Tibetan
་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་ནི་གང་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དོན་ནམ། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ཤེས་པའི་དོན་ལ་སྤྱད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་པའི་རང་བཞིན་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་ནི་གང་ཡང་འདོད་ཆགས་དང༌། ཞེ་སྡང་དང༌། གཏི་མུག་གི་དོན་ལ་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་དང༌། ཞེ་སྡང་དང༌། གཏི་མུག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་གང་གི་ཡང་དོན་མི་བྱེད། དོན་མ་ཡིན་པ་ཡང་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་འཐད་པ་བསྟན་པ་ ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དང་དོན་མ་ཡིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མངོན་བར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས། ཆོས་གང་དོན་དུ་བྱ་བའམ། དོན་མེད་པར་བྱ་བ་མ་དམིགས་ཏེ། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སམ། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་གང་ཡང་མི་བྱེད་པས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དོན་དང་དོན་མི་བྱེད་པ་བཀག་པས། འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་དོན་གྱིས་ན་དེའི་དོན་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བའི་དཔེས་ཕན་པ་དང༌། གནོད་པ་མེད་པས་དོན་དང་དོན་མ་ཡིན་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་འཐོབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་སུ་མེད་པ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པ་སྟེ། དོན་དམ་པའོ། །དེ་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་ནི་གང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱིས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ཐོབ་པ་བཀག་པ་དང༌། གཉིས་ཀྱི་ཆོས་ཤིག་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་ཐོབ་པ་བཀག་པ་དང༌། གཉིས་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་མི་དམིགས་པ་ན་ཐོབ་པ་ཡིན་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དབྱེ་བ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རབ་འབྱོར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་དམིགས་སུ་མེད་པའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་འཐད་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ལམ་དང༌། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་མེད་པར་འགྱུར་ཞེས་ཞུས་པ་ལ། ཐམས་ཅད་འདུས་མ་བྱས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར། འདུས་མ་བྱས་པ་ནི་འབྱུང་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་མཚན་མར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དོན་དམ་པའི་
Chinese
是故，是般若波罗蜜多。于苦等谛遍愚昧者，谓苦之义，当用于如其声而知之义，是故如是说。于烦恼自性遍愚昧者，谓贪、嗔、痴之义而用之。何以故？谓贪、嗔、痴之如实性，不作任何义，亦不作非义，是故显示其合理性。 如是，遮止于一切法之义与非义而用之。何以故？谓如来现证菩提后，于何法应作义，或应作无义，皆不观察，不作有为法，亦不作无为法。以般若波罗蜜多遮止作义与不作义，一切圣者以无为之义，故其义如虚空之譬喻，无利益与损害，以义与非义二者不二之方式，证得一切相智，是故如是说。不二者即是不二，是胜义谛。于此遍愚昧者，谓以不二之法遮止证得不二之法，以二之法遮止以二之法证得，若不观察二与不二之法，则说为证得，是故如是说。以何之故，广说如是之如实性之分别，于一切事物显现执着，乃是不顺品之故。善现，一切相智是无所缘，是故如是说。如是作已，缘于无事物之智慧是合理的。此处，若道与涅槃皆无，则一切圣者皆将成为无有，如是请问时，以一切皆由无为所分别之故，无为即是以无生为世间之相，此乃是回答。何以故？谓胜义之
English
Therefore, it is the Perfection of Wisdom. Those who are completely ignorant of the truths such as suffering, it is said that the meaning of suffering should be used in the sense of knowing it as it sounds, that is why it is said. Those who are completely ignorant of the nature of afflictions, it is said that they use it in the sense of attachment, hatred, and ignorance. Why is that? Because the suchness of attachment, hatred, and ignorance does not make any sense, nor does it make non-sense, therefore its rationality is shown. Thus, it is forbidden to use the meaning and non-meaning of all dharmas. Why is that? Because after the Tathagata attained perfect enlightenment, he did not observe which dharma should be made meaningful or meaningless, he did not make conditioned dharmas, nor did he make unconditioned dharmas. Since the Perfection of Wisdom prohibits making sense and not making sense, all noble ones, by the meaning of the unconditioned, its meaning is like the metaphor of space, without benefit or harm, in the way that meaning and non-meaning are not two, one attains all-knowingness, that is why it is said. Non-duality is non-duality, it is the ultimate truth. Those who are completely ignorant of this, it is said that by the non-dual dharma, the attainment of the non-dual dharma is prevented, by the dual dharma, the attainment by the dual dharma is prevented, and if the dual and non-dual dharmas are not observed, then it is said to be attained, that is why it is said. For what reason, the distinctions of suchness are widely explained, and attachment to all things is the opposite side. Subhuti, all-knowingness is without object, that is why it is said. Having done so, the wisdom that focuses on the absence of things is reasonable. Here, if the path and nirvana are both non-existent, then all noble beings will become non-existent, when asked like this, because everything is distinguished by the unconditioned, the unconditioned is the sign of the world by non-arising, this is the answer. Why is that? Because the ultimate
Tibetan
