？ 世尊回答说： 善现，不是这样的。般若波罗蜜多不掌握或舍弃任何法。 这是为什么呢？ 善现，这是因为一切法既没有被掌握，也没有被舍弃。 提问者说： 世尊，般若波罗蜜多如何才能不掌握不舍弃一切法呢？ 世尊
English
and also the perfection of wisdom, the perfection of concentration, and the perfection of wisdom exist. Those sentient beings also have no birth, no death, no transference, and no arising. Because there are no sentient beings, all phenomena should be understood as nonexistent. Subhuti, therefore, the perfection of wisdom is said to be the most excellent, the most principal, the most supreme, the most sacred, the most preeminent, the most abundant, the most unsurpassed, the most unexcelled, the most incomparable, the unequal and equal of these five perfections. Subhuti, for example, Among all the women of Jambudvipa, the jewel woman is said to be the most excellent, the most principal, the most supreme, the most sacred, the most preeminent, the most abundant, the most unsurpassed, the most unexcelled, the most incomparable, the unequal and equal. The questioner said: Blessed One, what is the meaning of calling the perfection of wisdom the most excellent, the most principal, the most supreme, the most sacred, the most preeminent, the most abundant, the most unsurpassed, the most unexcelled, the most incomparable, the unequal and equal? The Blessed One replied: Subhuti, it is because this perfection of wisdom completely grasps all virtuous dharmas and, in a non-abiding manner, causes all kinds of wisdom to abide therein. This is called the subsequent discrimination. These are the second kind of discrimination of grasping, which have been spoken of in nine forms. The questioner said: Blessed One, does the perfection of wisdom grasp or abandon any dharma? The Blessed One replied: Subhuti, it is not so. The perfection of wisdom does not grasp or abandon any dharma. Why is that? Subhuti, it is because all dharmas are neither grasped nor abandoned. The questioner said: Blessed One, how does the perfection of wisdom not grasp or abandon all dharmas? Blessed One
Chinese
薄伽梵开示说： 善现，般若波罗蜜多是对色不执取不舍弃。善现，般若波罗蜜多是对受、想、行诸行、识不执取不舍弃。善现，般若波罗蜜多是对处、界、缘起不执取不舍弃。善现，般若波罗蜜多是对一切波罗蜜多、一切空性、菩提之分法三十七品不执取不舍弃。善现，般若波罗蜜多是对圣谛、静虑、无量、无色定、解脱、渐次住定九次第定、空性、无相、无愿、神通、等持、陀罗尼门不执取不舍弃。善现，般若波罗蜜多是对十力、四无畏、四无碍解、大慈、大悲、十八不共佛法不执取不舍弃。善现，般若波罗蜜多乃至无上正等菩提也不执取不舍弃，这即是执取和舍弃的分别念啊！ 世尊，如何才是对色不执取不舍弃呢？如何才是对受、想、行诸行、识不执取不舍弃呢？如何才是乃至一切相智也不执取不舍弃呢？ 薄伽梵开示说： 善现，不对色作意，就是对色不执取不舍弃。不对受、想、行诸行、识作意，就是对识不执取不舍弃。不对处、界、缘起作意，就是对缘起不执取不舍弃。对一切波罗蜜多，