English
Is that so? Likewise, are the inner sources (སྐྱེ་མཆེད་), elements (ཁམས་), and dependent origination (རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་), as well as the perfections (ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་), etc., the superknowledges (མངོན་པར་ཤེས་པ་), etc., mindfulness (དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་), right exertion (ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་), the basis of magical power (རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་), faculties (དབང་པོ་), powers (སྟོབས་), limbs of enlightenment (བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་), the eightfold noble path (འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་), the ten powers of the Tathagata (དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་), the four fearlessnesses (མི་འཇིགས་པ་བཞི་), the four analytical knowledges (སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་), the unmixed qualities of a Buddha (སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་), etc., up to unsurpassed perfect and complete enlightenment (བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་), without change and without conceptualization? Subhuti said: Venerable Shariputra, it is just so. Just as the mind is without change and without conceptualization, so are the aggregates (ཕུང་པོ་), elements (ཁམས་), inner sources (སྐྱེ་མཆེད་), and dependent origination (རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་), as well as the perfections (ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་), etc., the superknowledges (མངོན་པར་ཤེས་པ་), the qualities of the aspects of enlightenment (བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་), etc., the ten powers of the Tathagata (དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་), the four fearlessnesses (མི་འཇིགས་པ་བཞི་), the four analytical knowledges (སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་), the eighteen unmixed qualities of a Buddha (སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་), etc., up to unsurpassed perfect and complete enlightenment (བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་), also without change and without conceptualization. Then, the Venerable Shariputra gave praise to the Venerable Subhuti, saying: Venerable Subhuti, well done, well done! In this way, you are a son of the Bhagavan (བཅོམ་ལྡན་འདས་), born from his heart (ཐུགས་ལས་སྐྱེས་པ), born from his mouth (ཞལ་ནས་བྱུང་བ), born from the Dharma (ཆོས་ལས་སྐྱེས་པ), a manifestation of the Dharma (ཆོས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ), enjoying the share of the Dharma (ཆོས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པ་), not enjoying the share of material things (ཟང་ཟིང་གི་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་པ), possessing the eye of direct perception (མངོན་སུམ་གྱི་མིག་དང་ལྡན་པ་), one who has realized the Dharmas with his body (ཆོས་རྣམས་ལུས་ཀྱིས་མངོན་དུ་གྱུར་པ་), as the Bhagavan has said is the supreme among those who abide without afflictions, this has been closely shown. Venerable Subhuti, in this way, a Bodhisattva Mahasattva (བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་) should train in the Prajnaparamita (ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་). Therefore, a Bodhisattva Mahasattva should also examine non-retrogression (ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་) and understand that it is inseparable from the Prajnaparamita, which, in terms of the truth of the path (ལམ་གྱི་བདེན་པ་), is a distinction between the object and aspect of the minor belonging to the heat stage (དྲོད་དུ་གཏོགས་པ་).
Tibetan
་འབྱོར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལ་བསླབ་པར་འདོད་པས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་མཉན་པར་བྱ། གཟུང་བར་བྱ། བཅང་བར་བྱ། ཀླག་པར་བྱ། ཀུན་ཆུབ་པར་བྱ། ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱའོ། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ལ་སློབ་པར་འདོད་པས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་མཉན་པར་བྱ། གཟུང་བར་བྱ། བཅང་བར་བྱ། ཀླག་པར་བྱ། ཀུན་ཆུབ་པར་བྱ། ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལ་སློབ་པར་འདོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་མཉན་པར་བྱ། གཟུང་བར་བྱ། བཅང་བར་བྱ། ཀླག་པར་བྱ། ཀུན་ཆུབ་པར་བྱ། ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་སློབ་པར་འདོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་མཉན་པར་བྱ། གཟུང་བར་བྱ། བཅང་བར་བྱ། ཀླག་པར་བྱ། ཀུན་ ཆུབ་པར་བྱ། ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལས་གང་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སའམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའམ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གང་ལ་བསླབ་པར་བྱ་བའི་ཐེག་པ་གསུམ་པོ་རྣམས་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང༌། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མ་འཚལ་མ་དམིགས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་སྟེ། དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གང་ཞིག་གདམས་པར་བགྱི་ཞིང་རྗེས་སུ་བསྟན་པར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གང་ལགས་པས་ནི་དངོས་པོ་མ་འཚལ་མ་དམིགས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་དངོས་པོ་མ་འཚལ་མ་དམིགས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་བའི་བདག་དེས་ཆོས་གང་གིས་ཆོས་གང་ཞིག་ལ་གདམས་པར་བགྱི་ཞིང་རྗེས་སུ་བསྟན་པར་བགྱི་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ཉིད་བདག་གི་འགྱོད་པར་འགྱུར་བ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་འཚལ་མ་དམིགས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེའམ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་མིང་ཙམ་གྱིས་འདུ་བ་དང་འགོད་པར་བགྱིས་ན་དེ་ཉིད་བདག་གི་འགྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་ལགས་མོད་ཀྱི་མིང་དེ
Chinese
想要修学声闻地者，也应当听闻此般若波罗蜜多，受持，背诵，读诵，通达，如理作意。想要修学独觉地者，也应当听闻此般若波罗蜜多，受持，背诵，读诵，通达，如理作意。想要修学菩萨地的菩萨摩诃萨也应当听闻此般若波罗蜜多，受持，背诵，读诵，通达，如理作意。想要修学佛地的菩萨摩诃萨也应当听闻此般若波罗蜜多，受持，背诵，读诵，通达，如理作意。这是为什么呢？因为从这般若波罗蜜多中，菩萨摩诃萨们对于声闻地，或独觉地，或菩萨地，或佛地，所应修学的三乘，都广为开示，所以说这是所有一切之因的差别啊。然后，具寿善现对薄伽梵如是禀白道：薄伽梵，我对于菩萨和般若波罗蜜多，既不了解，也不认识，也没有如实见到。因此，我应当为哪位菩萨宣说哪种般若波罗蜜多，并加以指示呢？薄伽梵，既然我不了解，也不认识，也没有如实见到事物，那么，薄伽梵，不了解，不认识，也没有如实见到事物的我，又将以何法对何法进行教导和指示呢？薄伽梵，这将会成为我的后悔之处啊！薄伽梵，我既然没有了解，没有认识，没有如实见到一切法，如果仅仅以名称来聚集和安立菩萨或般若波罗蜜多，那将会成为我的后悔之处啊！薄伽梵，虽然是这样，但那个名称
English
Those who wish to train in the ground of the Hearers should also listen to this Perfection of Wisdom, hold it, memorize it, read it, fully understand it, and properly apply their minds to it. Those who wish to train in the ground of the Solitary Buddhas should also listen to this Perfection of Wisdom, hold it, memorize it, read it, fully understand it, and properly apply their minds to it. Bodhisattva-Mahasattvas who wish to train in the ground of the Bodhisattvas should also listen to this Perfection of Wisdom, hold it, memorize it, read it, fully understand it, and properly apply their minds to it. Bodhisattva-Mahasattvas who wish to train in the ground of the Buddhas should also listen to this Perfection of Wisdom, hold it, memorize it, read it, fully understand it, and properly apply their minds to it. Why is that? Because from this Perfection of Wisdom, the three vehicles that Bodhisattva-Mahasattvas should train in, whether it be the ground of the Hearers, or the ground of the Solitary Buddhas, or the ground of the Bodhisattvas, or the ground of the Buddhas, are extensively taught. Therefore, it is said that this is the distinction of being the cause of all things. Then, the Venerable Subhuti said to the Blessed One: "Blessed One, I do not know, do not perceive, and have not truly seen the Bodhisattva and the Perfection of Wisdom. Therefore, to which Bodhisattva should I teach and show which Perfection of Wisdom? Blessed One, since I do not know, do not perceive, and have not truly seen things, then, Blessed One, with what Dharma should I, who do not know, do not perceive, and have not truly seen things, teach and show which Dharma? Blessed One, this will become my regret! Blessed One, since I have not known, have not perceived, and have not truly seen all Dharmas, if I merely gather and establish the name of Bodhisattva or Perfection of Wisdom, that will become my regret! Blessed One, although it is so, that name
Tibetan
་ཡང་གནས་པ་མ་ལགས། མི་གནས་པ་མ་ལགས། གནས་པ་དང་བྲལ་བ་མ་ལགས། གནས་པ་དང་བྲལ་བ་མ་ལགས་པ་མ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། མིང་དེ་མ་མཆིས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་མིང་དེ་གནས་པ་མ་ལགས། མི་གནས་པ་མ་ལགས། གནས་པ་དང་བྲལ་བ་མ་ལགས། གནས་པ་དང་བྲལ་བ་མ་ལགས་པ་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་བ་དང་འགོད་པ་མ་འཚལ་མ་དམིགས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང༌། བཅོམ་ ལྡན་འདས་བདག་གིས་ཚོར་བའི་འདུ་བ་དང་འགོད་པ་མ་འཚལ་མ་དམིགས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང༌། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་འདུ་ཤེས་ཀྱི་འདུ་བ་དང་འགོད་པ་མ་འཚལ་མ་དམིགས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང༌། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་འདུ་བ་དང་འགོད་པ་མ་འཚལ་མ་དམིགས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང༌། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་འདུ་བ་དང་འགོད་པ་མ་དམིགས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གང་ལགས་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འདུ་བ་དང་འགོད་པ་མ་དམིགས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་གང་ལ་མིང་དུ་གདགས་པར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་གྲངས་འདིས་ཀྱང་མིང་དེ་ཡང་གནས་པ་མ་ལགས། མི་གནས་པ་མ་ལགས། གནས་པ་དང་བྲལ་བ་མ་ལགས། གནས་པ་དང་བྲལ་བ་མ་ལགས་པ་མ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། མིང་དེ་མ་མཆིས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་མིང་དེ་གནས་པ་མ་ལགས། མི་གནས་པ་མ་ལགས། གནས་པ་དང་བྲལ་བ་མ་ལགས། གནས་པ་དང་བྲལ་བ་མ་ལགས་པ་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་མིག་གི་འདུ་བ་དང་འགོད་པ་མ་དམིགས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང༌། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་རྣ་བའི་འདུ་བ་དང་འགོད་པ་མ་དམིགས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང༌། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་སྣའི་འདུ་བ་དང་འགོད་པ་མ་དམིགས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང༌། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་ལྕེའི་འདུ་བ་དང་འགོད་པ་མ་དམིགས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང༌། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་ལུས་ཀྱི་འདུ་བ་དང་འགོད་པ་མ་དམིགས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང༌། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་ཡིད་ཀྱི་འདུ་བ་དང་འགོད་པ་མ་དམིགས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་མིག་དང༌། རྣ་བ་དང༌། སྣ་དང༌། ལྕེ་དང༌། ལུས་དང༌། ཡིད་ཀྱི་འདུ་བ་དང་འགོད་པ་མ་དམིགས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་ཞེས་གང་ལ་མིང་དུ་གདགས་པར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་མིག་དང༌། རྣ་བ་དང༌། སྣ་དང
Chinese
也不是住，也不是不住，也不是离住，也不是非离住。那是什么缘故呢？因为那个名字不存在。这样一来，那个名字也不是住，也不是不住，也不是离住，也不是非离住。世尊，我没有知晓、没有照见、没有如实见到色的积聚和消散。世尊，我没有知晓、没有照见、没有如实见到受的积聚和消散。世尊，我没有知晓、没有照见、没有如实见到想的积聚和消散。世尊，我没有知晓、没有照见、没有如实见到行蕴的积聚和消散。世尊，我没有照见、没有如实见到识的积聚和消散。世尊，我既然没有照见、没有如实见到色等等的积聚和消散，那么菩萨这个名字应该加在谁身上呢？世尊，用这种方式，那个名字也不是住，也不是不住，也不是离住，也不是非离住。那是什么缘故呢？因为那个名字不存在。这样一来，那个名字也不是住，也不是不住，也不是离住，也不是非离住。世尊，我没有照见、没有如实见到眼的积聚和消散。世尊，我没有照见、没有如实见到耳的积聚和消散。世尊，我没有照见、没有如实见到鼻的积聚和消散。世尊，我没有照见、没有如实见到舌的积聚和消散。世尊，我没有照见、没有如实见到身的积聚和消散。世尊，我没有照见、没有如实见到意的积聚和消散。世尊，我既然没有照见、没有如实见到眼、耳、鼻、舌、身、意的积聚和消散，那么菩萨这个名字应该加在谁身上呢？世尊，虽然如此，眼、耳、鼻、
English
It is also not abiding, it is also not non-abiding, it is also not separated from abiding, it is also not non-separated from abiding. What is the reason for that? Because that name does not exist. Thus, that name is also not abiding, it is also not non-abiding, it is also not separated from abiding, it is also not non-separated from abiding. Blessed One, I have not known, have not perceived, have not truly seen the accumulation and dissipation of form. Blessed One, I have not known, have not perceived, have not truly seen the accumulation and dissipation of feeling. Blessed One, I have not known, have not perceived, have not truly seen the accumulation and dissipation of perception. Blessed One, I have not known, have not perceived, have not truly seen the accumulation and dissipation of formations. Blessed One, I have not perceived, have not truly seen the accumulation and dissipation of consciousness. Blessed One, since I have not perceived, have not truly seen the accumulation and dissipation of form and so on, on whom should the name Bodhisattva be bestowed? Blessed One, in this way also, that name is also not abiding, it is also not non-abiding, it is also not separated from abiding, it is also not non-separated from abiding. What is the reason for that? Because that name does not exist. Thus, that name is also not abiding, it is also not non-abiding, it is also not separated from abiding, it is also not non-separated from abiding. Blessed One, I have not perceived, have not truly seen the accumulation and dissipation of the eye. Blessed One, I have not perceived, have not truly seen the accumulation and dissipation of the ear. Blessed One, I have not perceived, have not truly seen the accumulation and dissipation of the nose. Blessed One, I have not perceived, have not truly seen the accumulation and dissipation of the tongue. Blessed One, I have not perceived, have not truly seen the accumulation and dissipation of the body. Blessed One, I have not perceived, have not truly seen the accumulation and dissipation of the mind. Blessed One, since I have not perceived, have not truly seen the accumulation and dissipation of the eye, ear, nose, tongue, body, and mind, on whom should the name Bodhisattva be bestowed? Blessed One, although it is so, the eye, ear, nose,