ཚིག་གིས་དོན་དུ་བཏགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཐད་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་མའི་མཐའ་ཤེས་པས་མཐའ་ཡོངས་སུ་ཆད་པ་ནི་ཞུས་པ་ཡིན་ལ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་དེའི་མཐའ་མི་ཤེས་པས་མི་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་དེ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དངོས་པོ་ མེད་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་འཐད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡང་དག་པར་འཇུག་པ་ལ་སེམས་ཅན་དུ་བཏགས་པ་ཡང་མི་དམིགས་ཤིང༌། སེམས་ཅན་དུ་འཛིན་པ་ལས་ཡོངས་སུ་འབྲེལ་བ་ནི་དཀའ་བ་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡམས་ནད་འདི་རྣམས་ཟད་ནས་ནི། །ཡུན་རིང་ལོན་ནས་དབུགས་ཕྱིན་ལྟར། །རྣམ་པ་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་ཡི། །བདེ་བསྒྲུབ་ཡོན་ཏན་ཕུན་ཚོགས་ཀུན། །རྒྱ་མཚོ་ཆེ་ལ་ཆུ་བོ་བཞིན། །འབྲས་བུ་མཆོག་གིས་དཔའ་བ་ཡི། །སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ལ་ནི། །རྣམ་པ་ཀུན་དུ་རྟེན་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། གང་ལྗང་བུའི་སྡོང་བུ་དང༌། འདབ་མ་དང༌། མེ་ཏོག་དང༌། འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དཔེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འགྲོ་བ་མ་ལུས་པའི་བདེ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་མཆོག་མང་ཞིང༌། སྣ་ཚོགས་པའི་དོན་གྱིས་ན་སྐྱེད་མོས་ཚལ་བཟང་པོ་དང་འདྲ་བར་འབྲས་བུ་མཆོག་གིས་དཔའ་ཞིང་མཛེས་པ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ནི་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་དུ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པ་འཐོབ་པའི་འཐད་པ་དང༌། དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སློབ་པ་ན། དབང་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང༌། ལས་རང་གིས་བྱས་པ་དང༌། སྨོན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང༌། དུས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པ་དང༌། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང༌། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་དང༌། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཕན་ཡོན་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་མདོ་ནི། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། སྐྱེས་བུ་ལ་ལ་ཞིག་ལྗང་བུ་བསྐྱེད་པར་འདོད་ལ། སྐྱེས་བུ་དེས་ལྗང་བུ་དེའི་རྩ་བ་མ་དམིགས། ཡལ་ག་དང༌། སྡོང་བུ་དང༌། ལོ་མ་དང༌། མེ་ཏོག་དང༌། འབྲས་བུ་མ་དམིགས་པར་ལྗང་བུ་དེའི་སྡོང་བུ་བསྐྱེད་དེ། དུས་
Chinese
说词与意义不相符，这是合理的。因为了解了后面的边际，所以完全断绝了边际，这是被询问的。对于自己的自性之法，因为不了解它的边际，所以对于具有不了解的人，这是被指示的，这是回答。因此，缘于无事物的智慧是合理的。正因为如此，世尊菩提萨埵摩诃萨埵为了众生，正确地进入无上圆满菩提时，也不观察被安立为众生的事物，从执着众生中完全解脱出来是困难的，等等，这样来指示。这些瘟疫疾病都消尽之后，就像过了很久才呼出一口气一样，以各种方式利益众生的，成办安乐功德圆满的一切，就像大海上汇入河流一样，以殊胜的果实而英勇的，对于那位大菩萨，以各种方式依止。这是说，就像幼苗的树干、树叶、花朵和果实圆满的例子一样，菩提萨埵是福德的田地。因为对于所有众生来说，安乐受用殊胜众多，并且由于各种各样的意义，就像美好的园林一样，以殊胜的果实而英勇美丽的，像那样就应当视为如来。那是因为，从一切法的真如中，获得一切种智完全清净的合理性，并且像那样在真如般若波罗蜜多中学习时，获得根基圆满、业自己所作、愿望的智慧、时节的智慧完全清净、利益众生、佛土完全清净、获得一切种智、转法轮、众生完全从痛苦中解脱的利益，这样来指示。此经是，善现，例如，某人想要培育幼苗，那个人不观察幼苗的根，树枝和树干，树叶和花朵，果实，而培育幼苗的树干，时间
English
It is reasonable to say that words do not correspond to meaning. Because the edge of the latter is known, the edge is completely cut off, which is what was asked. For one's own characteristics, because one does not know its edge, it is indicated to those who possess ignorance, which is the answer. Therefore, the wisdom that focuses on non-things is reasonable. For this very reason, the Bhagavan Bodhisattva Mahasattva, for the sake of sentient beings, when correctly entering the unsurpassed, perfectly complete enlightenment, does not observe what is designated as sentient beings, and it is difficult to be completely separated from clinging to sentient beings, and so on, is indicated in this way. After these plagues are exhausted, just like exhaling a breath after a long time, in all ways benefiting sentient beings, accomplishing all the perfections of happiness and virtue, just like rivers flowing into the great ocean, heroic with excellent fruits, for that great Bodhisattva, rely on in all ways. This is to say that, just like the example of a sapling's trunk, leaves, flowers, and abundant fruits, the Bodhisattva is the field of merit. Because for all beings, the enjoyment of happiness is excellent and abundant, and due to various meanings, just like a beautiful garden, heroic and beautiful with excellent fruits, that should be regarded as the Thus-gone One. That is because, from the suchness of all dharmas, the rationality of obtaining the complete purification of all-knowingness, and when learning in the Prajnaparamita of suchness in that way, obtaining the perfection of faculties, karma done by oneself, the wisdom of aspiration, the complete purification of the wisdom of time, benefiting sentient beings, the complete purification of the Buddha-field, obtaining all-knowingness, turning the wheel of Dharma, the benefit of sentient beings completely liberated from suffering, is indicated in this way. This sutra is, Subhuti, for example, someone wants to cultivate a sapling, that person does not observe the root of the sapling, the branches and trunk, the leaves and flowers, the fruits, but cultivates the trunk of the sapling, time