Tibetan
དག་པ་ལགས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཆོས་གང་ཞིག་ཡོངས་སུ་དག་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་པ་ལགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཅུ་གཉིས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སེམས་མི་སྐྱེ་བས་འཕེལ་བ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་སེར་སྣ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་མི་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཅུ་གསུམ་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་རྟོགས་པའི་སེམས་མི་སྐྱེ་བས་འཕེལ་བ་ཡང་མདོ་ལས། གཟུགས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་མི་སྐྱེད་དོ། །ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་མི་སྐྱེད་དོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཅུ་བཞི་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཀུན་བསྡུས་པས་འཕེལ་བ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ལ་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཅོ་ལྔ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་འཐོབ་པས་འཕེལ་བ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སློབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་བ་གང་འཐོབ་པར་བྱ་བ་དེ་དག་ལས་མི་འཐོབ་པ་གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཅུ་དྲུག་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཉེ་བར་གྱུར་པས་འཕེལ་བ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟར་སློབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བསྟན་པ། རྩེ་མོར་ཕྱིན་པ་ལ་དོན་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྟན་པའི་གསུམ་པ་བསྟན་པ་ཡང་མདོ་ལས། ལེའུ་ལྔ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་པའི་ཀླད་ནས། དེ་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། སེམས་ཀུན་ཏུ་གནས་པ། རྩེ་མོ་ལ་དོན་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྟན་པའི་བཞི་པ་སེམས་ཀུན་དུ་གནས་པ་ཡང་མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་གིས་ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བགྱིད་པ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་བསྟན། དོན་དེ་བཞི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་བཞི་དང་གོ་རིམ
Chinese
如果清净，菩萨摩诃萨以何种法完全清净而证悟呢？等等经中已宣说。第十二，不生与波罗蜜多相违之心的增长，经中也说： 善现，此外，菩萨摩诃萨行般若波罗蜜多时，不生悭吝之心，等等经中已宣说。第十三，不生证悟具有色等之心而增长，经中也说： 不生具有色之心。受、想、行、识，不生具有之心，等等经中已宣说。第十四，以总摄一切波罗蜜多而增长，经中也说： 善现，如是行此甚深般若波罗蜜多之菩萨摩诃萨，即是已如实执持一切六波罗蜜多。等等经中已宣说。第十五，以获得一切圆满而增长，经中也说： 何以故？善现，修学般若波罗蜜多之菩萨摩诃萨，凡所应得之圆满，彼等之中无有不得者。等等经中已宣说。第十六，以趋近于圆满菩提而增长，经中也说： 善现，如此修学之菩萨摩诃萨，是趋近于一切种智者。等等经中已宣说。 教法。 对于登峰造极，以八种意义宣说，第三是教法，经中也说： 于第五十八品之首，尔时天帝释作是念： 于此菩萨摩诃萨布施波罗蜜多，等等经中已宣说。 心之遍住。 对于顶峰，以八种意义宣说，第四是心之遍住，经中也说： 世尊，若善男子或善女子，凡新入于大乘之菩萨摩诃萨等，随喜彼等发心，等等已宣说。彼四义与四种决择分及次第相应
English
If it is pure, by what Dharma does a Bodhisattva-Mahasattva become completely pure and realize enlightenment? Etc., as taught in the sutras. Twelfth, the increase by not generating a mind contrary to the Paramitas, as also stated in the sutras: Subhuti, furthermore, when a Bodhisattva-Mahasattva practices the Perfection of Wisdom, he does not generate a mind of stinginess, etc., as taught in the sutras. Thirteenth, the increase by not generating a mind that realizes having form, etc., as also stated in the sutras: He does not generate a mind that has form. Feeling, perception, formation, and consciousness, he does not generate a mind that has them, etc., as taught in the sutras. Fourteenth, the increase by encompassing all the Paramitas, as also stated in the sutras: Subhuti, thus, a Bodhisattva-Mahasattva who practices this profound Perfection of Wisdom has truly grasped all six Paramitas. Etc., as taught in the sutras. Fifteenth, the increase by obtaining all perfections, as also stated in the sutras: Why is that? Subhuti, a Bodhisattva-Mahasattva who studies the Perfection of Wisdom, among all the perfections that should be obtained, there is none that is not obtained. Etc., as taught in the sutras. Sixteenth, the increase by approaching perfect enlightenment, as also stated in the sutras: Subhuti, thus, a Bodhisattva-Mahasattva who studies in this way is approaching omniscience. Etc., as taught in the sutras. The Teaching. Regarding the culmination, it is taught with eight meanings, the third being the Teaching, as also stated in the sutras: From the beginning of the fifty-eighth chapter, then the Lord of the Gods, Indra, thought to himself: In this Bodhisattva-Mahasattva, the Perfection of Giving, etc., as taught in the sutras. The Abiding of the Mind. Regarding the peak, it is taught with eight meanings, the fourth being the abiding of the mind, as also stated in the sutras: Blessed One, any son or daughter of good family who rejoices in the generation of the mind by Bodhisattva-Mahasattvas who have newly entered the Great Vehicle, etc., as taught. Those four meanings correspond to the four aspects of ascertainment and the order.
