Tibetan
་པ་ཡང་མ་ཡིན། མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། གཟུགས་མེད་པ། བལྟར་མེད་པ། ཐོགས་པ་མེད་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་མཚན་ཉིད་མེད་པར་མཚན་ཉིད་གཅིག་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་མངོན་པར་རྟོགས་པས་ཆོས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང༌། ཆོས་རྣམས་ནི་གཅིག་ལ་གཅིག་ཐ་མི་དད་པའི་རྣམ་གྲངས་སུ་བྱས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ་རྣམ་པར་དག་པའི་སླད་དུ་མ་སྐྱེས་པ་མཐོང་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང༌། འགྲོ་བ་ལྔ་རྣམས་ཀྱང་ཐ་མི་དད་པར་འགྱུར་ལ། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་དང༌། བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་ལམ་དེ་བསྒོམ་པ་མེད་པས་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་ཡང་མི་འཐད་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་བདག་ནི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་ལ་ཐོབ་པ་ཡོད་པ་དང༌། ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཡོད་པར་མི་འདོད་དོ། །མ་སྐྱེས་པ་ལ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཡོད་པར་མི་འདོད་དོ། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་མི་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཁས་ལེན་པ་མི་འཐད་པར་བསྟན་པ་ དང། མ་སྐྱེས་པ་དང༌། སྐྱེས་པའི་ཆོས་དེ་དག་ལ་སྐྱེས་པ་དང༌། མ་སྐྱེས་པ་ཐོབ་པའམ། ཐོབ་པར་བྱ་བ་མེད་པར་དྲིས་པས་དེ་གཉི་ག་ཡང་དངོས་པོར་མི་འདོད་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་མ་སྐྱེས་པ་དང༌། སྐྱེས་པའི་ཆོས་དག་ཐོབ་པའི་དྲི་བས་དེ་གཉི་ག་དངོས་པོར་འདོད་པ་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང༌། མངོན་པར་རྟོགས་པ་མེད་པར་དྲིས་པས་ན་དེ་གཉི་ག་ཡང་བདེན་པ་གཉིས་སུ་གསུངས་པས་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བརྗོད་པ་བཞིན་དུ་དེ་གཉི་ག་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མ་སྐྱེས་པའི་སྐྱེ་བ་བཀག་པའི་ཕྱིར། མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ཡང་བདག་གིས་བརྗོད་པར་སྤོབས་པ་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང༌། སྤོབས་པ་དང༌། བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སྤོབས་པ་བརྗོད་པའི་ཚིག་གོ །བརྗོད་པ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན་བརྗོད་པ་སྟེ། དོན་ནོ། །ཐོབ་པ་དང་མངོན་པར་རྟོགས་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་ད་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་ལྔའི་དབྱེ་བ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དོན་དམ་པར་ནི་ལས་དང༌། རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང༌། སྐྱེ་བ་དང༌། འགག་པ་དང༌། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། རྣམ་པར་བྱང་བའི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རམ། འོན་ཏེ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེས་དྲིས་པས་ནི། དེ་གཉི་ག་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་བཀག་པ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་སྐྱེ་བར་མི་འདོད་པ་གང་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པ་ནི་གཟུགས་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་དུ་མ་སྐྱེས་པ་ཡང་མི་སྐྱེ་བ་དང༌། མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཞེས་བརྗོད་པས་དྲིས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལན་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པས་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ནི་ཆོས་སྟོན་པའི་ནང་ན་མཆོག་ཏུ་བྱ་བར་འོས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་གནས་པས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་བའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོན་པའི་འོས་ཡིན་པས་དབང་བར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པ་རྣམས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་དུ་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་ནང་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པ་སྟོན་པ་ལ་གནས་པར་དབང་ བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདིའི་མདོ་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ནང་ན་ཡང་མི་གནས། ཕྱི་རོལ་ན་ཡང་མི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ལམ་གྱི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འཇིག་རྟེན་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡང་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ལམ་སྟོན་པ་ན་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་དང༌། སྦྱིན་པ་པོ་དང༌། ལེན་པ་པོ་དམིགས་པས་འཇིག་རྟེན་ལས་མི་གཡོ། །མི་འཕགས། མི་འདའ་བས་ན་དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པའི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་སྦྱིན་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོས་པ་དེས་ནི་འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ལས་གཡོ་ཞིང་འཕགས་ལ་འདའ་བས་དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱི་ངེས་པ་བརྙེས་པས་ན་འཇིག་རྟེན་ལས་གཡོ་བའོ། །དེའི་ཐབས་ཉེ་བར་མཚོན་པས་ན་འཕགས་པའོ། །དེའི་བར་ཆད་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ན་འ
Chinese
也不是没有。也不是不具备。无色，不可见，无碍。像这样，以无相即一相的证悟，法无生，诸法被视为彼此无别的异名，因此，从一切法到成佛之间，为了完全清净而见到不生，这被近似地称为般若波罗蜜多。这样一来，菩萨和五道众生也将变得无差别。由于没有修习入流等和获得菩提之道，苦行也不合理。同样，如来现证无上正等菩提，然后转法轮也将变得不存在。善现说：具寿舍利子，我不认为在未生法中存在获得和领悟。我不认为在未生法中存在入流。我不认为存在入流果，从这里开始，显示不应承认一切法。 并且，对于未生和已生的法，询问是否获得或将要获得已生和未生，因为显示两者都不认为是实有，所以询问获得未生和已生的法，是遮止认为两者是实有。询问是否没有将要获得和现证，因为两者都说是二谛，所以如同说现证一样，也说两者都存在于世俗谛中。因此，因为遮止未生的生，所以对于未生者的生，我也无法有自信地说。那是什么原因呢？因为无生、自信和说，凡是存在的，因为无相，所以不具备生的现证。那是什么原因呢？因为一切法本身就是无生。对此，自信是说的词语。说，因为是所说，所以是说，即意义。如同获得和现证存在于世俗谛中一样，五道的差
English
Nor is it without. Nor is it without attributes. Without form, invisible, unimpeded. Thus, by the realization that the absence of characteristics is the single characteristic, the Dharma is unborn, and since all Dharmas are regarded as different names that are not different from each other, seeing the unborn for the sake of complete purification from all Dharmas to Buddhahood is closely attributed to the Perfection of Wisdom. In that way, Bodhisattvas and the five types of beings will also become indistinguishable. Since there is no cultivation of entering the stream and so forth, and the path to attaining enlightenment, the practice of asceticism is also unreasonable. Likewise, the Tathagata's manifestation of complete and perfect enlightenment to unsurpassed, complete, and perfect Buddhahood, and then turning the wheel of Dharma, will also cease to exist. Subhuti said: Venerable Shariputra, I do not think that there is attainment or comprehension in the unborn Dharma. I do not think that there is stream-entry in the unborn. I do not think that there is the fruit of stream-entry, starting from here, showing that it is not appropriate to accept all Dharmas. And, regarding the unborn and born Dharmas, asking whether the born and unborn are obtained or will be obtained, because it shows that neither is considered real, therefore, asking about obtaining the unborn and born Dharmas is to prevent the belief that both are real. Asking whether there is no future attainment and realization, because both are said to be the two truths, therefore, just as saying realization, it is also said that both exist in conventional truth. Therefore, because the birth of the unborn is prevented, I also have no confidence to speak about the birth of the unborn. Why is that? Because the unborn, confidence, and speech, whatever exists, because it is without characteristics, it does not possess the realization of birth. Why is that? Because all Dharmas themselves are unborn. In this regard, confidence is the word of speaking. Speech, because it is what is to be spoken, therefore it is speech, that is, meaning. Just as attainment and realization exist in conventional truth, so too, the difference of the five paths
Chinese
施舍也与此相同。那是什么缘故呢？因为就胜义谛而言，是远离业、异熟、生、灭、一切烦恼、以及清净之自性的缘故。如果有人问：未生之法会生吗？或者已生之法会生吗？那么，这两种生都是被禁止的，意指存在之法就是那个。如果有人问：不希望未生之法生是什么意思呢？从色开始，直到一切法，未生之法也不会生，而且说未生之法，对于所有提问的回答都没有障碍，因此，尊者善现是说法者中最为殊胜的，因为不住于一切法，所以是殊胜的，因为适合宣说般若波罗蜜多，所以应当知晓是自在的。从色等蕴到一切法，因为执持自性空，并且不住于内外等，所以应当知晓是自在地安住于宣说无相。此经中，具寿舍利子说：色以色的自性为空，因此不住于内，也不住于外等等。以道的决定生起为自在，具寿舍利子，布施波罗蜜多也有世间的，也有出世间的。在宣说获得一切相智之道时，因为执著布施之物、布施者和受施者，所以不从世间动摇、不殊胜、不超越，因此称为世间的布施波罗蜜多。三轮清净的布施回向于圆满菩提，这样就从世间动摇、殊胜且超越，因此称为出世间的布施波罗蜜多。同样，对于般若波罗蜜多也应当这样说。因为获得了出世间道的决定，所以是从世间动摇的。因为以方便接近，所以是殊胜的。因为完全舍弃了障碍之法，所以是
English
Generosity is also the same as this. What is the reason for that? Because, in terms of ultimate truth, it is devoid of the characteristics of karma, maturation, birth, cessation, all afflictions, and purification. If someone asks: Will an unborn dharma arise? Or will a born dharma arise? Then, both of these arising are prohibited, meaning that the existing dharma is that. If someone asks: What does it mean to not want an unborn dharma to arise? Starting from form, up to all dharmas, the unborn also does not arise, and saying unborn dharma, there is no obstacle to answering all questions, therefore, the venerable Subhuti is the most excellent among those who teach the Dharma, because he does not abide in all dharmas, so he is excellent, because he is suitable to teach the Prajnaparamita, so it should be known that he is independent. From the aggregates of form, etc., to all dharmas, because of holding onto selflessness, and not abiding in internal and external, etc., it should be known that he is independent in abiding in the teaching of non-perception. In this sutra, the venerable Shariputra said: Form is empty of the nature of form, therefore it does not abide in the internal, nor does it abide in the external, and so on. With the definite arising of the path as independence, the venerable Shariputra, there is also mundane generosity, and there is also supramundane generosity. When teaching the path to attain all-knowingness, because of clinging to the object of generosity, the giver, and the receiver, therefore it does not waver from the world, is not superior, and does not transcend, therefore it is called mundane generosity paramita. The generosity of the three circles being completely pure, dedicated to perfect enlightenment, thus it wavers from the world, is superior and transcends, therefore it is called supramundane generosity paramita. Similarly, it should also be said for the Prajnaparamita. Because the determination of the supramundane path has been obtained, therefore it is wavering from the world. Because it is approached by skillful means, therefore it is superior. Because the obstructing dharmas have been completely abandoned, therefore it is