Tibetan
་ཉིད་དང༌། དབེན་པ་དང༌། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡང་གཞན་མ་ཡིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་གཞན་མ་ཡིན། སྔོན་གྱི་མཐའ་ཡང་གཞན་མ་ཡིན། ཕྱི་མའི་མཐའ་ཡང་གཞན་མ་ཡིན། དབུས་ཀྱང་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པའི་བར་དུ་མེད་པ་དང༌། སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། དབེན་པ་དང༌། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཡིན་པ་དང༌། སྔོན་གྱི་མཐའ་གང་ཡིན་པ་དང༌། ཕྱི་མའི་མཐའ་གང་ཡིན་པ་དང༌། དབུས་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཉིས་སུ་མེད་དེ་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་དོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་རྣམ་གྲངས་འདིས་ཀྱང་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང༌། ཕྱི་མའི་མཐའ་དང༌། དབུས་སུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉེ་བར་མི་དམིགས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་གཞན་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་མེད་པ་དང༌། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་ཐམས་ཅད་མེད་པ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མེད་པ་དང༌། དེ་བཞིན་ཉིད་མེད་པ་དང༌། ཡང་དག་པའི་མཐའ་མེད་པ་དང༌། ཡང་དག་པའི་མཐའ་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། ཡང་དག་པའི་མཐའ་དབེན་པ་ཉིད་དང༌། ཡང་དག་པའི་མཐའ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་དང་དབུས་རྣམས་མི་དམིགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་མེད་པ་ནས། ཡང་དག་པའི་མཐའི་བར་དུ་མེད་པ་དང༌། ཡང་དག་པའི་མཐའ་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། ཡང་དག་པའི་མཐའ་དབེན་པ་ཉིད་དང༌། ཡང་དག་པའི་མཐའ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང༌། ཕྱི་མའི་མཐའ་དང༌། དབུས་མི་དམིགས་ཏེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་མེད་པ་ཡང་གཞན་མ་ཡིན། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་གཞན་ མ་ཡིན། དབེན་པ་ཡང་གཞན་མ་ཡིན། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡང་གཞན་མ་ཡིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་གཞན་མ་ཡིན། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཀྱང་གཞན་མ་ཡིན། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་ཡང་གཞན་མ་ཡིན། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱང་གཞན་མ་ཡིན། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་གཞན་མ་ཡིན། ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཡང་གཞན་མ་ཡིན། སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་དང་དབུས་ཀྱང་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟར་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་ནས། ཡང་དག་པའི་མཐའི་བར་དུ་མེད་པ་དང༌། སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། དབེན་པ་དང༌། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཡིན་པ་དང༌། སྔོན་གྱི་མཐའ་དང༌། ཕྱི་མའི་མཐའ་དང༌། དབུས་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་གཉིས་སུ་མེད་དེ་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་དོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་རྣམ་གྲངས་དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང༌། ཕྱི་མའི་མཐའ་དང༌། དབུས་རྣམས་དམིགས་སུ་མེད་དོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་གཞན་ཡང་ཉན་ཐོས་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྔོན་གྱི་མཐར་མི་དམིགས་སོ། །ཉན་ཐོས་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། དབེན་པ་དང༌། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྔོན་གྱི་མཐར་མི་དམིགས་སོ། །ཉན་ཐོས་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱི་མའི་མཐར་མི་དམིགས་སོ། །ཉན་ཐོས་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། དབེན་པ་དང༌། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱི་མའི་མཐར་མི་དམིགས་སོ། །ཉན་ཐོས་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དབུས་སུ་མི་དམིགས་སོ། །ཉན་ཐོས་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། དབེན་པ་དང༌། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དབུས་སུ་མི་དམིགས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་གཞན་ཡང་རང་སངས་རྒྱས་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྔོན་གྱི་མཐར་མི་དམིགས་སོ། །རང་སངས་རྒྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། དབེན་པ་དང༌། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྔོན་གྱི་མཐར་མི་དམིགས་སོ། །རང་སངས་རྒྱས་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱི་མའི་མཐར་མི་དམིགས་སོ། །རང་སངས་རྒྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། དབེན་པ་དང༌། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱི་མའི་མཐར་མི་དམིགས་ སོ། །རང་སངས་རྒྱས་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དབུས་སུ་མི་དམིགས་སོ། །རང་སངས་རྒྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། དབེན་པ་དང༌། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དབུས་སུ་མི་དམིགས་སོ།། །།བམ་པོ་ཉི་ཤུ་གསུམ་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྔོན་གྱི་མཐར་མི་དམིགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། དབེན་པ་དང༌། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྔོན་གྱི་མཐར་མི་དམིགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱི་མའི་མཐར་མི་དམིགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། དབེན་པ་དང༌། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱི་མའི་མཐར་མི་དམིགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དབུས་སུ་མི་དམིགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། དབེན་པ་དང༌། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དབུས་སུ་མི་དམིགས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་གཞན་ཡང་སངས་རྒྱས་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱ
Chinese
以及寂静和无自性也并非他者。菩萨也并非他者。前际也并非他者。后际也并非他者。中间也并非他者。具寿舍利子，如是则在佛之不共法之间，无和空性以及寂静和无自性为何，菩萨为何，前际为何，后际为何，中间为何，彼等一切亦无二，是无二可作的。具寿舍利子，以此等方式，于前际和后际以及中间，菩萨不现见。具寿舍利子，又，一切等持无，一切陀罗尼门无，法界无，如是性无，真实际无，真实际空性，真实际寂静性，真实际无自性之故，菩萨之前际和后际和中间诸不现见。何以故？具寿舍利子，从等持无，乃至真实际之间，无和真实际空性，真实际寂静性，真实际无自性，于前际和后际和中间不现见。具寿舍利子，无也并非他者。空性也并非他者。寂静也并非他者。无自性也并非他者。菩萨也并非他者。等持也并非他者。陀罗尼门也并非他者。法界也并非他者。如是性也并非他者。真实际也并非他者。前际和后际和中间也并非他者。具寿舍利子，如是则等持无为何，乃至真实际之间，无和空性以及寂静和无自性，菩萨为何，前际和后际和中间为何，彼等一切是无二，是无二可作的。具寿舍利子，方式
English
And emptiness, and signlessness are also not other. Bodhisattva is also not other. The prior limit is also not other. The posterior limit is also not other. The middle is also not other. Shariputra, if that is the case, then between the unmixed dharmas of the Buddha, what is non-existence and emptiness, and what is secluded and what is without essence, and what is the bodhisattva, and what is the prior limit, and what is the posterior limit, and what is the middle, all of those are non-dual, they are non-dual to be made. Shariputra, by these aspects also, the bodhisattva is not observed in the prior limit and the posterior limit and the middle. Shariputra, furthermore, all samadhis are non-existent, and all dharani doors are non-existent, and the element of dharma is non-existent, and suchness is non-existent, and the ultimate reality is non-existent, and the emptiness of the ultimate reality, and the seclusion of the ultimate reality, and because of the non-essence of the ultimate reality, the prior limit and the posterior limit and the middle of the bodhisattva are not observed. Why is that? Shariputra, from the non-existence of samadhi, up to the ultimate reality, non-existence and the emptiness of the ultimate reality, and the seclusion of the ultimate reality, and the non-essence of the ultimate reality, the prior limit and the posterior limit and the middle are not observed. Shariputra, non-existence is also not other. Emptiness is also not other. Seclusion is also not other. Non-essence is also not other. Bodhisattva is also not other. Samadhi is also not other. The door of dharani is also not other. The element of dharma is also not other. Suchness is also not other. The ultimate reality is also not other. The prior limit and the posterior limit and the middle are also not other. Shariputra, if that is the case, then what is the non-existence of samadhi, up to the ultimate reality, non-existence and emptiness, and seclusion and non-essence, and what is the bodhisattva, and what is the prior limit, and what is the posterior limit, and what is the middle, all of those are non-dual, they are non-dual to be made. Shariputra, aspect
Chinese
如是菩萨，前际之后际，及中皆无所缘。具寿舍利子，复次以无声闻故，菩萨不缘前际。以声闻空性、远离、无自性故，菩萨不缘前际。以无声闻故，菩萨不缘后际。以声闻空性、远离、无自性故，菩萨不缘后际。以无声闻故，菩萨不缘中际。以声闻空性、远离、无自性故，菩萨不缘中际。具寿舍利子，复次以无独觉故，菩萨不缘前际。以独觉空性、远离、无自性故，菩萨不缘前际。以无独觉故，菩萨不缘后际。以独觉空性、远离、无自性故，菩萨不缘后际。 以无独觉故，菩萨不缘中际。以独觉空性、远离、无自性故，菩萨不缘中际。 第二十三品 具寿舍利子，复次以无菩萨故，菩萨不缘前际。以菩萨空性、远离、无自性故，菩萨不缘前际。以无菩萨故，菩萨不缘后际。以菩萨空性、远离、无自性故，菩萨不缘后际。以无菩萨故，菩萨不缘中际。以菩萨空性、远离、无自性故，菩萨不缘中际。具寿舍利子，复次以无佛故，菩
English
Thus, a Bodhisattva does not focus on the past extreme, the future extreme, or the middle. Furthermore, Shariputra, because there are no Shravakas, a Bodhisattva does not focus on the past extreme. Because Shravakas are emptiness, secluded, and without inherent existence, a Bodhisattva does not focus on the past extreme. Because there are no Shravakas, a Bodhisattva does not focus on the future extreme. Because Shravakas are emptiness, secluded, and without inherent existence, a Bodhisattva does not focus on the future extreme. Because there are no Shravakas, a Bodhisattva does not focus on the middle. Because Shravakas are emptiness, secluded, and without inherent existence, a Bodhisattva does not focus on the middle. Furthermore, Shariputra, because there are no Pratyekabuddhas, a Bodhisattva does not focus on the past extreme. Because Pratyekabuddhas are emptiness, secluded, and without inherent existence, a Bodhisattva does not focus on the past extreme. Because there are no Pratyekabuddhas, a Bodhisattva does not focus on the future extreme. Because Pratyekabuddhas are emptiness, secluded, and without inherent existence, a Bodhisattva does not focus on the future extreme. Because there are no Pratyekabuddhas, a Bodhisattva does not focus on the middle. Because Pratyekabuddhas are emptiness, secluded, and without inherent existence, a Bodhisattva does not focus on the middle. Twenty-third Chapter Furthermore, Shariputra, because there are no Bodhisattvas, a Bodhisattva does not focus on the past extreme. Because Bodhisattvas are emptiness, secluded, and without inherent existence, a Bodhisattva does not focus on the past extreme. Because there are no Bodhisattvas, a Bodhisattva does not focus on the future extreme. Because Bodhisattvas are emptiness, secluded, and without inherent existence, a Bodhisattva does not focus on the future extreme. Because there are no Bodhisattvas, a Bodhisattva does not focus on the middle. Because Bodhisattvas are emptiness, secluded, and without inherent existence, a Bodhisattva does not focus on the middle. Furthermore, Shariputra, because there are no Buddhas,