Tibetan
དི་ནི་གང་ལ་གནས་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་ཆེན་པོ་དང༌། སེམས་ཅན་གྱི་སྡེ་ཆེན་པོའི་མཆོག་ཉིད་དུ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་པ་དང༌། བྱོལ་སོང་གི་སྐྱེ་གནས་པ་དང༌། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་པའི་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་ཅིག་གིས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དེ་དག་གི་དོན་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་དེ་བདག་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་ བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ནི། འདི་ལྟར་ཇི་སྲིད་དུ། སེམས་ཅན་དེ་དག་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཀྱི་བར་དུ་བདག་གིས་སེམས་ཅན་རེ་རེའི་དོན་དུ་ཡང་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་མང་པོར་དེ་དག་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་དབྱིངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཀྱི་བར་དུ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང༌། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་དང༌། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱའོ་སྙམ་ཞིང་ཚུལ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཕུང་པོ་མ་ལུས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཀྱི་བར་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱས་ཏེ། དེ་ནས་གདོད་བདག་གི་དོན་དུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་དེ། བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ། རབ་འབྱོར་འདི་ནི་གང་གིས་སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་ཆེན་པོ་དང༌། སེམས་ཅན་གྱི་སྡེ་ཆེན་པོའི་མཆོག་ཉིད་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་པ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སེམས་བསྐྱེད་པ་གང་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་བར་བྱ་བ་རླབས་པོ་ཆེའི་སེམས་སུ་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་སེམས་རླབས་པོ་ཆེ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་འདོད་ཆགས་ཀྱི་སེམས་མི་བསྐྱེད། ཞེ་སྡང་གི་སེམས་མི་བསྐྱེད། གཏི་མུག་གི་སེམས་མི་བསྐྱེད། བརྩེ་བའི་སེམས་མི་བསྐྱེད། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སེམས་དང༌། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སེམས་ཀྱང་མི་བསྐྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། རབ་འབྱོར་འདི་ནི་གང་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཉིད་དུ་བྱེད་ཀྱང་དེས་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་སེམས་རླབས་པོ་ཆེའོ། །རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་མི་སྒུལ་ པའི་སེམས་དང་ལྡན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་སེམས་མི་སྒུལ་བ་ཉིད་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང༌། དེས་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། རབ་འབྱོར་འདི་ནི་གང་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་སེམས་མི་སྒུལ་བའོ། །རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཕན་པ་དང༌། བདེ་བའི་སེམས་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྐྱོབ་ཅིང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེས་ཀྱང་རློམ་སེམས་སུ་འགྱུར་བ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། རབ་འབྱོར་འདི་ནི་གང་ལ་གནས་ན་སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་ཆེན་པོ་དང༌། སེམས་ཅན་གྱི་སྡེ་ཆེན་པོའི་མཆོག་ཏུ་དེ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བྱེད་པར་འགྱུར་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཕན་པ་དང༌། བདེ་བའི་སེམས་སོ། །རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ནི་ཆོས་ལ་དགའ་བ་དང༌། ཆོས་ལ་ཀུན་དགའ་བའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཆོས་གང་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་དབྱེར་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་ནི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཆོས་ལ་དགའ་བ་གང་ཞེ་ན། ཆོས་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་ནི་ཆོས་ལ་དགའ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཆོས་ལ་ཀུན་དགའ་བ་གང་ཞེ་ན། ཆོས་སྒོམ་ཞིང་མང་དུ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་ནི་ཆོས་ལ་ཀུན་དགའ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཆོས་ལ་དགའ་བ་དང༌། ཀུན་དགའ་བའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྩོན་པ་གང་ཞེ་ན། མངོན་པར་སྦྱོར་བ་སྟེ། འདི་ནི་ཆོས་ལ་དགའ་བ་དང༌། ཆོས་ལ་ཀུན་དགའ་བའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྩོན་པ་ཞེས་བྱའོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པས་སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་དང༌། སེམས་ཅན་གྱི་སྡེ་ཆེན་པོའི་མཆོག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དེ་མི་དམིག
Chinese
此乃安住于何处？菩萨摩诃萨们以不执著众生大集和众生大部的殊胜之方式行事，是金刚般的发心。 善现，此外，菩萨摩诃萨如是发心：凡有多少堕入地狱的众生、转生为旁生的众生、阎罗世界的众生，他们将感受痛苦的感受，为了他们的利益，我将感受那痛苦的感受。 菩萨摩诃萨应如是发心：如此，直至那些众生无余涅槃之间，我亦将为每一个众生的利益，于无数百千万亿劫中，直至彼等无余之界涅槃之间，感受地狱众生、畜生之生处、阎罗世界之痛苦。如是，以这种方式，直至一切众生于无余涅槃之界中完全涅槃之间，为了所有众生的利益，感受所有地狱等众生的痛苦。之后，我才为了自己的利益而种下善根，于无数百千万亿劫中积聚菩提之资粮，然后现证无上正等觉。应如是发心。 善现，此乃以不执著众生大集和众生大部的殊胜之方式行事，是金刚般的发心。 善现，此外，菩萨摩诃萨的发心，应以何种方式成为一切众生之殊胜，即应成为伟大的心。 菩萨摩诃萨的伟大之心是这样的：从最初发心开始，不生起贪欲之心，不生起嗔恨之心，不生起愚痴之心，不生起爱恋之心。
English
Where does this reside? Bodhisattva-Mahasattvas act in a way that does not cling to the great assembly of beings and the excellence of the great division of beings, it is the diamond-like generation of the mind. Furthermore, Subhuti, the Bodhisattva-Mahasattva generates the mind with this thought: "For the sake of as many beings as there are who fall into hell, who are born as animals, and who are in the realm of Yama, who will experience the feeling of suffering, I will experience that feeling of suffering for their benefit." The Bodhisattva-Mahasattva should generate the mind in this way: "Thus, for as long as those beings do not completely pass into nirvana without any remainder, I will also, for the benefit of each being, experience the suffering of hell beings, the place of birth of animals, and the realm of Yama for many hundreds of thousands of millions of eons, until they pass into nirvana in the realm without any remainder." In this way, until all beings completely pass into nirvana in the realm of complete nirvana without any remainder, for the benefit of all beings, I will experience all the suffering of hell beings and so forth. Then, I will first plant the roots of virtue for my own benefit, and after accumulating the accumulations of enlightenment for many hundreds of thousands of millions of eons, I will then manifest complete enlightenment into unsurpassed, perfect, and complete enlightenment. One should generate the mind in this way. Subhuti, this is the diamond-like generation of the mind that acts in a way that does not cling to the great assembly of beings and the excellence of the great division of beings. Furthermore, Subhuti, the generation of the mind of the Bodhisattva-Mahasattva, in what way should it become the excellence of all beings, that is, it should become a great mind. The great mind of the Bodhisattva-Mahasattva is this: from the moment of first generating the mind, one does not generate a mind of desire, one does not generate a mind of hatred, one does not generate a mind of delusion, one does not generate a mind of affection.
Chinese
是的，不生起声闻的心和独觉的心，这是什么呢？ 善现，这是以何者成为一切有情之最胜，却不因此而生起骄慢心的菩萨摩诃萨的大心。 善现，再者，菩萨摩诃萨应当具有不动的（不为所动的）心。 对此，菩萨摩诃萨的不动心就是： 忆念具有一切相智，却不因此而生起骄慢心，这是什么呢？ 善现，这是以何者成为一切有情之最胜的菩萨摩诃萨的不动心。 善现，再者，菩萨摩诃萨应当为一切有情生起利益和安乐的心。 对此，菩萨摩诃萨的利益和安乐的心就是： 救护一切有情，不舍弃一切有情，却不因此而生起骄慢心，这是什么呢？ 善现，这是安住于何处，能以不执著的方式，成为有情大群和有情大类的最胜的菩萨摩诃萨的利益和安乐的心。 善现，再者，菩萨摩诃萨应当勤奋于对法的欢喜和对法的极喜的瑜伽。 对此，什么是法呢？ 是一切法无有分别，这称为法。 对此，什么是对法的欢喜呢？ 是对法现前欢喜，这称为对法的欢喜。 对此，什么是对法的极喜呢？ 是修习法并使其增多，这称为对法的极喜。 对此，什么是勤奋于对法的欢喜和极喜的瑜伽呢？ 是现前修习，这称为勤奋于对法的欢喜和对法的极喜的瑜伽。 善现，如是菩萨摩诃萨行于般若波罗蜜多，成为有情大聚和有情大类的最胜，却不执著。
English
Yes, it is that which does not generate the mind of a Hearer or the mind of a Solitary Buddha. Subhuti, this is the great mind of a Bodhisattva-Mahasattva who, by whatever means he becomes the most excellent of all sentient beings, does not become conceited thereby. Furthermore, Subhuti, a Bodhisattva-Mahasattva should possess an unmoving mind. In this regard, the unmoving mind of a Bodhisattva-Mahasattva is this: He keeps in mind that he possesses all-aspects of knowledge, but he does not become conceited thereby. Subhuti, this is the unmoving mind of a Bodhisattva-Mahasattva by which he becomes the most excellent of all sentient beings. Furthermore, Subhuti, a Bodhisattva-Mahasattva should generate a mind of benefit and happiness for all sentient beings. In this regard, the mind of benefit and happiness of a Bodhisattva-Mahasattva is this: He protects all sentient beings and does not abandon all sentient beings, but he does not become conceited thereby. Subhuti, this is the mind of benefit and happiness of a Bodhisattva-Mahasattva who, abiding in whatever place, will become the most excellent of a great assembly of sentient beings and a great multitude of sentient beings in a non-apprehending manner. Furthermore, Subhuti, a Bodhisattva-Mahasattva should strive in the yoga of delight in the Dharma and great delight in the Dharma. In this regard, what is the Dharma? It is that all Dharmas are without distinction; this is called the Dharma. In this regard, what is delight in the Dharma? It is manifest delight in the Dharma; this is called delight in the Dharma. In this regard, what is great delight in the Dharma? It is meditating on the Dharma and making it abundant; this is called great delight in the Dharma. In this regard, what is striving in the yoga of delight in the Dharma and great delight in the Dharma? It is manifest practice; this is called striving in the yoga of delight in the Dharma and great delight in the Dharma. Subhuti, in this way, a Bodhisattva-Mahasattva, by practicing the Perfection of Wisdom, becomes the most excellent of a great mass of sentient beings and a great multitude of sentient beings, but he does not apprehend it.