Tibetan
བའི་དང་པོ་མདོར་བསྡུས་པ་ལ་དགའ་བའི་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་གདགས་པར་མོས་པས་མདོར་བསྡུས་པ་དང༌། གཉིས་པ་རྒྱས་པ་ལ་དགའ་བ་ལ་རྒྱས་པ་ཡང་མདོ་ལས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་ལ་ནི་འདས་པ་དང་མ་བྱོན་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་དགོངས་པ་མཛད་དོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། གསུམ་པ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་དོན་ལ་ནན་ཏན་མི་བྱེད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་བ་ཡང་མདོ་ལས། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དབང་པོ་རྣོན་པོའི་འཇུག་པ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟན། བཞི་པ་བྱུང་བ་དང་འགག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་མེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་འདི་ལྟར་བདག་གིས་ཀྱང་འདས་པ་དང་མ་བྱོན་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་གང་དག་བརྙེས་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་རེ་བར་བྱའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། ལྔ་པ་ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་དང་མི་ལྡན་པས་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་མེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ལྟར་བརྩོན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། དྲུག་པ་མ་འོངས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་མེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་ཐ་ན་སེ་གོལ་གཏོགས་པ་ཙམ་ཞིག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པར་འགྱུར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བདུན་པ་ ཞི་བ་ལ་སོགས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་སྦྱོར་བའི་ལམ་ཡང་མདོ་ལས། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པར་བགྱི། ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་བགྱི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བརྒྱད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་བའི་ལམ་ཡང་མདོ་ལས། གང་ཡང་འདི་སྐད་དུ་ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་བགྱི་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། དགུ་པ་རང་བཞིན་མེད་པས་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཡང་མདོ་ལས། གང་ཡང་འདི་སྐད་དུ་ཇི་
Chinese
第一，对于喜欢简略的众生，因为乐意利益他们而作简略的开示；第二，对于喜欢广繁的众生，也作广繁的开示，如经中所说：“对于般若波罗蜜多行持，过去、未来和现在诸佛世尊也都会加以关注。”等等。第三，对于不如实按照所说之义精进修持，因此未被诸佛如来完全摄受的情况，如经中所说：“禀告世尊，这位菩萨摩诃萨是根器敏锐者的行境。”等等。第四，由于生起和灭尽的缘故，没有与解脱道相应的功德，如经中所说：“善现，因此，菩萨摩诃萨在般若波罗蜜多中行持时，应当这样期望：我也能获得过去、未来和现在诸佛世尊所证得的诸法。”等等。第五，由于不具备如实出生的因，因此没有见道的功德，如经中所说：“如此精进的菩萨摩诃萨，将迅速现证无上圆满菩提。”等等。第六，由于没有未来，因此没有修道的功德，如经中所说：“善现，再者，如果菩萨摩诃萨如此在般若波罗蜜多中行持时，即使只是弹指一瞬间修持般若波罗蜜多。”等等。第七，寂静等等是与涅槃相应的道，如经中所说：“禀告世尊，菩萨摩诃萨应如何行持般若波罗蜜多？应如何现证般若波罗蜜多？”等等。第八，现证空性本身就是见道，如经中所说：“如果有人这样说：应如何现证般若波罗蜜多？”等等。第九，无自性是修道，如经中所说：“如果有人这样说：如
English
First, for beings who like brevity, a brief explanation is given out of a desire to benefit them. Second, for those who like elaboration, an elaborate explanation is also given, as stated in the sutra: "The Buddhas, the Bhagavat, of the past, future, and present, also pay attention to the practice of the Perfection of Wisdom," and so on. Third, for those who do not diligently practice the meaning as it is taught, and therefore are not fully embraced by the Buddhas, as stated in the sutra: "The Bodhisattva Mahasattva is the realm of those with sharp faculties," and so on. Fourth, because of arising and ceasing, there is no merit of the path associated with liberation, as stated in the sutra: "Subhuti, therefore, when a Bodhisattva Mahasattva practices the Perfection of Wisdom, one should hope that one will also attain the dharmas attained by the Buddhas, the Bhagavat, of the past, future, and present," and so on. Fifth, because it does not possess the cause of truly arising, there is no merit of the path of seeing, as stated in the sutra: "A Bodhisattva Mahasattva who strives in this way will quickly awaken to unsurpassed, perfect, and complete enlightenment," and so on. Sixth, because there is no future, there is no merit of the path of meditation, as stated in the sutra: "Subhuti, furthermore, if a Bodhisattva Mahasattva practices the Perfection of Wisdom in this way, even just snapping one's fingers is practicing the Perfection of Wisdom," and so on. Seventh, tranquility and so on are the paths associated with Nirvana, as stated in the sutra: "Bhagavan, how should a Bodhisattva Mahasattva practice the Perfection of Wisdom? How should one realize the Perfection of Wisdom?" and so on. Eighth, realizing emptiness itself is the path of seeing, as stated in the sutra: "If someone says, 'How should one realize the Perfection of Wisdom?'" and so on. Ninth, no self-nature is the path of meditation, as stated in the sutra: "If someone says, 'How
Tibetan
ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པར་བགྱི་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་གཟུང་བར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་ལ་དགུར་ཕྱེ་བའི་དང་པོ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་བྲལ་བས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་སྐྱེ་བ་ཡང་མདོ་ལས། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཡུན་རིང་པོ་ཇི་སྲིད་ཅིག་ཏུ་སྤྱད་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པ་ལགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། གཉིས་པ་སངས་རྒྱས་ལ་དམིགས་པའི་བསོད་ནམས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་མེད་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། གསོལ་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་མ་ཆད་ཅིང་མ་བྲལ་བར་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བར་སྤྱད་པར་བགྱི་བ་ལགས་སམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། གསུམ་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཅན་དང༌། བཞི་པ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེའི་སྦྱིན་པ་སྔོན་དབྱེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། འདུས་བྱས་སམ། འདུས་མ་བྱས་སམ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཆོས་སམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སམ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་དག་ཀྱང་གདགས་སུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ལྔ་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒྲིབ་པ་མེད་པས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡིད་ལ་མི་ བྱེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་མེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། དྲུག་པ་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒོམ་པ་དང༌། བདུན་པ་དམིགས་པ་མེད་པས་བསྒོམ་པ་མེད་པ་དང༌། བརྒྱད་པ་དམིགས་པ་དང་མི་དམིགས་པ་གཉི་ག་མེད་པས་སྒོམ་པ་ཡང་མེད་སྒོམ་པ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཡང་མདོ་ལས། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་མི་དམིགས་པར་འགྱུར། ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་དམིགས་པར་འགྱུར་ལགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། དགུ་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པས་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་གཟུང་བའི་རྟོག་པ་ཡང་མདོ་ལས། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་བགྱིས་པ་དང༌། འགྱུར་བ་མ་མཆིས་པ་ལགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཐེག་པ་གསུམ་པོ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང༌། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་འདི་དག་རྣམ་པར་དགོད་པར་འགྱུར་ལགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དང་པོ་ལ་དགུར་ཕྱེ་བའི་དང་པོ་རྫས་སུ་ཡོད་པར་མ་སྐྱེས་པས་སེམས
Chinese
如是，以“当修习般若波罗蜜多”等语作指示。关于修道之所执，第二种分别念分为九类，第一类是由于远离善知识而不生起菩提心，经中也说：请问：世尊，菩萨摩诃萨修习般若波罗蜜多，要经历多久才能算是修习般若波罗蜜多呢？等等作指示。第二，由于没有以佛为对境的殊胜福德，而不忆念菩提之精华，经中也说：请问：世尊，要如何才能做到心念的相续不断绝、不分离，并持续不断地修习呢？等等作指示。第三，声闻种姓者，以及第四，独觉种姓者，正因为如此，先舍弃对他们的布施，经中也说：有为法，或无为法，或声闻之法，或独觉之法，乃至一切法之间，皆不可施设。以下作指示。第五，由于般若波罗蜜多无有障碍，而不忆念圆满正等觉，经中也说：世尊说：善现，无所行是菩萨摩诃萨修习般若波罗蜜多。等等作指示。第六，以有对境而修习，以及第七，以无对境而无修习，以及第八，以有对境和无对境二者皆无，故既非修习亦非无修习，经中也说：请问：世尊，以何种方式才能成为无对境？以何种方式才能成为有对境呢？等等作指示。第九，由于颠倒显现而执着，故执取与实义不符之分别念，经中也说：请问：世尊，如果一切法皆未曾造作，且无有变异，那么，世尊，要如何安立这三种乘，即声闻乘、独觉乘和佛乘呢？等等作指示。于能执之分别念中，第一类分为九种，第一种是由于未曾生起实有之心。
English
Thus, it is indicated by phrases such as "one should meditate on the Perfection of Wisdom." Regarding the object of grasping on the path of meditation, the second type of conceptualization is divided into nine categories. The first is that Bodhicitta does not arise due to being separated from a virtuous friend, which is also stated in the Sutra: "Asked: O Bhagavan, for how long should a Bodhisattva Mahasattva practice the Perfection of Wisdom to be considered practicing the Perfection of Wisdom?" and so on. Secondly, due to the lack of particularly excellent merit directed towards the Buddha, the essence of Bodhi is not kept in mind, which is also stated in the Sutra: "Asked: O Bhagavan, how should one practice so that the stream of thought is continuous, unbroken, and constantly connected?" and so on. Thirdly, those of the Shravaka lineage, and fourthly, those of the Pratyekabuddha lineage, precisely because of this, giving to them is abandoned first, which is also stated in the Sutra: "Conditioned or unconditioned, the Dharma of Shravakas or the Dharma of Pratyekabuddhas, even among all Dharmas, cannot be designated." This and what follows indicate this. Fifthly, because the Perfection of Wisdom is without obscuration, perfect and complete enlightenment is not kept in mind, which is also stated in the Sutra: "The Bhagavan said: Subhuti, non-action is the practice of the Perfection of Wisdom by a Bodhisattva Mahasattva." and so on. Sixth, meditating with an object, and seventh, not meditating because there is no object, and eighth, because there is neither an object nor no object, there is neither meditation nor non-meditation, which is also stated in the Sutra: "Asked: O Bhagavan, in what way does one become without an object? In what way does one become with an object?" and so on. Ninth, due to perverse clinging, the conceptualization that grasps what is not in accordance with reality is also stated in the Sutra: "Asked: O Bhagavan, if all Dharmas are unmade and unchanging, then, O Bhagavan, how can these three vehicles, the Shravaka Vehicle, the Pratyekabuddha Vehicle, and the Buddha Vehicle, be distinguished?" and so on. Among the conceptualizations of grasping, the first category is divided into nine types, the first of which is that the mind does not arise as something substantially existent.