Tibetan
ས་བཞིན་སྦྱར་རོ། ། མཐོང་བའི་ལམ། རྩེ་མོ་ལ་དོན་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ལྔ་པ་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་གཟུང་བར་རྟོག་པ་གཉིས་ཏེ། འཇུག་པ་ལ་རྟོག་པ་དང༌། ལྡོག་པ་ལ་རྟོག་པའོ། །འཛིན་པར་རྟོག་པ་ལ་ཡང་གཉིས་ཏེ། སྐྱེས་བུ་རྫས་སུ་འཛིན་པ་དང༌། བཏགས་པར་ཡོད་པར་འཛིན་པ་དང༌། དེ་ལྟར་བཞི་པོ་རེ་རེ་ལ་དགུ་དགུར་དབྱེ་བ་ལས་རྟོག་པ་དགུའི་དང་པོ་དབེན་པས་མ་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་མདོ་ལས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སེམས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་ལགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། གཉིས་པ་ས་མི་གཡོ་བ་ལ་འཇུག་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་སུ་ངེས་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་དོན་ཟབ་མོ་ལ་སྤྱོད་པ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། གསུམ་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རྟོགས་པས་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ལམ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་ཡང་མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་བགྱི་ན་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ནི་འདི་སྙམ་དུ་སྒྱུ་མ་ནི་བདག་དང་རིང་ལ་སྒྱུ་མ་མཁན་དང་ནི་ཉེའོ་ཞེའམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཞི་པ་སྣང་བརྙན་ཙམ་དུ་ཟད་པས་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་མ་འཁྲུལ་བ་ཡང་མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་བགྱི་ན། གཟུགས་བརྙན་ནི་འདི་སྙམ་དུ་དམིགས་བ་གང་གིས་གཟུགས་བརྙན་འབྱུང་བ་དེ་ནི་བདག་དང་ཉེ་ལ་མེ་ལོང་དང་ ཆབ་དེར་མ་བྱུང་བ་དེར་ནི་བདག་དང་རིང་ངོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་ལགས་སོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། ལྔ་པ་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་མཐོང་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་བླང་བ་དང་དོར་བ་ཉིད་ཀྱིས་མི་མཐུན་པ་དང༌། གཉེན་པོ་ཡང་མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ནི་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་མ་མཆིས་ལགས་སོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། དྲུག་པ་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་རྟོགས་པ་ཡང་མདོ་ལས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་བྱུང་བའི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་མངོན་དུ་བྱེད་དེ། གཞི་དེ་ལས་འདུན་པའི་རྩ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཅིང་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བདུན་བ་དམན་ཞིང་གྱ་ནོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ས་ཐག་སྲིང་བར་བྱེད་པ་ཡང་མདོ་ལ
Chinese
如地一般结合。 见道。 顶上以八义所说的第五见道，于所取而生起二种分别，即于趣入而生分别，于退还而生分别。于执持而生分别亦有二，即执持士夫为实有，及执持为假有。如是四者一一分为九九之别，从九种分别之第一，以寂静而未了悟之自性，经中亦云：此后具寿善现对薄伽梵作如是请问：薄伽梵，如何如幻之心现证无上正等菩提而成佛？等等而说示。第二，以趣入不动地而决定为佛种姓，经中亦云：善现白言：薄伽梵，菩萨摩诃萨乃行于甚深义。等等而说示。第三，以了悟如幻而令见等道亦如实成就，经中亦云：薄伽梵，譬如幻化士夫作如是念：幻术于我为远，于幻术师则为近。等等而说示。第四，以唯是影像而尽，故于所知之境不迷乱，经中亦云：薄伽梵，譬如影像作如是念：由何所缘而生影像，彼于我为近，若于镜与 水处不生者，彼于我为远。如是念者则无有。等等而说示。第五，见功德与过患为先导，由取舍之自性即不相符顺，及对治，经中亦云：薄伽梵，般若波罗蜜多则无有可爱与不可爱。等等而说示。第六，以远离一切垢染之自性，亦即是自之证悟，经中亦云：具寿舍利子，此诸有情乃从颠倒所生之身语意之业而现行，从彼基而于欲乐之根本所生之业之异熟而受持且现证。等等而说示。第七，以卑劣且非广大之自性，而令声闻等之地延长其距离，经中亦云：经
English
Like the earth, combine. The Path of Seeing. The fifth Path of Seeing, which is taught with eight meanings at the summit, has two kinds of conceptualization regarding what is to be grasped: conceptualization upon entering and conceptualization upon turning back. There are also two kinds of conceptualization upon holding: holding a person as real and holding it as nominally existent. Thus, each of the four is divided into ninefold distinctions. The first of the nine conceptualizations is the nature of not understanding due to solitude. The sutra also says: Then, the venerable Subhuti said to the Blessed One: "Blessed One, how does the mind, which is like an illusion, become perfectly enlightened and attain complete Buddhahood?" and so on. Second, by entering the immovable ground, it is determined to be the Buddha's lineage. The sutra also says: Subhuti said: "Blessed One, the Bodhisattva Mahasattva practices profound meaning." and so on. Third, by realizing it as an illusion, the path of seeing and so on is also perfectly accomplished. The sutra also says: "Blessed One, for example, an illusory person thinks: 'Illusion is far from me, and the illusionist is near to me.'" and so on. Fourth, because it is only an image, the object of knowledge is not confused. The sutra also says: "Blessed One, for example, an image thinks: 'The object by which the image arises is near to me, and that which does not arise in the mirror and water is far from me.'" One does not think in this way. and so on. Fifth, seeing qualities and faults precedes acceptance and rejection, which are incompatible, and the antidote. The sutra also says: "Blessed One, in the Perfection of Wisdom, there is neither loveliness nor unloveliness." and so on. Sixth, by the nature of being free from all defilements, it is also one's own realization. The sutra also says: "Venerable Shariputra, these sentient beings manifest actions of body, speech, and mind that arise from perversion, and from that basis, they hold and realize the ripening of karma that arises from the root of desire." and so on. Seventh, by the nature of being inferior and not vast, it extends the distance of the Hearers and so on. The sutra also says: